Bilim kurgu değil gerçek: Coober Pedy kasabasında nüfusun yüzde 60’ı yer altında yaşıyor! Peki ama neden?
Avustralya'nın ortasında öyle bir kasaba var ki, ilk bakışta bilim kurgu sahnesi gibi görünüyor. Çünkü burada yaşayanların büyük bir kısmı evlerini toprağın altına kurmuş durumda. Peki bu kasabada hayat neden yerin altına taşındı? İşte Coober Pedy'nin hikayesi!
Güney Avustralya eyaletinin başkenti Adelaide’den yaklaşık 850 kilometre uzaklıkta, çölün ortasında sıra dışı bir yerleşim bulunuyor. İlk bakışta terk edilmiş bir gezegeni andıran bu kasabada, yüzeyde görülen toprak yığınları ve ince borular aslında yerin metrelerce altındaki yaşamın izlerini taşıyor.
Burası dünyanın “opal başkenti” Coober Pedy. Onu farklı kılan ise sadece değerli taşları değil; nüfusunun yaklaşık %60’ının yer altında yaşıyor olması.
KAVURUCU SICAKLAR İNSANLARI YER ALTINA İTTİ
Bölgede yaz aylarında sıcaklıklar çoğu zaman 45-50 dereceyi buluyor. Bu koşullarda yüzeyde yaşamak hem zor hem de maliyetli hale geliyor.
Öyle ki bazı günlerde sıcaktan kuşların gökten düştüğü, elektronik cihazların ise çalışabilmesi için buzdolabında tutulduğu söyleniyor.
Kasaba sakinleri ise çözümü toprağın altında bulmuş. Kayaların içine oyulan ve “dugout” olarak adlandırılan bu evler, doğal bir klima gibi çalışıyor. İçeride sıcaklık yıl boyunca yaklaşık 23 derece civarında sabit kalıyor. Böylece klima gibi yüksek enerji tüketen sistemlere ihtiyaç duyulmuyor.
SANDIĞINIZDAN DAHA KONFORLU
Yer altı evleri dışarıdan bakıldığında sade görünüyor. Ancak içeride oldukça geniş ve işlevsel yaşam alanları bulunuyor. Salon, mutfak ve banyo gibi tüm ihtiyaçlar rahatlıkla karşılanabiliyor.
Yer altında yaşamanın bir diğer avantajı ise sessizlik ve izolasyon. Kalın kaya katmanları sayesinde dış gürültü neredeyse tamamen kesiliyor, ışık kirliliği oluşmuyor, böcek ve sinek sorunu büyük ölçüde ortadan kalkıyor.
Kasabada yaşayanlara göre yer altındaki hayat, yüzeye kıyasla çok daha sakin ve dengeli.
BİR MADENCİLİK KASABASINDAN SIRA DIŞI YAŞAM MODELİNE
Coober Pedy’nin hikayesi 1915 yılında bölgede opal bulunmasıyla başladı. Zamanla açılan maden ocaklarıyla birlikte yerleşim büyüdü.
Ancak aşırı sıcaklar, su kıtlığı ve çorak arazi gibi zorluklar, insanları alternatif çözümler üretmeye zorladı. Yer altı yaşamı da bu ihtiyacın sonucu olarak ortaya çıktı.
Bugün hâlâ birçok ev, eski maden galerilerinin dönüştürülmesiyle oluşturuluyor. Bu dönüşümü mümkün kılan en önemli detaylardan biri ise bölgedeki kaya yapısı.
Oldukça yumuşak olan kayalar, kolayca oyulabiliyor ve ekstra destek gerektirmeden geniş yaşam alanları oluşturulmasına imkân tanıyor.
(Sırp Ortodoks yeraltı kilisesi)
SADECE EVLER DEĞİL, HAYATIN TAMAMI YER ALTINDA
Kasabada yalnızca evler değil; restoranlar, oteller, mağazalar ve hatta kiliseler bile yer altında bulunuyor. Bu yaşam biçimi, Coober Pedy’yi dünyanın en sıra dışı yerleşimlerinden biri haline getirirken turizmi de canlandırıyor.
Yer altı otellerinde konaklamak isteyen ziyaretçiler, bu benzersiz yaşam biçimini deneyimlemek için bölgeye akın ediyor.
Üstelik yer altı yaşamı düşündüğünüz kadar pahalı da değil. Kasabada üç odalı bir evin yaklaşık 26 bin dolara satıldığı örnekler bulunuyor.
(Aziz Petrus ve Aziz Pavlus Katolik Kilisesi'nin yeraltı katakombları)
GELECEĞİN YAŞAM MODELİ OLABİLİR Mİ?
Aslında yer altında yaşamak yeni bir fikir değil. Türkiye’deki Derinkuyu gibi yeraltı şehirleri, binlerce yıl önce benzer ihtiyaçlarla inşa edilmişti.
Bugün ise artan sıcak hava dalgalarıyla birlikte bu yöntem yeniden gündeme geliyor. Çin’de aşırı sıcaklar nedeniyle eski yer altı sığınaklarının yeniden kullanılmaya başlanması da bunun bir örneği.
Doğal yalıtım sayesinde enerji tüketimini azaltması, bu sistemi sürdürülebilir bir alternatif haline getiriyor.
Bugün çölün ortasında ortaya çıkan bu çözüm, gelecekte aşırı iklim koşullarıyla mücadele eden şehirler için ilham verici olabilir.
Haber kaynak: BBC
Görsel kaynak: iStock