Günde kaç adım atmalıyız? 14 yıllık araştırmada dikkat çeken sonuç

Gün içinde kaç adım attığınız, düşündüğünüzden daha fazla şey anlatıyor olabilir. ABD'de gerçekleştirilen yeni bir araştırma, günlük hareket miktarıyla zihinsel performans arasındaki ilişkiye odaklandı. Yaşları 18 ile 93 arasında değişen 3 bin 93 kişinin verileri incelendiğinde, daha fazla yürüyen katılımcıların bazı dikkat ve karar verme testlerinde daha başarılı olduğu görüldü. Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmada, katılımcıların 2009-2023 yılları arasındaki fiziksel aktivite kayıtları değerlendirildi. Bulgular, sağlıklı yaşam için sıkça konuşulan günlük adım hedeflerini yeniden gündeme getirdi.

3 BİNDEN FAZLA KİŞİNİN 14 YILLIK VERİLERİ İNCELENDİ

ABD'deki Baylor College of Medicine araştırmacıları, Ulusal Sağlık Enstitülerinin All of Us araştırma programına katılan 3 bin 93 yetişkinin verilerini değerlendirdi. Katılımcıların yaş ortalaması yaklaşık 58 olarak belirlenirken, günlük hareket miktarları Fitbit adı verilen akıllı takip cihazlarıyla ölçüldü. Araştırmada 2009 ile 2023 yılları arasındaki adım ve tansiyon kayıtları kullanıldı. Her katılımcının 14 yıl boyunca kesintisiz takip edilmediği çalışmada, mevcut ölçümler üzerinden uzun dönemli hareket alışkanlıkları değerlendirildi. Katılımcılara daha sonra dikkat, odaklanma ve karar verme becerilerini ölçen dört farklı test uygulandı.

GÜNLÜK ADIM SAYISINA GÖRE ÜÇ FARKLI GRUP OLUŞTURULDU

Araştırmacılar katılımcıları günlük ortalama adım sayılarına göre üç gruba ayırdı. Birinci gruptakiler günde ortalama 5 bin 108, ikinci gruptakiler 8 bin 875, üçüncü gruptakiler ise 14 bin 161 adım atıyordu. Yapılan karşılaştırmada, daha fazla hareket eden iki grubun dikkatini sürdürme, dikkat dağıtıcı unsurları kontrol etme ve ödülle ilgili karar verme testlerinde daha düşük adım sayısına sahip gruba göre daha yüksek puanlar aldığı görüldü. Böylece fiziksel hareket düzeyiyle bazı zihinsel beceriler arasında bağlantı bulundu.

DAHA FAZLA YÜRÜYENLER DİKKAT TESTLERİNDE ÖNE ÇIKTI

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, uzun süre odaklanma becerisini ölçen testte ortaya çıktı. Yaş, eğitim, gelir ve medeni durum gibi faktörler hesaba katıldığında, günde ortalama 8 bin 875 adım atan grubun dikkat puanı en az hareket eden gruptan 1,76 puan daha yüksek çıktı. Günde ortalama 14 bin 161 adım atan grupta ise bu fark 2,17 puana ulaştı. Araştırmacılar, elde edilen farklılıkların küçük olduğunu ancak günlük hareket miktarıyla dikkat becerileri arasında istatistiksel bir ilişki bulunduğunu belirtti.

YÜRÜYÜŞ KARAR VERME BECERİSİNİ DE ETKİLİYOR OLABİLİR

Araştırma yalnızca dikkat becerilerini değil, kişilerin karar verme davranışlarını da değerlendirdi. Katılımcılara hemen elde edilebilecek küçük bir ödülle daha sonra kazanılabilecek büyük bir ödül arasında tercih yapmalarını gerektiren testler uygulandı. Daha aktif grupların bu testlerde de daha yüksek puanlar aldığı görüldü. Araştırmanın yazarlarından psikiyatrist Olaoluwa Okusaga, bu tür zihinsel becerilerin günlük yaşamda işlere odaklanmak, ani kararları kontrol etmek ve uzun vadeli hedeflere bağlı kalmak açısından önemli olabileceğini belirtti. Ancak çalışmada katılımcıların gerçek hayattaki kararları doğrudan ölçülmedi.

TANSİYON İLE ZİHİNSEL PERFORMANS ARASINDA DA BAĞLANTI BULUNDU

Bilim insanları, günlük adım sayısının yanı sıra katılımcıların kan basıncı değerlerini de değerlendirdi. Araştırmada büyük tansiyonun yüksek olmasıyla ödül tercihlerine dayalı karar verme testindeki düşük performans arasında ilişki bulundu. Daha düşük büyük tansiyon değerlerinin, adım sayısıyla bu testin sonuçları arasındaki bağlantının yaklaşık yüzde 5'ini istatistiksel olarak açıklayabileceği hesaplandı. Ancak küçük tansiyon değerleriyle incelenen dört zihinsel test arasında anlamlı bir ilişki belirlenmedi. Bu sonuçlar, tansiyonun zihinsel performansla ilişkili olabileceğini gösterse de doğrudan neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor.

PEKİ, HER GÜN KAÇ ADIM ATMAK GEREKİYOR?

Araştırmada günde ortalama 5 bin 108, 8 bin 875 ve 14 bin 161 adım atan gruplar karşılaştırıldı. Daha fazla hareket eden grupların bazı zihinsel testlerde daha iyi sonuçlar alması dikkat çekse de bilim insanları, bu verilerin herkes için geçerli kesin bir günlük adım hedefi ortaya koymadığını vurguladı. Araştırmanın yazarlarından Olaoluwa Okusaga, çalışmanın gözlemsel olduğunu ve zihinsel sağlık açısından en uygun adım sayısını belirlemek amacıyla tasarlanmadığını açıkladı. Bu nedenle 8 bin veya 10 bin adımın dikkat becerilerini mutlaka geliştireceğini söylemek mümkün değil.

10 BİN ADIM ŞART MI? BAŞKA ARAŞTIRMALAR NE SÖYLÜYOR?

Günlük adım sayısının genel sağlık üzerindeki etkileri daha önceki araştırmalarda da incelendi. The Lancet Public Health dergisinde 2025 yılında yayımlanan ve 57 araştırmanın değerlendirildiği kapsamlı bir incelemede, günde yaklaşık 7 bin adım atmanın önemli sağlık yararlarıyla ilişkili olduğu ortaya kondu. Günlük 2 bin adım atanlarla karşılaştırıldığında, 7 bin adım atanlarda genel ölüm riski yüzde 47, kalp-damar hastalığı görülme riski yüzde 25 ve demans riski yüzde 38 daha düşük bulundu. Araştırmacılar, 10 bin adımın hala uygun bir hedef olabileceğini ancak 7 bin adımın da birçok kişi için daha ulaşılabilir bir seçenek sunduğunu belirtti. Bu bulgular, 14 yıllık dikkat araştırmasından farklı bir çalışmaya dayanıyor.

YÜRÜYÜŞÜN BEYİNLE BAĞLANTISI NASIL AÇIKLANIYOR?

Araştırmacılar, fiziksel aktiviteyle zihinsel performans arasındaki ilişkinin farklı biyolojik süreçlerden kaynaklanabileceğini düşünüyor. Düzenli hareketin kan şekeri metabolizmasını desteklemesi, iltihaplanmayla ilişkili süreçleri etkilemesi ve beynin değişen koşullara uyum sağlama kapasitesi bu olası açıklamalar arasında bulunuyor. Ancak 14 yıllık verileri değerlendiren yeni araştırmada bu mekanizmalar doğrudan test edilmedi. Ayrıca yüz ifadelerinden duyguları tanıma becerisinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık görülmedi. Bu da daha fazla adım atmanın bütün zihinsel becerilerle aynı şekilde ilişkili olmadığını gösteriyor.

UZMANLAR GÜNLÜK HAREKETİN ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKİYOR

Araştırmanın sonuçları, fiziksel olarak aktif bir yaşam sürmenin zihinsel sağlıkla bağlantılı olabileceğine ilişkin bilimsel bulguları destekliyor. Bununla birlikte katılımcılara zihinsel testlerin yalnızca bir kez uygulanması, yıllar içinde dikkat veya karar verme becerilerinin nasıl değiştiğinin belirlenmesini engelledi. Araştırmacılar, kişilerin mevcut zihinsel becerilerinin de günlük hareket düzeylerini etkileyebileceğine dikkat çekti. Bu nedenle daha fazla yürümenin zihinsel performansı doğrudan artırdığını söylemek için yeni çalışmalara ihtiyaç bulunuyor. Yine de araştırma, günlük hareket alışkanlıklarının yalnızca fiziksel sağlık açısından değil, dikkat ve karar verme becerileri açısından da incelenmeye değer olduğunu ortaya koyuyor.