Haritadan silinmeden önce görülmesi gereken yerler: Dünyanın en değerli rotaları tehdit altında!
Dünyanın en etkileyici doğa ve tarih miraslarından bazıları, insan faaliyetleri ve iklim krizi nedeniyle yok olma riskiyle karşı karşıya. Bilim insanları ve çevre örgütleri, bu alanlar için "geri dönüşü olmayan eşik" uyarısı yapıyor. Gelecek kuşaklar görmeden kaybolabilecek o yerleri sizin için derledik...
Bir zamanlar sonsuz gibi görünen buzullar, ormanlar ve antik kentler her geçen yıl biraz daha küçülüyor. İklim değişikliği, aşırı turizm ve doğal kaynaklar üzerindeki baskı, dünya miraslarını tehdit ediyor. İşte detaylar!
CHOQUEQUIRAO: MACHU PICCHU’NUN KADERİNİ PAYLAŞMADAN ÖNCE
Peru’daki Choquequirao Arkeolojik Parkı, zorlu ulaşımı sayesinde bugüne kadar sakin kalmayı başardı. Ancak Cusco’dan hızlı yol ve teleferik projeleriyle birlikte, bölgenin kitlesel turizme açılması bekleniyor. Uzmanlar, bu durumun tarihi dokuyu tehdit edebileceği görüşünde.
CEHENNEM KAPISI: SONSUZ ATEŞ NE ZAMAN SÖNECEK?
Türkmenistan’daki Karakum Çölü’nde yer alan “Cehennem Kapısı”, 1971’den bu yana yanıyor. Metan gazıyla beslenen bu kraterin ne zaman söndürüleceği belirsiz. Yetkililer, çevresel etkiler nedeniyle alevlerin bir gün kapatılabileceğini açıklıyor.
PATAGONYA BUZULLARI: GÜNEYE DOĞRU ERİYEN DEVLER
Antarktika dışındaki en büyük buz kütlesi olan Patagonya Buzulları, her yıl ortalama 2 metre inceliyor. Sadece üç buzul büyüme gösterse de, kalan yüzde 90’ı hızla küçülüyor. Uzmanlar, bu erimenin deniz seviyesini doğrudan etkileyeceğini belirtiyor.
SALAR DE UYUNI: LİTYUM UĞRUNA FEDA EDİLEN BEYAZ CENNET
Bolivya’daki Salar de Uyuni, dünyanın en büyük tuz düzlüğü. Fotoğraf tutkunlarının gözdesi olan bu alan, aynı zamanda dünya lityum rezervlerinin yarısını barındırıyor.
Elektrikli araçlar ve akıllı telefonlar için artan lityum talebi, bu doğal mucizenin endüstriyel bir sahaya dönüşmesine neden olabilir.
KONGO HAVZASI: ORMAN YOK OLURSA OKSİJEN DE AZALIR
Altı ülkeye yayılan Kongo Havzası, dünya oksijeninin yaklaşık yarısını üreten hayati bir ekosistem. Gorillerden fillere kadar binlerce türe ev sahipliği yapıyor. Ancak kaçak avcılık, madencilik ve ormansızlaşma nedeniyle bilim insanları, 2040’a kadar pek çok türün yok olabileceğini söylüyor.
GALAPAGOS ADALARI: DOĞA İLE TURİZM ARASINDA SIKIŞAN CENNET
Charles Darwin’in “kendi içinde küçük bir dünya” olarak tanımladığı Galapagos Adaları, eşsiz tür çeşitliliğiyle biliniyor. Dev kaplumbağalar, uçamayan kuşlar ve endemik türler burada yaşıyor.
Ancak artan nüfus, dört aktif havaalanı ve yoğun kruvaziyer trafiği, adalardaki doğal dengeyi tehdit ediyor. Bugün en çok tartışılan soru şu: Galapagos’u ziyaret etmek mi, korumak mı daha doğru?
GLACIER NATIONAL PARK: BUZULLARIN SON YILLARI
ABD’nin Montana eyaletindeki Glacier Ulusal Parkı, 1000 kilometreden uzun yürüyüş parkurlarıyla tanınıyor. Ancak park, adını aldığı buzulları hızla kaybediyor.
100 yıl önce 150 olan buzul sayısı bugün sadece 25. Bilimsel projeksiyonlara göre, mevcut ısınma hızıyla devam edilirse bu buzulların 15 yıl içinde tamamen yok olması bekleniyor.
OLYMPIA, YUNANİSTAN: ANTİK TARİH ALEVLERİN GÖLGESİNDE
M.Ö. 776 yılında ilk Olimpiyat Oyunları’na ev sahipliği yapan Olympia, insanlık tarihinin en önemli arkeolojik alanlarından biri. Ancak son yıllarda artan sıcaklıklar ve azalan yağışlar, bölgede sık ve kontrolsüz yangınlara yol açıyor.
Alevler, antik kalıntılara tehlikeli derecede yaklaşmış durumda. Bilim insanları, Akdeniz havzasının iklim krizinden en hızlı etkilenen bölgelerden biri olduğunu vurguluyor.
AMAZON YAĞMUR ORMANLARI: DÜNYANIN AKCİĞERLERİ ALARM VERİYOR
Brezilya merkezli Amazon Yağmur Ormanları, Dünya üzerindeki bitki ve hayvan türlerinin üçte birinden fazlasına ev sahipliği yapıyor. Milyonlarca yıllık bu ekosistem, aynı zamanda temas kurulmamış yerli toplulukların yaşam alanı. Ancak tablo karanlık.
Son 40 yılda Amazonların yaklaşık yüzde 40’ı; madencilik, endüstriyel tarım ve kaçak ağaç kesimi nedeniyle yok edildi. Uzmanlar, bu oranın artması halinde Amazon’un karbon yutak özelliğini kaybedebileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: Catalyst Planet, Rough Guides
