Dil altı hapı orucu bozar mı? Diyanet'e göre oruçluyken dil altı hapı kullanmak orucu bozar mı?
İlaçlar ve oruç konusu dini hükümlerde ilacın alınış şekline göre değerlendirilir ve temel ölçü vücuda ağız ya da burun yoluyla bilinçli biçimde bir maddenin alınıp alınmadığıdır. Ağızdan yutulan tablet, kapsül, şurup ve benzeri ilaçlar mideye ulaştığı için orucu bozar. Bu durum ilacın tedavi amaçlı olmasıyla değişmez. Çünkü fiili alım gerçekleşir. Buna karşılık ağızdan alınmayan ve mideyle bağlantı kurmayan uygulamalar farklı hükme tabidir. Tedavi amacıyla yapılan ve besleyici özelliği bulunmayan iğneler orucu bozmaz. İnsülin enjeksiyonu da bu kapsamda değerlendirilir. Dil altı hapları ise ağız dokusundan emilip kana karıştığı ve mideye ulaşmadığı için orucu etkilemez.
DİL ALTI HAPI ORUCU BOZAR MI?
Diyanet’e göre dil altı hapı kullanmak orucu bozmaz. Bazı kalp rahatsızlıklarında kullanılan bu haplar yutulmak için değil, ağız dokusu üzerinden emilmek için tasarlanmıştır. Hap dil altına konulduğunda ağız mukozası tarafından emilir ve doğrudan kana karışır. Bu süreçte mideye ulaşan bir madde söz konusu değildir. Oruçta belirleyici ölçü de budur. Yeme ve içme hükmü doğuracak bir alım gerçekleşmediği sürece oruç zarar görmez. Dil altı hapları ağız içinde çözünerek etkisini gösterir ve geriye mideye gidecek bir artık bırakmaz. Bu nedenle fiili bir alım oluşmaz.
Tedavi amacıyla kullanılan bu ilaçlar besleyici nitelik taşımaz ve sindirim sistemiyle bağlantı kurmaz. Sağlık açısından acil durumlarda kullanılan dil altı hapları irade dışı bir ihtiyaca dayanır. Sahurdan iftara kadar devam eden oruç ibadeti insanın hayatını tehlikeye atacak şekilde yükümlülük altına sokulmaz. Bu anlamda dil altı hapı kullanan bir kişinin orucu geçerliliğini korur ve kaza gerekmez.
Esas olarak sakız çiğneme gibi ağız içinde çözünen maddelerden uzak durulmalıdır. Unutarak yapılan fiiller fark edildiği anda terk edilmelidir. Farkındalık oluştuğu halde devam eden davranışlar sorumluluk doğurur. Oruçlu kişi bedeninde oluşan doğal tepkiler sebebiyle endişe yaşamaz. Mide bulantısı, yanma, gaz çıkışı gibi haller orucun yapısını etkilemez. Oruç ibadeti insanın fıtratına uygun bir sorumluluk anlayışına dayanır. Bu sebeple irade dışı gelişen durumlar yükümlülük alanı dışında kalır. Kişi dikkatli ve bilinçli davrandığı sürece orucunu korur ve ibadeti geçerliliğini sürdürür.
KALP HASTALARI ORUÇ TUTABİLİR Mİ?
Kalp hastalarının oruç tutup tutamayacağı sağlık durumlarına göre değerlendirilir ve bu konuda genel bir zorunluluk bulunmaz. Oruç ibadeti gücü yeten kişilerle sınırlıdır ve kişinin kendini tehlikeye atması dinen uygun görülmez. Kalp hastalığı düzenli ilaç kullanımı, beslenme dengesi ve tıbbi takip gerektiren bir rahatsızlıktır. Uzun süre aç kalmak bazı hastalarda ritim bozukluğu, tansiyon düşmesi ya da ciddi dolaşım sorunlarına yol açabilir. Bu tür risklerin bulunduğu hallerde oruç tutma yükümlülüğü ortadan kalkar. Dini ölçülerde esas alınan ilke insan hayatının korunmasıdır.
Doktor tarafından oruç tutmasının sakıncalı olduğu bildirilen kalp hastaları dinen mazur kabul edilir. Bu kişiler oruç tutmak zorunda değildir ve tutamadıkları günler karşılığında fidye verebilir. Sağlık durumu stabil olan, hekim kontrolünde oruç tutmasına engel görülmeyen kalp hastaları ise oruç tutabilir. Gün içinde göğüs ağrısı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da benzeri ciddi belirtiler ortaya çıkarsa orucun bırakılması gerekir. İslam’da ibadet anlayışı kişiyi zora sokmayı hedeflemez. Sağlık riski doğduğunda ibadet ertelenebilir ya da farklı bir şekilde yerine getirilebilir. Bu sebeple kalp hastalarının oruç konusunda kendilerini zorlamaması ve sağlıklarını öncelemesi dini açıdan doğru kabul edilir.
HER GÜN HAP KULLANMAK ZORUNDA OLAN HASTALAR ORUÇ TUTMALI MI?
Her gün düzenli hap kullanmak zorunda olan hastaların oruç tutmaları dinen zorunlu değildir ve bu durum açık ölçülere dayanır. Oruç ibadeti gücü yeten kişilerle sınırlıdır. Sürekli ilaç kullanımı gerektiren hastalıklarda tedavinin aksatılması sağlık açısından ciddi riskler doğurabilir. İlacın zamanında alınmaması hastalığın ilerlemesine, ani rahatsızlıklara ya da hayati tehlikeye yol açabilir. Dini hükümlerde kişinin kendine zarar vermesi sorumluluk kapsamına alınmaz. Sağlığın korunması temel ilke kabul edilir. Doktor tarafından ilacın her gün ve belirli saatlerde alınması gerektiği bildirilen kimseler dinen mazur sayılır. Bu kişiler oruç tutmakla yükümlü değildir.
Oruç tutamadıkları günler karşılığında fidye verebilirler. Tedavisi geçici olan ve daha sonra oruç tutma imkanı bulunan hastalar ise iyileştikten sonra tutamadıkları oruçları kaza edebilir. Sürekli ilaç kullanımı ömür boyu devam eden bir durumsa fidye hükmü geçerli olur. Oruç ibadeti insanın hayatını ve sağlığını tehlikeye atacak şekilde yüklenmez. Bu sebeple her gün hap kullanmak zorunda olan hastaların kendilerini zorlaması beklenmez. Sağlık gereği ilaç kullanımını sürdüren kişiler dinen sorumlu tutulmaz ve ibadetlerini imkanları ölçüsünde yerine getirir.
Normal hap içmek orucu etkiler ve bu durum dini hükümlerde açık biçimde değerlendirilir. Oruçta temel ölçü vücuda ağız yoluyla bilinçli şekilde bir maddenin alınmasıdır. Tablet ya da kapsül şeklindeki ilaçlar yutulduğunda mideye ulaşır ve fiili alım gerçekleşmiş kabul edilir. Bu nedenle normal hap içmek yeme içme hükmü kapsamında ele alınır ve orucun geçerliliğini ortadan kaldırır. İlacın besleyici olup olmaması sonucu değiştirmez. Tedavi amacıyla alınmış olması da hükmü değiştirmez.
Ağızdan alınan her hap mideye ulaştığı için oruç bozulur. Sağlık sebebiyle ilaç kullanımı zorunluysa kişinin oruç tutmaması dinen mazur kabul edilir. Bu durumda oruç daha sonra kaza edilir ya da sürekli hastalık halinde fidye verilir. Oruç ibadeti insanın sağlığını tehlikeye atacak şekilde yüklenmez. Normal hap içen bir kişinin orucu bozulmuş sayılır ve sağlık her zaman öncelikli kabul edilir.
