Güneş çarpması belirtileri, nedenleri ve teşhisi
Uzun saatler boyunca vücudun sıcaklığının en üst seviyeye çıkması ile oluşan bir durumdur. Sağlığımız açısından tehlike gösterebilecek bir konudur. Peki güneş çarpması belirtileri, nedenleri ve teşhisi nedir?
Uzun saatler boyunca güneşte kalmanın vücudun sıcaklığını en üst seviyeye çıkarması ile ortaya çıkan ve sıcaklığını düşüremeyen vücudun; organları tahrip etmesi sonucunda ortaya çıkan bir durumdur. Genelde 40°C üstünde sıcaklıklarda görülmektedir. Bazı durumlarda yaşlılar, çocuklar ve hastalar daha alt sıcaklıkta da yaşayabilirler.
Güneş Çarpmasının Nedenleri
Deri sıcak havayı kan akışını artırması suretiyle, terleme ve soluk verme şeklinde dışarı atar ve kendini korur. Bunu yapamadığı zaman ısı etkisiyle güneş çarpması ortaya çıkar. Kan sıcaklık seviyesi yükselmesi ile beyindeki kontrol merkezi ile dolaşım sistemine sinyal yollayarak damarların gevşetilmesini sağlar. Damarların genişlemesi ile kandaki ısı daha soğuk durumda olan dışarı atılmaya çalışılır. Bu yetersiz kalınca ter bezleri devreye girer ter üretir. Havanın ısısı yüksek olmasından dolayı kanın damarlarda yeterli soğuması sağlanamayarak vücudun sıcaklığı, artış gösterir. Kaybedilenden fazla ısı üretmesi ile merkez vücut ısısı artarak güneş çarpmasına neden olmaktadır.
Nemli havada bu durum görülmez çünkü terleme yaşanır. Kalın giysiler, aşırı yemek ve alkol bu durumu tetikleyen etmenlerdir. Güneş çarpmasının esas nedeni sodyum ve klor kaybı ile ortaya çıkmaktadır.
Güneş çarpmasından en çok etkileneler
Güneş çarpmasının belirtileri şunlardır:
Güneş Çarpması Teşhisi; semptomlar dikkatle gözlenir ve rektal sıcaklık ölçülür ve kan idrar tahlili istenebilir.
Güneş çarpmasını yaşayan kişiyi acilen hastaneye yetiştirmek gereklidir. Öncesinde soğuk duş yaptırmak vücut ısısını düşürmeye çalışmak için buzlarla kompres uygulanabilir. Öncelikle baş ve boyun kısmı soğutulmalıdır. Odanın soğutulması da önemlidir. Ayakların yukarı kaldırılması ile kan akışı yukarı taşınmalıdır. Masaj yaparak kanın beyne ve vücuda dönmesine katkı sağlanır. Az az su içirilir. Bilinç kaybı varsa dıştan soğutmaya devam edilir. Ateşinin 39.4 e kadar düşmesi sağlanmalı ve rektal olarak ölçülmelidir. Isındıkça sürekli soğutulmalı ve ateş düşürülmelidir.
Hastanede daha detaylı bir uygulama ile güneş çarpması tedavisi yapılabilmektedir. Sıvı ve tuz dengesi sağlanarak hastanın böbrek komplikasyonu geçirmemesi için bir haftalık süreç ile tedaviye devam edilmektedir.
