Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

ALPER ULUŞ / GAZETE HABERTÜRK

Türkiye’nin gündeminde yer alan birbirinden önemli konuları HABERTÜRK ve Andy-Ar Sosyal Araştırmalar Merkezi halka sordu. 15-17 Kasım tarihleri arasında Andy- Ar’ın 26 ilde, bin 516 kişiyle yaptığı kamuoyu araştırmasının sonuçlarını yayınlamaya devam ediyoruz.

Yazı dizimizin üçüncü gününde FETÖ/ PDY’nin 15 Temmuz darbe girişimine ilişkin halkın bakışını, bu girişimin ardından ilan edilen Olağanüstü Hal (OHAL) ve çıkarılan Kanun Hükmündeki Kararnamelerin (KHK) yaşamımızı ne kadar etkilediğini ve ABD’deki başkanlık seçiminde ipi göğüsleyen Donald Trump’a ilişkin Türk insanının değerlendirmelerini okuyacaksınız...

TÜRK HALKI, ‘15 TEMMUZ’UN ARKASINDA ABD VAR’ DEDİ

Araştırma şirketi Andy-Ar, katılımcılara, ‘15 Temmuz darbe girişiminin arkasında ABD’nin olduğunu düşünüyor musunuz?’ diye sordu. Ankete katılanların yüzde 79’u ‘Evet, ABD var’ dedi. Yüzde 11.7’si ise ‘Hayır, ABD yok’ yanıtını verdi. Katılımcıların yüzde 8.6’sı ise ‘Fikrim yok, bilmiyorum’ yönünde görüş bildirdi.

- Seçmene göre dağılımda ise AK Partili seçmenin yüzde 90.5’i, MHP’lilerin yüzde 89.4’ü, CHP’lilerin yüzde 63.5’i ve HDP’li seçmenin yüzde 50’si, 15 Temmuz darbe girişiminin arkasında ABD’nin olduğunu söyledi.

- Yaş skalasında ise 25-34 yaş grubu yüzde 83.5 ile en yüksek oranda ‘Darbe girişiminin arkasında ABD var’ dedi. Bu grubu yüzde 81.9 ile 35-44 yaş grubu ve yüzde 78.2’yle de 45-54 yaş skalası takip etti.

 

‘ABD’NİN FETÖ YANINDA TUTUMU ÖNEM KAZANDI’

Andy-Ar Sosyal Araştırmalar Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Acar, ankete katılanların büyük çoğunluğunun 15 Temmuz’un arkasında ABD olduğu yönünde fikir bildirmesini şöyle yorumladı: “15 Temmuz darbe girişimini gerçekleştiren yapının FETÖ olduğu görüşü yüzde 90’lar seviyesinde görünürken, bu yapının arkasındaysa ABD’nin olduğu kanaati hâkim. Bunun nedenlerinden biri özellikle ABD’nin darbe girişimi sürecindeki tutumu. Bu tutum belirleyici oldu. Bununla birlikte 15 Temmuz sonrası FETÖ’yü teslim etmeyişi ikinci neden olarak katılımcıların tercihini belirledi.”

 

‘KHK VE OHAL ÖZEL BİR DURUM GÖRÜŞÜ’

Faruk Acar, KHK ve OHAL’e ilişkin çıkan sonucu şöyle değerlendirdi: “KHK ve OHAL’in gerekçesi 15 Temmuz sonrasında yaşanan FETÖ temizliğiydi. Ankete katılanlar, FETÖ’ye mensup veya sempati duyanların Türkiye için tehlikeli olduğunu düşündüğü için OHAL’in özel bir durum olduğu ve bunun gerekliliğini ifade etti. Bu nedenle OHAL’i savunanlar yüksek bir oranla karşımıza çıktı. KHK ve OHAL ile devletin operasyonlarının desteklendiği görülmekte.”

 

‘KHK VE OHAL İLE HAYATIMDA ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİK OLMADI’

Araştırma şirketi 15 Temmuz FETÖ’cü darbe girişiminin ardından ilan edilen OHAL ve çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnamelere (KHK) ilişkin de seçmenin görüşünü sordu. Andy-Ar, katılımcılara, ‘Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ve OHAL ile hayatınızda önemli bir değişiklik oldu mu?’ sorusunu yöneltti. Seçmenlerin yüzde 75.3’ü ‘Hayır, olmadı’ cevabını verirken, yüzde 23.5’i ‘Evet, oldu’ dedi. Yüzde 1 oranında ise ‘Fikrim yok, bilmiyorum’ sonucu çıktı.

- Seçmene göre dağılımda ise AK Partililerin yüzde 80.2’si, MHP’lilerin yüzde 79.6’sı KHK ve OHAL’den etkilenmediğini söyledi. Bu oran CHP’li seçmende yüzde 68.7 olurken, HDP’li seçmenlerin yarısından fazlası, yüzde 57.4’ü OHAL ve KHK’ların hayatını etkilemediğini ifade etti.

- Yaşa göre dağılımda ise 18-24 yaş grubu en yüksek oranda, yüzde 80.2 ile ‘Hayatımda değişiklik olmadı’ dedi. Bu grubu yüzde 78.9 ile 25-34 yaş skalası takip etti.

Kadınlarda ‘Evet. Hayatım etkilendi’ diyenlerin oranı yüzde 25.6, erkeklerde ise bu oran yüzde 22.1 oldu.

 

TRUMP’IN KAZANMASI İYİ OLDU: % 32.5

ABD’deki başkanlık yarışını Hillary Clinton’ı geride bırakan Donald Trump’ın kazanması ve dünyanın şok yaşamasının ardından Türk halkının seçime ilişkin görüşü de soruldu. Katılımcılara, ‘Trump’ın kazanması sizce iyi mi yoksa kötü mü oldu?’ sorusu yöneltildi. Ankete katılan her üç kişiden biri, yüzde 32.5’i ‘Trump’ın kazanması iyi oldu’ dedi. ‘Kötü oldu’ diyenlerin oranı yüzde 25.5 oldu. Çok yüksek oranda, yüzde 22.1 katılımcı ‘Ne iyi ne kötü oldu’ derken; anketten yüzde 19 ‘Fikrim yok, bilmiyorum’ sonucu çıktı.

- AK Partili seçmenin yüzde 43.3’ü ise Trump’ın seçim zaferine ‘iyi oldu’ dedi. Bu sonucu yüzde 35.2 ile MHP’li seçmen izledi. CHP’li seçmenin yüzde 41.4’ü, HDP’li seçmeninse yüzde 36.2’si ‘Trump’ın kazanması kötü oldu’ yönünde fikir bildirdi.

 

TRUMP’IN GÖÇMEN SÖYLEMİ YANLIŞ: % 72.8

Andy-Ar, ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘göçmen karşıtı tavır ve söylemlerine’ ilişkin halkın ne düşündüğünü de sordu. Ankete katılanların yüzde 72.8’i ‘Trump’ın söylemlerini doğru bulmuyorum’ derken, yüzde 14.7’si ‘Evet, doğru buluyorum’ yanıtını verdi. Yüzde 12.2’si ise ‘Fikrim yok, bilmiyorum’ yönünde fikir bildirdi.

- Trump’ın göçmen karşıtı söylemlerini 4 partinin seçmeni de yüzde 70’ler düzeyinde ‘Yanlış’ bulduğunu belirtti. CHP’lilerin yüzde 75.8’i, HDP’lilerin yüzde 74.5’i, AK Partililerin yüzde 73.7’si ve MHP’lilerin yüzde 69’u, ‘Göçmen karşıtı tavır ve söylemleri yanlış’ dedi.

 

TRUMP’IN SÖYLEM VE EYLEMLERİ DEĞİŞİR: % 60.8

Araştırma şirketi, Donald Trump’ın başkanlık koltuğuna oturduktan sonra eylem ve söylemlerinin değişip değişmeyeceğini de seçmenlere sordu. Katılımcıların yüzde 60.8’i ‘Evet, değişir’ derken, yüzde 23.5’i ‘Hayır, değişmez’ cevabını verdi. Yüzde 15.4 ise ‘Fikrim yok, bilmiyorum’ dedi.

- Partilere göre dağılımda CHP’lilerin yüzde 62.6’sı, AK Partililerin yüzde 62.5’i, MHP’lilerin yüzde 61.3’ü ve HDP’lilerin yüzde 56.4’ü, ‘Trump’ın eylem ve söylemlerinin değişeceğini’ ifade etti

‘OBAMA VE CLİNTON NEDENİYLE TRUMP TERCİH EDİLİYOR’

Faruk Acar, ABD başkanlık seçimini göğüsleyen Donald Trump’a ilişkin katılımcıların tercihlerini şu şekilde yorumladı: “Donald Trump’ın başkan olması Türkiye için olumludur diyenlerin oranı, olumsuz görenlere göre daha yüksek seviyede. Özellikle Başkan Obama’nın son döneminde Türkiye-ABD ilişkileri olumsuz bir seyre dönmüştür algısı hâkimken aynı zamanda Clinton’un dışişleri performansının da olumsuz algısı nedeniyle Trump’ın bölgede farklı bir politika izleyebilir beklentisi oluştuğunu görüyoruz. Burada yine Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kamuoyunda Trump hakkında olumlu söylemleri belirleyici başlıklardan bir diğeridir diyebiliriz.”

 

YARIN: YÖNETİM SİSTEMİ BAŞKANLIK/CUMHURBAŞKANLIĞI SİSTEMİYLE DEĞİŞTİRİLMELİ Mİ? BU SİSTEM TÜRKİYE’Yİ DAHA İLERİ GÖTÜRÜR MÜ?

TÜRKİYE’nin gündemine ilişkin en önemli konu ve soruları, HABERTÜRK ve Andy-Ar Sosyal Araştırmalar Merkezi yine halka sordu. Andy-Ar, 15-17 Kasım tarihlerinde 26 ilde, bin 516 kişiyle görüştü. Yazı dizimizin ikinci gününde, Türkiye öncülüğünde Suriye’nin kuzeyinde ÖSO tarafından terör örgütlerine yönelik yürütülen ‘Fırat Kalkanı’ harekâtı, terör örgütleri DEAŞ ve PYD/PKK’ya karşı güvenlik güçlerince verilen mücadeleye halkın bakışı yer aldı. İşte Habertürk ve Andy-Ar’ın çalışmasından çıkan sonuçlar...

FIRAT KALKANI’NA EN BÜYÜK DESTEK AK PARTİ VE MHP’LİLERDEN

Andy-Ar, katılımcılara “Fırat Kalkanı harekâtını doğru buluyor musunuz?” diye sordu. Katılımcıların yüzde 70.5’i “Evet” yanıtını verdi. Yüzde 25.2’si ise “Hayır” dedi

- Andy-Ar, katılımcılara “Fırat Kalkanı harekâtını doğru buluyor musunuz?” diye sordu. Katılımcıların yüzde 70.5’i “Evet” yanıtını verdi. Yüzde 25.2’si ise “Hayır” dedi. “Fikrim yok” diyenler ise yüzde 4’te kaldı.

- Siyasi tercihlerine göre dağılımında ise AK Partililerin yüzde 88.3’ünün, MHP’lilerin ise yüzde 85.9’unun operasyona destek verdiği saptandı. CHP’lilerin yüzde 51.5’i, HDP’li seçmenin ise yüzde 70.2’si harekâtı doğru bulmadığını belirtti. n Yaşa göre dağılımda ise ‘Fırat Kalkanı’na en büyük desteği 35-44 yaş skalasındaki seçmen yüzde 75.1 ile verdi. Bu grubu 25-34 yaş grubu yüzde 75 ile izledi. Operasyona en düşük destek ise yüzde 66.3 ile 55 yaş üstü ve 18-24 yaş grubundan geldi.

‘DEAŞ OPERASYONUNDA TÜRKİYE YER ALMALI’

TÜRKIYE’nin terör örgütü DEAŞ’a karşı yürüttüğü operasyonla birlikte bölgede uluslararası koalisyon güçlerince gerçekleştirilen harekâtlarda yer alıp almamamız gerektiği de ankete katılanlara soruldu. Çalışmaya katılanların yüzde 77.2’si Türkiye’nin bölgedeki bütün operasyonlarda olması gerektiğini söyledi. “Hayır yer almamalı” diyenlerin oranı yüzde 16.2 olurken, “Fikrim yok, bilmiyorum” diyen katılımcılar yüzde 6.1’de kaldı.

-  Seçmen dağılımda 4 parti seçmeninin de yüzde 65’in üzerinde DEAŞ’a karşı operasyona destek verdiği görüldü. En büyük destek yüzde 85.4 ile AK Partililerden gelirken onu yüzde 82.4 ile MHP, yüzde 68.1 ile HDP ve yüzde 65.3 ile CHP’li seçmen izledi.

‘TÜRKİYE’NİN DEAŞ İLE MÜCADELESİ YETERSİZ’

TÜRKIYE’nin terör örgütü DEAŞ’a karşı yurtiçi ve yurtdışında aralıksız sürdürdüğü operasyonlar da seçmene soruldu. “Türkiye’nin DEAŞ ile mücadelesi etkili ve yeterli mi?” sorusuna katılımcıların yüzde 47.2’si “Hayır, etkisiz ve yetersiz” cevabını verdi. Mücadeleyi etkili ve yeterli görenlerin yüzdesi 45.1 olurken, yüzde 7.4 de “Fikrim yok, bilmiyorum” dedi.

- Partilere göre dağılımda AK Partili seçmenin yüzde 62.8’i DEAŞ’a karşı verilen mücadelenin yeterli olduğunu ifade etti. HDP’li seçmenin yüzde 73.4’ü, CHP’li seçmenin yüzde 71.5’i ve MHP’lilerin yüzde 51.4’ü DEAŞ’a karşı yapılan operasyonların etkisiz ve yetersiz olduğunu belirtti.

‘DEAŞ İLE MÜCADELEDE ETKİSİZ ALGI VAR’

FARUK Acar, şöyle yorumladı: “DEAŞ ile mücadelede PKK ve FETÖ terör örgütlerine kıyasla daha etkisiz bir algının olduğu düşünülüyor. Bunun nedenlerinden biri; sanırım son dönemde DEAŞ eylemlerine ilişkin herhangi bir gündemin olmayışı diyebiliriz. Yani bugünkü öncelikli gündem başlıkları FETÖ ve PKK olduğu için DEAŞ konusunda devletin tutumu da kamuoyu önünde görülmediğinden bu destek diğerlerine oranla daha düşük seviyede görülüyor.”

‘PKK’YI YERİNDE VURALIM’ STRATEJİSİ DOĞRU: %80.8

CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip Erdoğan tarafından bir süre açıklanan terör örgütü PKK’ya yönelik ‘savunma yerine taarruz stratejisi’ de ankete katılanlara soruldu. Bu stratejinin doğru olduğunu söyleyen ve destekleyenlerin yüzdesi 80.8’i bulurken, “Hayır, yanlış” diyenlerin yüzdesi 12.4’te kaldı.

- Seçmene göre dağılımda ‘yerinde vurma’ stratejisine en büyük destek yüzde 91.8 ile AK Partili seçmenden geldi. Onu yüzde 90.9 ile MHP, yüzde 67.5 ile CHP’li seçmen izledi. HDP’li seçmenlerin yüzde 47.9’u ise stratejinin yanlış olduğunu ifade etti.

- Yaşa göre dağılımda ise en fazla destek 35-44 yaş grubundan yüzde 84.2’lik oranla geldi. 45-54 yaş grubunun yüzde 81.5’i, 25-34 yaş skalasının yüzde 81.3’ü de stratejinin doğru olduğunu ifade etti.

‘PKK İLE MÜCADELEYE DESTEK TAM

FARUK Acar, terör örgütü PKK’ya yönelik mücadeleye ilişkin çıkan sonuçları şöyle değerlendirdi: “PKK ile mücadele ve özellikle meskûn mahalde çatışmaların yaşanması bölgedeki Kürt halkının devletten yana tutumunu artırdı. Etkin, radikal mücadele algısı bugün bölgede hâkim algıdır diyebiliriz. O nedenle geçmişte -mış gibi yapan bir algı yerine bugün Türkiye genelinde bitirilene kadar bu kararlı mücadeleye destek, daha üst seviyede görünüyor. Samimi bir mücadele algısı söz konusu ve dolayısıyla geçmişe göre daha yüksek bir oran karşımıza çıkıyor.”

ORTADOĞU’DA ASKERLE MÜDAHİL OLMALIYIZ: % 61

SURIYE ve Irak’ta terör örgütü DEAŞ’a karşı yürütülen operasyonlarda Türkiye’nin askeri olarak müdahil olup olmaması gerektiği de ankete katılanlara soruldu. Çalışmaya katılanların yüzde 61’i, Türkiye’nin askeri gücüyle Ortadoğu’da müdahil olması gerektiğini söyledi. Türkiye’nin askeri gücünün bölgede müdahil olmaması gerektiğini belirtenlerin yüzdesi ise 33.2 oldu. Bu soruya yüzde 5.1 düzeyinde katılımcı ise “Fikrim yok, bilmiyorum” yanıtını verdi.

- Seçmene göre dağılımda ise AK Partili seçmenin yüzde 81.3’ü, MHP’li seçmenin yüzde 74’ü Türk askerinin bölgede olması gerektiğini belirtti. CHP’li seçmenin yüzde 64.4’ünün, HDP’li seçmenin ise yüzde 69.1’inin ise Türkiye’nin Ortadoğu’da askeri olarak müdahil olmasına karşı olduğu ankete yansıdı.

- Yaşa göre dağılımda ise Türkiye’nin bölgede askeri varlığına en fazla destek yüzde 66.4 ile 35-44 yaş grubundan geldi. Bu grubu yüzde 65.5 ile 25-34 yaş grubu takip etti.

FETÖ/PDY İLE MÜCADELE ‘FIRAT’A OLUMLU YANSIYOR’

ANDY-AR Sosyal Araştırmalar Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Acar’ın anket sonuçlarına ilişkin yorumu şöyle oldu: “Suriye politikasına karşı toplumun genelinde birkaç yıldır olumsuz bir yaklaşım söz konusuydu. Özellikle dış politika bu yaklaşımı etkilemişti. Dolayısıyla dışarıda yürütülen politikalara karşı toptancı bir olumsuzluk algısı hâkimdi. Ancak neredeyse her konuda olduğu gibi 15 Temmuz ile birlikte dış politikaya karşı bakışta da bir değişim söz konusu. Fırat Kalkanı harekâtına olan destek bugün geçmişe oranla daha fazla. ‘Ordunun içinde FETÖ temizliği sonrasında Türkiye’nin menfaatine uygun hareket edilecektir’ beklentisi desteği de beraberinde getiriyor diye yorumlanabilir.”

GAZETE HABERTÜRK