Çöller hava kararınca neden soğur? Nedenleri nelerdir?
Bilindiği üzere, çöller genelde Arap Yarımadası'nda bulunur. Çöller hakkında net bilinen bilgilerden biri de çok sıcak olmalarıdır. Gündüzleri çok sıcak, hatta kavurucu bir hal alan çöller, geceleri ise gündüzlerin aksine soğuk olurlar. Bu sıcaklık farkının nedeni nedir? Detaylar haberimizde...
Issız, ucu bucağı olmayan verimsiz, kurak ve üzerinde çok az kişinin yaşadığı çöl toprakları, dünyadaki yaşam koşulları en zor olan bölgelerden biridir. Gündüzleri aşırı sıcakların olması ve geceleri serin olması da insanların kafasında soru işaretlerine sebep oluyor. İşte soru işaretlerinin cevapları haberimizde...
ÇÖLLERDEKİ SICAKLIĞIN SEBEPLERİ
Kum Üzerindeki Havayı Isıtıyor
Kum oldukça ilginç bir maddedir. Kuru ama kaygandır ve parçacıkları diğer toprak türlerine göre daha büyüktür; bu da öncelikle suyu iyi emmemesinin nedenidir. Kum ısıyı da çok iyi emmez; bu da çöllerin gündüzleri çok sıcak olmasına neden olur.
Güneş çöllerdeki kumu ısıttığında, kum ısıyı emmez. Bunun yerine, bir ayna gibi davranır ve radyasyon yoluyla yerin üstündeki havayı ısıtır. Diğer arazi türleri (örneğin ormanlar, kumsallar, ovalar ve dağlar) çöller kadar sıcak değildir çünkü çöller gibi tüm ısılarını yüzeylerinin üzerindeki havaya yaymazlar.
ÇÖLLERDE GECELERİ NEDEN SOĞUK OLUR
Çöl Havası ve Nem
Bildiğiniz gibi su, ısıyı yakalama ve tutma konusunda çok iyidir. Normal arazide, güneş toprağı ısıttığında, toprak çok fazla ısı emer. Geceleri, gökyüzünde güneş olmadığında, zemin tarafından yayılan ısı, zeminin üzerindeki havada bulunan su içeriği (veya nem) tarafından yakalanır.
Çölde Durum Farklı
Güneş battığında ve yer ısısını radyasyon yoluyla kaybettiğinde, yerin üstündeki hava nemli olmadığı için bu ısıyı tutamaz ya da hapsedemez. Bu nedenle ısı çok hızlı bir şekilde kaybolur ve geceleri sıcaklıkların ciddi bir şekilde düşmesine neden olur.
Dahası, çöllerde fazla bulut örtüsü bulunmaz; bu da ısının yer üstünde tutulmasını daha da zorlaştırır. Yerden gelen ısı kaçar ve geride soğuk bir hava bırakır.
Bütün Çöller Geceleri Soğuk Olur Mu?
Çöllerin geceleri soğuk olmasının nem, bulutlar ve hatta rüzgarla çok ilgisi vardır; ancak sanılanın aksine tüm çöller nemsiz değildir. Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi yerler, diğer çöllerden (örneğin Sahra Çölü'nün bazı kısımları) daha nemlidir.
Bu nedenle, bu çöller geceleri o kadar soğuk olmaz, çünkü nemli hava, yer tarafından yayılan ısının bir kısmını tutar.
Çöller Sadece Kumdan Oluşmaz
'Çöl' kelimesini düşündüğünüzde, genellikle aklınıza gelen ilk şey kumla kaplı uçsuz bucaksız bir arazidir. Ancak bir de Antarktika'daki kutup çölleri vardır. Bir çölü karakterize eden şey, az miktarda yağmur veya diğer yağış biçimleridir (örneğin kar, sulu kar).
Dolayısıyla, bu tanıma göre, buzla kaplı olan ve -75 santigrat derecenin altında minimum sıcaklıklara sahip olan Antarktika, teknik olarak bir çöldür. Yıl boyunca çok az kar ve yağmur alır; bu da onu gezegendeki en büyük ve en kuru çöllerden biri yapar.
Kaynak: Scienceabc
