Çölün kaderini değiştiren hayvan: Bizonların doğadaki şaşırtan etkisi...
Cuatrociénegas Çölü'nde bizonların yeniden otlamaya başlamasıyla birlikte kurak arazi, birkaç ay içinde toparlanma belirtileri göstermeye başladı. Fundación Pro Cuatrociénegas'ın 4 bin hektarlık El Santuario bölgesinde yürüttüğü salım çalışmasında bizonlar, yaşam alanlarını dönüştüren ve ekosistemin yeniden oluşmasına katkı sağlayan birer "ekosistem mühendisi" olarak değerlendiriliyor.
Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın 
Meksika'nın kuzeyindeki Coahuila'da, Cuatrociénegas çölüne bir asır aradan sonra 47 bizon salındı. Aradan birkaç ay geçmeden bölgeye yerleştirilen fotokapanlar, yıllardır görünmeyen hayvanları kaydetti. Puma, vaşak ve yakalı pekari çöle geri dönmüştü. Bu topraklarda bizon, yaklaşık yüz yıl önce insan eliyle silinmişti. İlk üçü 2025 Ağustos'unda Cuatrociénegas rezervine getirildi. Geri kalan sürü ise birkaç ay sonra onlara katıldı...
ÖNCE ÜÇ BİZON GELDİ, SONRA KIRK DÖRT
Çalışmayı Fundación Pro Cuatrociénegas'ın direktörü Gerardo Ruiz Smith yürütüyor. Sürünün büyük bölümü, 2025 sonunda salınan 44 hayvanla tamamlandı. Bunların 38'i dişi, altısı erkekti.
Bizonların çoğu, komşu Chihuahua eyaletindeki Janos Biyosfer Rezervi'nde bulunan El Uno çiftliğinden geldi. El Uno, Meksika'nın kurduğu ilk koruma sürüsü ve bugün yaklaşık 500 hayvanı barındırıyor.
Salım, alçıtaşı kumulları ve mavi gölcükleriyle bilinen 84.000 hektarlık federal rezervin içinde, El Santuario denen 4.000 hektarlık bir kesimde yapılıyor. Rezervde çoğu kritik derecede tehlike altında yüzlerce bitki ve hayvan türü yaşıyor.
KUŞLAR YUVASINI BİZON TÜYÜYLE ÖRÜYOR
Bizonlar tüy dökmeye başlayınca bölgedeki kuşlar bu tüyleri toplayıp yuvalarına taşıdı.
ÇÖLDE BİR BİZON NEYİ DEĞİŞTİRİR?
Ruiz Smith'e göre bizonu geri getirmek, çevresini adım adım yenileyen "gerçek bir ekosistem mühendisi"ni geri vermek demek. Bunun sebebi hayvanın otlaklar üzerindeki doğrudan etkisi.
Otlanması yeni bitkilerin sürmesini teşvik ediyor. Aynı zamanda suyun toprağa sızmasını iyileştiriyor ve araziye yaydığı organik maddeyle toprağın verimini artırıyor.
Bir yandan da kuru ot birikimini engellediği için yangın riski azalıyor. Kurak bir arazide bütün bunlar toprağın bozulmasını yavaşlatıyor, üstelik bunun için ağır makinelere gerek kalmıyor.
Cuatrociénegas, bu ölçekteki ilk deneme değil. Meksika 2009'da 23 bizon salarak işe başlamıştı. El Santuario'da doğan yedi yavruyla sürü şimdiden 54 bireye ulaştı. Fundación Pro Cuatrociénegas ise 2026 bitmeden bölgeye yaban koyununu geri getirmek için hazırlık yapıyor.