Göller neden kuruyor: Hatalar ve çözüm yolları
Yanlış su yönetimi, plansızlık ve artan çevresel baskılar göllerin hızla kurumasına yol açarken, uzmanlar sorunun ancak bütüncül havza yönetimi ve doğru politikalarla çözülebileceğine dikkat çekiyor. Esra Toptaş yazdı
Son haftalarda yoğun yağışlar alsak da kuraklık hâlâ ciddi bir tehdit olarak karşımızda. Özellikle göllerin kuruması sık sık haber oluyor. Peki göller neden kuruyor? Nerede hata yapılıyor? Ve en önemlisi de ne yapılmalı? Su Politikaları Derneği’nin son raporlarında göllerin kuruması derinlemesine analiz yapıldı. İşte o raporda yer alan ifadeler:
ETKİN SU YÖNETİMİ OLMAZSA…
“Su Politikaları Derneği olarak uzun zamandır göllerimizin kuruma nedenlerini sonuçları üzerinden değil, sebepleri üzerinden analiz eden raporlar yayınladık ve açıklamalar yaptık. Bu anlamda göllerimizin bütünleşik bir anlayışla havza ölçeğinde etkin bir su yönetimi ile korunabileceğini ileri sürdük. Artan iklim değişikliği etkisi, artan kirlilik ve verimsiz su kullanımı baskıları su kaynaklarımızı daha yoğun bir şekilde tehdit etmeyi sürdürmektedir.
Göllerimizi bütüncül havza yönetimi anlayışı ile koruyabiliriz.
Göllerimiz ve sulak alanlarımız öncelikli olarak korunması ve çok verimli kullanılması gereken su varlıklarımızdır. Ancak göllerimizin ve nehirlerimizin tekil olarak ele alınıp korunması mümkün olmadığı için bu konudaki iyi niyetli çabalar yetersiz kalmaktadır. Göllerimizin kuruması sonrasında ortaya çıkan duyarlılık ile yapılan açıklamalar incelendiğinde bunların genel durum tespiti ve birbirini tekrar eden genel doğrular olduğu görülmektedir.
Bu konuda ilerlemenin sağlanabilmesi konunun havza bütünü içinde ele alınmasına ve politik, yasal ve kurumsal olarak birçok radikal değişime bağlıdır. Ortaya çıkan sorunun kök nedeni havzada birbirini tamamlayan planlamaların ve politikaların olmayışıdır. Bir diğer deyişle, sorunun kök nedeni birçok alandaki plansızlığın , politikasızlığın, kurumsal koordinasyonsuzluğun bir araya gelmesidir. Bütünleşik havza yönetimi anlayışının uygulamaya konulmamasıdır.
‘İNSAN ETKİSİNDEN KORUNMALI’
Su Politikaları Derneği, göllerin kurtuluşu için de şu öneride bulunuyor: “Göllerimizin korunması ile ilgili resmi raporlarda, yapılacak olan çalışmaların göl havzası göz önüne alınarak gerçekleştirilmesi önerilmektedir. Bu kapsamda öncelikle göllerimizi havzaları ile birlikte insan etkilerinden ve ekolojik fizibilitesi olmayan baraj, gölet projelerinden korumamız gerekmektedir. Bu tedbirlerin öncelikli adımı kuruyan göllere su taşımak değil, göllerin kendi doğal dengesini engelleyen koşulları ortadan kaldırmaktır. Bu olumsuz koşullar sürerken göle başka havzalardan su taşımak sorunun çözümünden daha çok ötelenmesine neden olacaktır.”