Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması

Büyük Selçuklu Sultanlarından olan Sultan 1.Melikşah hükümdar olduğu dönem içerisinde Büyük Selçuklu Devletine en parlak ve güçlü dönemi yaşatmış iyi ve adil hükümdarlarından biridir. Peki 1. Melikşah Kimdir? Hayatı ve kaç yılında öldü? Büyük Selçuklu Devletinin Sultanlarından olan Sultan 1.Melikşah hakkında merak edilen tüm detayları sizler için derledik.

SULTAN I. MELİKŞAH KİMDİR?

Büyük Selçuklu Sultanı, Sultan 1.Melikşah asıl adı ile Muizzüddin Ebul Feth, 1055 yılında İsfahan'da doğdu, 1072 yılında babası Alpaslan esir alınarak şehit edilmesi ile sultanlığı ilan edildi ve 1092 yılında Bağdat'ta henüz 37 yaşında iken öldü.

Sultan 1. Melikşah’ın çocukluğu İsfahan ve civarında geçti. Babası Sultan Alparslan, kabiliyeti ve cesareti ile dikkati çeken Melikşah ile yakından ilgilendi ve babası tarafından özel olarak yetiştirildi.

Melikşah, henüz on yaşındayken babasının yanında yönetim işlerinde görev aldı, babası ile birlikte küçük yaşta Gürcistan seferine katıldı ve bazı kalelerin alınmasında yararlı oldu, babası tarafından kendisinden büyük kardeşleri olmasına rağmen cesareti ve zekâsı sebebiyle 1066 yılında veliaht ilân edildi. Veliaht olmadan önce babasının istemi ile Karahanlılar Han'ının kızı Terken Hatun ile evlendirildi. Sultan 1. Melikşah, veliahtlığı esnasında Harizm, Huzistan, Rey, Şiraz ve İsfahan'da bulundu.

Melikşah 1071 senesinde babası Alparslan ile birlikte Suriye'ye sefere çıktı. Sultan Alpaslan Bizans İmparatoru Romen Diyojen'in Anadolu'da ilerleyişini durdurmak ve bastırmak için kuzeye yöneldi ve Malazgirt Meydan Muharebesi'ni yaptı. Melikşah bu esnada Suriye'de Halep'te kaldı. Yine 1072 yılında Sultan Alpaslan Karahanlılara karşı bir sefer yaptığı sırada Melikşah babası ile birlikteydi. Babası bu sefer esnasında esir aldığı bir Karahanlı kale komutanı olan Yusuf Harzemi tarafından şehit edilerek hayatının son bulmasına sebep oldu.

Babası Sultan Alpaslan’ın ölümü üzerine henüz 18 yaşındayken 1072 yılında Selçuklu Sultanı olarak ilân edilen 1.Sultan Melikşah Selçuklu ordusu başına geçti

1.MELİKŞAH HÜKÜMDARLIĞI

Sultan 1.Melikşah 1072 yılında tahta hükümdar olarak seçildikten sonra da babası Sultan Alpaslan döneminde vezirlik makamına getirilen Nizamülmülk'ü görevinde bıraktı. Melikşah'ın hükümdar olduğu dönem Büyük Selçuklu Devleti'nin en parlak ve her alanda güçlü olduğu dönemidir.

Sultan 1.Melikşah tahta çıktıktan sonra saltanatının ilk iki yılını, ülkesinin sınırlarını korumakla geçirdi. Bu dönemde Karahanlılardan Semerkant hanı olan Şemsülmülk Nasr l ve Gaznelilerle savaşmak zorunda kaldı. 1073 yılında Gazneliler Sultanı İbrahim Sultan Alparslan'ın ölümünü fırsat bilip Hindikuş Dağları kuzeyinde bulunan Horasan bölgelerini ele geçirmiş ancak Sultan Melikşah bir karşı hücumla ele geçirilen bu toprakları geri aldı. Bundan sonraki 20 yıl boyunca, aralarında 20 yaş farkı olan Gazneliler Sultanı İbrahim Han ile Sultan 1.Melikşah arasındaki ilişkiler iyi olarak devam etti, aralarında belirlenen sınırları değişmedi ve bu iyi ilişkiler iki haneden mensupları arasında yapılan evlilikler ile daha da pekiştirildi. Bu yaşananların yanı sıra yine 1073 yılında kendisine karşı ayaklanan amcası Kirman meliki Kara Arslan Kavurd ve taraftarlarıyla savaştı, Sultan Melikşah Kavurd'u yenerek yine o yıl esir etti. Böylelikle, Selçukluların Kirman kolu, merkeze bağlandı ve Sultan Melikşah'ın saltanatı halife tarafından onaylanarak resmileştirildi.

Sultan Melikşah’ın Hükümdarlığı sırasında çok genişleyen Büyük Selçuklu imparatorluğunu, zamanın en büyük siyasi kuruluşlarından biri durumuna getirdi ayrıca Büyük Selçuklu Devletinin sınırları o dönem Akdeniz ve Marmara Denizinden Kaşgar'a, Kafkasya'dan Yemen'e kadar uzanıyordu.

Bağdat'ta Sultan Melikşah Camiini yaptırdı ayrıca İsfahan'da bir rasathane, birçok çeşitli yerde kervansaray, köprü, imaret, kale, hisar ve medreseler inşa ettirdi. İsfahan ve Nişabur'da Sultan Melikşah adına yaptırılmış yapılar için hazırlanmış kitabeler bulunmaktadır. 1074 yılında Celalî veya Hicri Şems takvimini hazırlattı. Bu takvim başkenti olan İsfahan'daki gözlemevinden güneş yılı esasına göre yapılmış astronomik rasatlara bağlanmış ve 1079 yılından itibaren de resmen uygulanmaya başlanmıştır.

Avlanmayı seven ve 1092 yılında Bağdat'ta henüz 37 yaşında yediği bir av etinden dolayı öldüğü söylenen Melikşah, Türk tarihinin en büyük sultanlarından biriydi. Şairleri, yazar ve bilginleri korurdu özellikle Gazali, Kaşgarlı Mahmud ve Ömer Hayyam gibi alim ve şairleri himaye etti. Celali adıyla bilinen takvimi yeniden düzenletti. Mülkiyet ve özellikle kadın haklarına yönelik özel kanunlar çıkarttı.

Edinilen bilgilere göre Türk Tarihini inceleyen kaynaklar onun iyi ve adil bir hükümdar olduğunu kaydeder. Ülkesinde bulunan azınlıkların din ve inançlarına dokunmaz, düşünce bağımsızlığı hakkına saygı gösterirdi. 1. Melikşah döneminde zamanında düzenli bir şekilde işleyen bir hükümet kuruldu ve Osmanlı Türklerine kadar birçok Müslüman Türk devletine örnek oldu.