Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması

Dünyada genelinde en çok ve yaygın olarak daha az gelişmiş olan Afrika ülkelerinde görülen HIV (Human Immunodeficiency Virus - İnsan Bağışık Yetmezlik Virüsü),günümüze kadar yaklaşık 40 milyon kişinin ölümüne yol açtığı yapılan çalışmalar dâhilinde bilinmektedir. 2016 yılı itibariyle dünya genelinde 36,7 milyon kişi HIV ile bulaşmış, 1,8 milyon yeni HIV vakası bulunmaktadır. Türkiye'de ilk HIV vakasının görüldüğü 1985 yılından 31 Aralık 2017 tarihine kadar 16 bin 201’i HIV bulaşmış, bin 651’i AIDS olmak üzere toplam 17 bin 884 vaka bulunuyor. HIV ile bulaşmış kişilerin ancak yüzde 45’inin durumlarından haberdar oldukları tahmin ediliyor. Bu sebeple, bu veriler dışında henüz ulaşılamamış yüzde 55'lik bir kısmın daha olduğu düşünülüyor. Gelişmiş ülkelerde HIV virüsünden korunma önlemlerine dikkat edilmesi ile birlikte HIV vakası görülme sıklığı epey azalmakta olduğu fakat Türkiye'de bu önlemlere pek dikkat edilmemesi nedeniyle halen her yıl bildirilen HIV vakasının sayısı artmaktadır.

HIV Virüsü Nedir?

HIV virüsü yani İnsan Bağışıklık Yetmezlik Virüsü, Bağışıklık sisteminin zayıflaması ile birlikte AIDS hastalığına yol açan bir retrovirüstür.

AIDS ise tıbbi açılımı ile Edinilmiş Bağışıklık Yetmezliği Sendromu, HIV virüsünün yol açtığı ve tedavisi neredeyse mümkün olmayan bir hastalıktır. HIV virüsüyle bulaşan ve vücudun bağışıklık sistemini harap eden bir hastalık olan AIDS hastalığı, bağışıklık sisteminin çökmesi ile vücutta çeşitli birçok Enfeksiyonlara ve hatta kanserlere sebep oluyor.

AIDS hastalığında, erken teşhis ve doğru tedavi yöntemleriyle AIDS hastalığına yakalanmış vakaların yaşam kaliteleri ve süreleri önemli ölçüde iyileştirilerek uzatılabildiği gibi bu konuda bilinçli olmak ise hastalığın bulaşması ve yayılmasını engellemekteki en büyük etkendir.

Belirtileri Nelerdir?

HIV virüsünün vücuda en hızlı yayılma döneminde, virüsün vücuda girmesinden sonraki ilk 1 – 6 haftada kişide hiçbir belirti olmayacağı gibi ilk 2-4 haftada ateş, boğaz ağrısı, baş ağrısı ve döküntü gibi belirtileri ile seyreden grip benzeri şikâyetler görülebilmektedir. HIV’in en bulaşıcı olduğu dönem özellikle bu dönemdir. 

HIV’in Yaygın Görülen Belirtiler İse Şunlardır:

  • Ateş
  • Boğaz ağrısı ve boğazda iltihaplanma
  • Baş ağrısı
  • Lenf bezlerinde büyüme
  • Vücutta döküntü (genellikle yüz ve gövdede, daha nadiren avuç içlerinde ve ayak tabanlarında 5-10 mm çaplı kızarıklıklar ve kabarcıklar) - Dermatit
  • Ağızda, yemek borusunda ve genital organlarda yaralar,
  • Kas ve eklem ağrısı,
  • Bir aydan daha fazla süren ve bir türlü tedavi edilmeyen ishal,
  • Baş ağrısı,
  • Bulantı ve kusma.
  • Tedaviye başlanmadığında iki aydan kısa zamanda 7-10 kg kilo kaybı görülebilir.

Sessiz (Belirtisiz) Dönem

Birkaç hafta süren ilerleme döneminden sonra HIV taşıyıcıları herhangi bir belirti olmadan ortalama 8-10 yıl kadar sağlıklı olarak yaşamlarını sürdürürler. Fakat kişi, ömür boyu HIV virüsü taşıyıcısı ve bulaştırıcısı olur ve ayrıca kişinin Lenf bezlerinde fark edilebilir şekilde büyümeler görülebilir.

Bu dönem birkaç yıl kadar kısa ya da 10 yıldan fazla da olabilir. HIV tanısı koyulan kişiler, ilaç tedavisine başladıkları andan itibaren bağışıklık sistemlerini korumuş ve virüsün vücutlarındaki etkisini azaltmış olurlar.

İleri Dönem (AIDS)

HIV Enfeksiyonunun en ileri evresi olan bu dönemde bağışıklık sistemi artık iyice zayıflamıştır.  Bu döneme kadar tedavi görmemiş hastalar Enfeksiyonlara ve kansere karşı tüm dirençlerini yitirirler çeşitli hastalıklar nedeniyle organları zarar görür.

  • Şişmiş lenf düğümleri
  • Yorgunluk
  • Kilo kaybı
  • Kısa süreli hafıza kaybı
  • Mantar Enfeksiyonları
  • Kalıcı döküntüler
  • Bir veya daha fazla fırsatçı enfeksiyon
  • Ağızda sık tekrarlanan pamukçuk veya yaralar

HIV Virüsü Nasıl Bulaşır?

HIV, ‘İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü’ olarak isimlendirilen ve HIV Enfeksiyonuna yol açan bir retrovirüstür. HIV virüsünün Vücuda girmesinden itibaren bağışıklık sistemi hücresi olan CD4 hücresine yapışırlar. CD4 hücrenin DNA’sını kullanarak kendisini kopyalar ve hücreyi parçalayarak çoğalır ve çok daha fazla sayılarla kana karışır. Zaman içerisinde bağışıklık sistemini oluşturan hücreler yok olur ve vücudun hastalıklara karşı direnci ortadan kalkar. 

HIV Virüsü Hangi Yollar İle Bulaşır

  • Bulaşma oranının en yaygını olarak HIV virüsü taşıyan kişiyle korunmasız (kondomsuz) bir şekilde cinsel ilişki gelir. Korunmasız cinsel temas sayısı arttıkça, bulaşma olasılığı da o kadar çok ve hızlı olarak artar.
  • Daha sonrasında ki yaygınlığa sahip olan bulaşma olarak içinde virüs bulunan kan ve kan ürünlerinin nakli ya da doku ve organ nakliyle bulaşma olabilmektedir. Ancak 1985 yılında sağlık bakanlığınca kan ve kanda kullanılan tüm ürünlerin hastaya verilmeden önce HIV yönünden test edilmesi yasal zorunluluk haline getirildi vebu sebeple sonraki yıllarda kan nakliyle bulaşma oranı son derece azaldı. Damar içi uyuşturucu madde kullanıcılarının ortak olarak kullanmakta oldukları iğne/enjektör kullanımı da kan alışverişine neden olduğundan bu yolla da virüs sıklıkla bulaşabilmektedir.
  • Üçüncü olarak ise HIV virüsü taşıyan anneden, gebelik süresince, doğum sırasında ve emzirmeyle bebeğe geçebilmektedir. Bu olasılık gerekli önlemler alınmadığı takdirde % 20 - 30’dur. Ancak HIV virüsü taşıyan ve uzun yıllar sadece taşıyıcı olan bir anne gebeliği süresince tedavi almaya devam ederse, bu oran % 0,5’in altına düşmektedir. Tabi ki Bebeğin de doğumdan hemen sonra belli bir süre koruyucu tedavi alması ve hekim kontrolü altında olması şarttır. Ayrıca HIV virüsü emzirmeyle bebeğe bulaşabileceğinden anne bebeğini emzirmemelidir.

HIV Belirtileri Kaç Günde Ortaya Çıkar?

HIV virüsün vücuda girmesinden sonraki ilk 1 – 6 haftada kişide hiçbir belirti olmayacağı gibi diğer yönden ilk 2-4 haftada da genel olarak belirtiler görülebilir.

HIV Pozitif Ne Kadar Yaşar?

HIV virüsü taşımanın AIDS Hastası anlamına gelmediğini bilmelisiniz. HIV virüsünün AIDS hastalığına sebep olabilen bir virüs olduğunun daha doğru olduğunu bilmeliyiz.Ancak HIV pozitif bir kişinin tedavi ve ilaç kullanımı sürecinde doktorun önerilerine uymasının, kişinin, AIDS evresine hiç ulaşmadan da sağlıklı bir birey olarak yaşamını sürdürmesini sağlayacağını fakat artık bir taşıyıcı olarak yaşamını uzun süreler devam edebileceğini de aktarmak gerekir.

Fakat AIDS hastalığı ölümle sonuçlanabiliyor maalesef ki bağışıklık sistemi çöken hastanın tedavisine dikkat etmemesi halinde ölüm gerçekleşir. Fakat tıbbi olarak tedavisi bulunmaktadır tam anlamı ile vücut AIDS’ten arındırılmıyor fakat hastalığın süreci uzatılıp yaşam kalitesi arttırılabilen tıbbi tedavisi yapılmaktadır.

İleri derecede AIDS hastasının yaşam süresinin ne kadar olacağına dair net bilgiyi ancak hastanın doktoru tarafından bilinir çünkü hastanın bağışıklık sistemini etkileyen vücut direnci ilaç ve tedaviye uyum süreci ancak doktor tarafından bilinir.

Hastalığa Ait Bilinmesi Gerekenler;

  • Kan yoluyla ve cinsel ilişkiyle hızla yayılabilmektedir.
  • HIV virüsü ya da AIDS Kadınlarda ve erkeklerde, yani her iki cinste de görülebilmektedir.
  • Her yaştaki insanlarda görülebilir.
  • HIV / AIDS in henüz tamamen bitiren kesin tedavisi yoktur.
  • HIV / AIDS in bulaşmaması içinde henüz koruyucu bir aşısı da mevcut değildir.
  • Eğer herhangi bir şekilde HIV ya da AIDS’li birisi ile riskli bir temasınız olduğunu düşünüyorsanız bu şüpheleri gidermenin tek ve kesin ve olması mutlak olan yolu riskli temastan en erken 14 gün sonra HIV testi yaptırmaktır.

HIV Ve AIDS Aynı Şey midir?

Halk arasında yaygın olarak kullanımda HIV ile ilgili tüm hastalıklar genel olarak AIDS ile anılmakta olsa da aslında HIV virüsü bulaştıktan sonra geçirilen tüm dönemler HIV Enfeksiyonu olarak adlandırılırken, HIV virüsünün bulaşmasından sonraki bunun son evresi ise AIDS evresidir. AIDS bir hastalıktır HIV ise bu hastalığı ortaya çıkaran virüstür.