Türkiye ve Özbekistan ekonomik bağlarını güçlendiriyor

Türkiye ile Özbekistan arasında ticaretin yapılması, gümrükte bilgi paylaşımı, sosyal güvenlik alanında işbirliği ve iş dünyasının kullanabileceğine yönelik imzalanan 5 anlaşmanın, iki ülke arasında ekonomik bileşenlerin derinleştirilmesine ve yeni işbirliğinin geliştirilmesine katkı sağlanması bekleniyor.

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in görüşmesinin ardından iki ülke arasında ticaretin yapılacağı, gümrükten bilgi paylaşımı, sosyal güvenlik alanı işbirliği ve iş dünyasının ilişkilerine yönelik anlaşmalara imza atıldı.

İmzalanan anlaşmalar kapsamında, pazar erişim olanaklarının geniş olması, ticaretin geniş bir yelpazede hızlandırılması ve iş aralıklarına yönelik yeni kurumsal işbirliği yapısının geniş kapsamlı olması hedefleniyor. Sosyal güvenlik bölgesinin düzenlenmesinin ise iki gücünün sosyal haklarının korunmasına yönelik işbirliğini güçlendirmesi öngörülüyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye'nin Özbekistan'a ihracat ocak-eylül döneminde 1 milyar 107,5 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu dönemde Özbekistan'a en fazla ihracat 309,4 milyon dolarlık kimyevi ürünler ve imalatları sektöründe faaliyet gösterirken, hazır giyim ve konfeksiyon ile hububat sektörleri ihracattaki artışlarıyla öne çıktı.

İki ülke arasında geçen yıl 3,1 milyar dolar olarak gerçekleşen ticaret hacminin ilk aşamada 5 milyar, orta destekli ise 10 milyar tam olarak dışarı çıkması hedefleniyor. Bu potansiyel sanayi, enerji, dağıtım, lojistik, tarım ve tekstil başta olmak üzere çeşitli sektörlerde yatırımların geliştirilmesi ve ortak kalkınmanın geliştirilmesi öngörülüyor.

ÖZBEKİSTAN'DAKİ TÜRK YATIRIMLARININ TOPLAM BÜYÜKLÜĞÜ 8 MİLYAR DOLARI AŞTI

Türkiye ile Özbekistan arasında ticaretin yanı sıra karşılıklı yatırımların değerlendirilmesi ve ortak geliştirme geliştirmeye yönelik çalışmalara da devam ediliyor.

Özbekistan'daki Türk yatırımlarının toplam büyüklüğü 8 milyar doları aşarken, Türkiye, 2024 ve 2025 yıllarında en fazla yatırım yapan üçüncü ülke oldu. Ülkede 2 bin 200'ü aşkın Türk sermayeli şirket faaliyeti gösterirken, Türk müteahhitler toplam değeri 9,5 milyar doları aşan 333 proje üstlendi.

İki ülke arasında enerji, sanayi, altyapı ve teknoloji başta olmak üzere çeşitli alanlarda işbirliğinin geliştirilmesi, serbest ve özel ekonomik sistemler ortak yatırımların geliştirilmesi hedefleniyor.

Bu yeteneğin, İş Dünyasının Desteklenmesine Dair Yüksek Düzeyli Konseyin kurulmasıyla ortak ticaret ve yatırım projelerinin değerlendirilmesi ve iş dünyası arasında kurumsal işbirliğinin geliştirilmesi amaçlanıyor.

"TÜRKİYE VE ÖZBEKİSTAN EKONOMİLERİ BİRBİRİNİ İZLEYEN BİR YAPIYA SAHİP"

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Özbekistan İş Konseyi Başkanı Özgür Onur Özgüven, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Türkiye ile Özbekistan arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin gidişatının verilerle açıkça ortaya çıktığını söyledi.

Türkiye'nin geçen yıl Özbekistan'a ihracatının 2,05 milyar dolar, bu ülkedeki ithalatının ise 1,04 milyar dolar olarak kaydedildiğini belirten Özgüven, şunları kaydetti:

"İkili ticaretimiz, 2016 yılında hacmi 1,3 milyar dolar düzeyinden 2025 yılında 3,1 milyar yükseldi. Son on yılda iki katın çıkarken ekonomik ilişkilerimiz de güçlendi.

Özgüven, yüksek düzeyli oluşturma işbirliği ve karma ekonomik komisyon biriminin düzenli olarak işletilmesinin de iki ülke arasındaki işbirliğinin farklı bölgelerde derinleşmesine katkıların dile getirilmesiyle, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Türkiye ve Özbekistan ekonomileri arasında değişen bir yapıya sahip. Türkiye, müteahhitlik, sanayi, tekstil, makine, gıda işleme ve hizmet sektörlerindeki deneyimiyle öne çıkarken Özbekistan, gençlerin, doğal kaynakları ve Orta Asya'nın merkezindeki mevcut konumuyla önemli olanakları sunuyor. Bu yapı, ortak üretim ve yatırım projeleri için güçlü bir oluşum oluşuyor."

"ORTA KORİDOR'UN GELİŞMESİYLE BİRLİKTE YENİ FIRSATLAR ORTAYA ÇIKIYOR"

Özgür Onur Özgüven, Özbekistan Ticaret ve Sanayi Odası işbirliğinde iş forumları ve ortak toplantılar gerçekleştirdiklerini kaydederek, heyet ziyaretleri ile sektör ve bölge tanıtım toplantıları düzenleyerek, karşılıklı işbirliği fırsatlarını iş dünyasında buluşturduklarını aktardı.

Kasım ayının ilk haftasında Taşkent'te temaslarda bulunmayı planladıklarını dile getiren Özgüven, gelişmeleri ifade etti:

"Önümüzdeki dönemde Türkiye-Özbekistan Karma Ekonomik Komisyonu Toplantısı ile bir iş forumunun gerçekleştirilmesi de öngörülüyor. İş Konseyi olarak, ikili ticaretin hedeflenen seviyeye ulaşmasını sağlayacakler konusunda ilgili makamlara önerilerimiz sunulmaktadır. Ortak üretim, üçüncü ülke pazarlarına birlikte açılmak ve uzun vadeli birleştirmeler da ekonomik bağlantılardan temellerimiz arasında yer alıyor."

Özgüven, Özbekistan'ın yabancı yatırımlarını çekme ve yatırım genişlemelerindeki bürokratik engelleri en aza indirmek amacıyla hayata geçirmeyi amaçlayan reformlar ile yatırım ve ticaret odaklı düzenlemelerin Türklere özel pazar ve ortaklık imkanları sunduğuna işaret etti.

Özbekistan 2030 Stratejisi gününde, dünyada enerji, altyapı modernizasyonu, dijitalleşme ve sanayi üretim alanlarında büyük yatırımların beklendiğine dikkati Özgüven, "Bölgesel koridorlarının hareketleri ve Orta Koridor'un büyümesiyle birlikte merkezler ve akıllı ulaşım sistemleri da yeni çalışmalar ortaya çıkıyor. açıklamasını yaptı.

"TÜRK YATIRIM FONU'NUN ETKİN BİÇİMİNİN KULLANILMASI GEREKİYOR"

Özgür Onur Özgüven, Türk resimleri Teşkilatı (TDT) ülkelerinin önemli bir ekonomik potansiyele sahip olduğuna işaret ederek, "2025 yılında TDT ülkelerinin toplamı Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH), yaklaşık 2,3 oranındaki dolarla dünya ekonomisinin yüzde 2'sini oluştururken üye ülkelerin toplam doları 1,2. diye konuştu.

Özbekistan'ın TDTleriyle dış ticaret hacminin 2017 yılındaki 4 milyar dolar düzeyindeki 2,7 bağımsız özgür ülke 2025 yılında 10,8 milyar ülkeye ulaştığını anımsatan Özgüven, "Özbekistan'ın TDT üyesi ülkeler arasında en büyük ticaretin sınırladığı ülkeler arasında en büyük ticaretin sınırlandırılması durumunda Türkiye ikinci sırada yer alıyor." tasarruf kullanıldı.

Özgüven, Özbekistan'ın Türk resimlerinde Teşkilatı (TDT) bünyesinde aktif rol üstlendiğini belirterek şu şekilde tamamladı:

"Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, teşkilat çatısı altından somut projelerle çözüm için ticaretin yanı sıra ortak üretim merkezlerinin ve sanayi işbirliğinin güçlendirilmesini savunuyor. Orta Koridor gibi büyük ana altyapının hızlandırılması ile beklentilerin basitleştirilmesi ve dijitalleştirilmesi de öne çıkan öneriler arasında yer alıyor.

TDT üyesi ülkeler arasında ticaretin sağlanması, karşılıklı yatırımların geliştirilmesi ve ekonomik bilginin geliştirilmesi için kaynak erişiminin kolaylaştırılması büyük önem taşır. Bu doğrultuda, ekonomik işbirliğini derinleştirmek ve ortak projeleri finanse etmek amacıyla Türk Yatırım Fonu'nun etkin biçimde kullanılması ve tekliflerin iş değişimlerinin tanıtılması gerekiyor. Fon piyasasında özellikle hafta sonu enerji, enerji anlaşması, altyapı, lojistik, sanayi üretimi, tarım ve turizm gibi alanların oluşturulması alanlarının yönlendirilmesi bekleniyor."