Mahkeme ‘Hastanın yaşaması için başka yol yok’ dedi, vize verdi
İstanbul'da organ bekleyen 2 hasta, akraba dışı canlı donörden karaciğer nakli için il sağlık müdürlüğüne başvurdu. Etik Komisyonu, talebi reddetti. Hastalar konuyu yargıya taşıdı
İstanbul’da karaciğer rahatsızlığı bulunan 2 hasta, akraba dışı donörden karaciğer nakli olmak için İstanbul İl Sağlık Müdürlü- ğü’ne başvurdu. Müdürlük bünyesindeki Akraba Dışı Canlıdan Organ Nakli Başvuru Değerlendirme Etik Komisyonu, hastaların başvurularını “akrabası olmayan kişiden yapılacak karaciğer naklinin etik açıdan incelenmesi sonucu, alıcı ile verici arasında etik ve yasal olmayan bir durum bulunmadığı kanaati oluşmadığı” gerekçesiyle reddetti. Hastalar, İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü’nün ret kararlarının iptali istemiyle ayrı ayrı dava açtı.
İstanbul 5 ve 6. İdare Mahkemeleri, “akraba olmayandan organ nakli” talebine yönelik ret kararını iptal etti. İki mahkemenin de ortak gerekçesinde, “Organ bağışının bir çıkar karşılığı yapıldığı yolunda somut herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, davacının hastalığının tedavisinin sadece karaciğer nakliyle mümkün olduğu ve yaşaması için başkaca bir yolun bulunmadığı dikkate alındığında, ret kararı hukuka uygun görülmemiştir” denildi.
"ORGAN TİCARETİNİN ÖNÜNÜ AÇAR"
Akraba olmayan canlıdan organ nakline izin vermeyen etik komisyon kararını iptal eden mahkeme kararının çok önemli olduğunu belirten Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, şunları söyledi: “Canlı vericiden bağış yoluyla nakil yapılabilen organlar böbrek, karaciğer ve kemik iliğidir.
Sağlık Bakanlığı Ulusal Organ Bekleme Listesi’nde, 22 bin 320 böbrek, 2 bin 262 de karaciğer bekleyen hasta var. Son 4 yıldır, yıllık olarak yapılan toplam böbrek nakli sayısı yaklaşık 3 bin, karaciğer nakli ise bin 200’dür. Böbrek nakillerinin yaklaşık yüzde 78’i canlı vericiden, yüzde 22’si kadavradan gerçekleştirilmiştir.
Canlı vericilerden yapılan böbrek nakillerinin yaklaşık yüzde 9’u akraba dışı olanlardan, etik kurulu onayıyla yapılmıştır. Şu andaki yönetmelik, canlıdan organ bağışı ve naklinde, ancak alıcının en az 2 yıldan beri fiilen birlikte yaşadığı eşi ve dördüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarından nakle izin veriyor.
Akraba dışı canlıdan nakilde ise etik kurul kararı gerekiyor. Mahkeme kararlarıyla mevcut yasal kurallar ortadan kalktığı takdirde, organ bekleyen hastalar üçüncü şahıslardan organ tedarikine yönelebilir, organ ticaretinin önü açılabilir. Hâkimler, bu konuda uzman değiller ve bu da kararı tartışılır hale getiriyor.”