Askerlik doğum  borçlanmasına vergi indirimi

ASKERLİK BORÇLANMASI İÇİN VERGİ İADESİ ALABİLİR MİYİM?

Haziran ayında 18 ay askerlik borçlanması yaptım. Askerlik borçlanması için vergi iadesi alabilir miyim? Alabilirsem ne kadar vergi iadesi alırım? Bunun bir yüzdesi filan var mı? (Hasan S.)

193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 63’üncü maddesi uyarınca kanunla kurulan emekli sandıkları ile 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun geçici 20’nci maddesinde belirtilen sandıklara ödenen aidat ve primler gelir vergisi matrahından gider olarak indirilir. 111 Sayılı Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, Emekli Sandığı ve kanunla kurulmuş sosyal sigorta kurumlarına yapılan borçlanmalar için ödenen primler de aynı şekilde gelir vergisi matrahından gider olarak indirilir.

Borçlanma primleri, miktarına ve nispetine bakılmaksızın, kesildiği aya ait gelir vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınır. Borçlanma primleri toptan ödenmişse , ödenen tutara ulaşıncaya kadar ücretlerin vergiye tabi tutarından indirim yapılır.

Buna göre, kadınların ücretsiz doğum ya da analık izin süreleri ile doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla üç çocuğa kadar yapılan doğum borçlanmaları ve askerlik borçlanmaları başta olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan tüm borçlanma primleri vergi matrahından indirilebiliyor.

Vergi matrahından indirim yapılabilmesi için ücretli çalışıyor ve ücret geliri elde ediyor olmak gerekiyor. Bir başka şart da elde edilen ücretin vergiye tabi olmasıdır. 2022 yılından beri tüm çalışanların ücretlerinin asgari ücrete kadar kısmı vergiden istisna tutuluyor. Asgari ücretle çalışanlardan hiç gelir vergisi alınmadığı için, asgari ücretle çalışanların borçlanma primlerine vergi indirimi de uygulanmaz.

2026 yılında bir günlük askerlik borçlanması için 495,45 TL prim ödeniyor. Toplam 18 ay (540 gün) borçlanma yaptığınıza göre, 267.543 TL prim ödediğiniz anlaşılıyor. Ödediğiniz bu prim için vergi indiriminden yararlanabilmek amacıyla öncelikle ödeme belgelerinizi iş yerinin muhasebe birimine vermelisiniz. Muhasebe birimi, borçlanma tutarına ulaşıncaya kadar her ay vergiye tabi matrahınızdan indirim yapacak.

Örneğin aylık brüt ücretiniz 50.000 TL ise vergi matrahından indirim yapılan aylarda gelir vergisi ödemeyeceğinizden, elinize geçen net ücret, ödemekten kurtulduğunuz vergi kadar artacaktır.

Yeri gelmişken tekrar vurgulamak istiyorum. Askerlik ve doğum borçlanmasında vergi indiriminden yararlanabilmek için borçlanmanın mutlaka çalışırken yapılması gerekir. Emekliliğe bir iki ay kala veya boşta iken yapılacak borçlanma primi vergi matrahından indirilemeyeceği için borçlanma tarihinin buna göre belirlenmesi gerekir.

YURT DIŞINDA YAŞAYAN TÜRK VATANDAŞLARI 3600 GÜNLE EMEKLİ OLABİLİR Mİ?

Ben ve birkaç Türk arkadaşım uzun yıllardır İngiltere'de yaşamaktayız ve emeklilik hakkında bilgi almak istiyoruz. Benim gibi arkadaşlarımın da Türkiye'de daha önce çalışmışlığımız var. Örneğin benim toplam 1141 günüm var. Çalışmaya başlama tarihim 1979 ve şu an 63 yaşındayım. Ben ve arkadaşlarım 3600 gün üzerinden emekli olabilir miyiz? (S. Gümüş)

Prim günü normal emeklilik için yeterli olmayanlara tanınan kısmi emeklilik şartları, ilk defa sigortalı çalışmaya başlama tarihine göre değişiyor. SSK’lılar için kısmi emeklilik şartı, ilk defa 8 Eylül 1999 öncesinde çalışmaya başlayanlarda 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaştır. Aynı dönemde çalışmaya başlayan BAĞ-KUR’lular ise 5400 prim günü ve kadınlar 56, erkekler 58 yaşında kısmi emeklilik hakkından yararlanırlar.

Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, bu şartları taşımaları halinde Türkiye’den emekli aylığı bağlatıp yurt dışında çalışmaya devam edebilirler. Emekli aylığını kestirmeden çalışmaya devam edebilmek için eksik prim günlerini sadece, varsa askerlik, doğum vs gibi borçlanma ile tamamlayabilirler.

İsteğe bağlı sigorta yapamazlar çünkü isteğe bağlı sigorta için Türkiye’de yaşama zorunluluğu bulunuyor.

Gurbetçilerin yurt dışı borçlanmaları 2019 yılından beri 4/b, eski adıyla BAĞ-KUR kapsamında değerlendiriliyor. Bu tarihten sonra yurt dışı borçlanması yapılan süre 1260 gün ve daha fazla olduğunda SSK kapsamında emekli olunamaz. BAĞ-KUR kapsamında kısmi emeklilik hakkından yararlanabilmek için ise 5400 günü tamamlamak gerekir. Bir gün bile yurt dışı borçlanması yapmak zorunda kalanların çalışırken emekli aylığı alamayacağını tekrar hatırlatmak isterim.

Sizin durumunuzu değerlendirecek olursak, Türkiye’de SSK’lı prim gününüz çok yetersiz. Askerlik borçlanması yapmadığınızı ve onu da eklediğinizi varsaysak bile 3600 günle emekli olamazsınız. Geriye yurt dışı borçlanması yapmak kalıyor. Yurt dışı borçlanmasıyla da ancak 5400 günle emekli olabilirsiniz.

BAĞ-KUR İHYASI SSK’DAN EMEKLİLİK HAKKINI ETKİLER Mİ?

EYT kapsamındayım. BAĞ-KUR ve SSK’dan toplam 4000 prim günüm bulunuyor. BAĞ-KUR’dan SSK’ya geçtim. BAĞ-KUR’da yaklaşık 1000 günlük ihyam var. O ihyayı alsam SSK’dan emeklilik hakkımı kaybeder miyim? (Ahmet N.)

Önce BAĞ-KUR (4/b) kapsamında çalışıp sonradan SSK’ya (4/a) geçenlerin SSK statüsünde emekli olabilmesi için son 2520 (7 yıla karşılık gelir ama burada kastedilen 7 takvim yılı değil prim ödenen gün sayısıdır) prim gün sayısının yarıdan fazlasının SSK statüsünde olması gerekir. Prim borcu nedeniyle durdurulan BAĞ-KUR kapsamındaki sigortalılık süresinin ihya edilmesi halinde, bu prim günleri ilgili döneme mal edilir. Örneğin, ihya edeceğiniz 1000 gün 2017-2020 yılları arasına ait ise o dönemin BAĞ-KUR günlerine sayılır.

İhya edeceğiniz prim günlerinin son 2520 gün içine denk gelip gelmediğine dikkat etmelisiniz. Özellikle 4/a’lı çalışmaya başladıktan sonraki dönemde ihya edilen prim günleri, SSK’dan emekliliği riske atabilir.