Farklı kaynama hikayeleri: Neden su sessizce kaynarken süt taşar?
Süt ısıtırken ocağımızın kirlenmesinden rahatsız olabiliriz. Bu yüzden süt kaynatırken başında beklemek zorundaymışız gibi hissederiz ve her an taşabileceğini düşünürüz. Peki neden suyu kaynatırken başında beklemediğimizi düşündünüz mü? İşte, kaynama farklılıkları ve sütün taşmasına çözümler...
SÜTÜ ISITTIĞIMIZDA NE OLUR?
Süt kaynadığında içindeki protein ve yağlar bir araya gelerek katılaşırlar, bununla birlikte jel benzeri bir tabaka oluşur. Isıyla beraber bu jelimsi tabaka yukarı doğru çıkar. Kabın alt kısmı çok sıcak olduğu için su buharı oluşur ve jel tabaka buharın rahatça yukarı çıkmasına izin vermez. Bu durum, köpük oluşturarak sütün taşmasına yol açar. Yani, süt kaynarken içerisindeki suyun buharlaşması, hacminin genişlemesine ve sütün taşmasına sebep olur.
SU NEDEN TAŞMIYOR?
Su kaynatma işlemi sırasında su buharınının rahatça yukarı çıkmasını engelleyen bir madde yoktur dolayısıyla köpük veya taşma oluşmaz. Diğer bir deyişle, süt gibi içerisinde başka maddeler olmadığından ve bu maddeler jel benzeri tabakayla su buharının yükselmesini engellemediği için su kaynadığında taşmaz.
SÜTÜN DÖKÜLMESİNİ DURDURMA YOLLARI
Sütün neden döküldüğünü öğrendiğimize göre artık onu durdurmanın yollarını sıralayabiliriz. Köpüğü kontrol etmek, etkili yollardan birisidir. Üstte oluşan köpüğü ara ara karıştırarak kontrol altına alabilirsiniz.
Bunun yanı sıra kabın üzerine bir kaşık veya kepçe koyarak bir buhar çıkış yolu sağlayabilirsiniz.
Son olarak ise geniş bir tava kullanarak yayılmayı durdurabilirsiniz. Bu yöntemle su buharı içerisinde hapsolan kabarcıkların, jel tabaka sayesinde sabit kalamaması ve köpük oluşumunu engellediği görülür.
Kaynak: Science ABC