İran'ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney sessizliğini koruyor

ABD-İsrail İran Savaşı'nda son gelişmeler! Haberi Görüntüle

Hamaney'in dini lider olarak atanmasına karşı çıkanların endişelerini artıran bir diğer unsur da, seçildikten iki gün sonra bile, binlerce İranlının hayatını kaybettiği bir savaş sürerken, çarşamba sabahına kadar herhangi bir açıklama yapmamış olmasıydı.

Üç üst düzey İranlı kaynak, reformist eski bir yetkili ve sistem içinden başka bir kişi, Devrim Muhafızları'nın yönlendirdiği bu seçimin İran'ın dış politikada daha saldırgan bir çizgiye yönelmesine ve içeride daha sert baskı politikalarına yol açabileceğini söyledi.

YARALANMIŞ OLABİLİR

Yıllarca babasının ofisini yöneten ve perde arkasında etkili bir isim olan Mücteba Hamaney, birçok İranlı için hala nispeten tanınmayan bir figür. Ayrıca ABD-İsrail saldırılarında babasının öldürüldüğü bombardımanda yaralanmış olabileceği de öne sürülüyor.

Devlet televizyonundaki bir sunucu, Hamaney'i "Ramazan Savaşı'nın gazisi" anlamına gelen "janbaz" olarak tanımlayarak onun yaralandığı yönündeki yaygın söylentileri dolaylı biçimde doğruladı.

İran yönetimi mevcut çatışmayı "Ramazan Savaşı" olarak adlandırıyor. Reuters ise Hamaney'in sağlık durumunu doğrulayamadığını belirtti.

Bu durum 88 üyeli Uzmanlar Meclisi'nin pazar gecesi onu dini lider seçtiğini açıklamasından bu yana neden sessiz kaldığını açıklayabilir.

İran'da iktidar en görünür biçimde Devrim Muhafızları ile dini liderin ofisi arasında paylaşılıyor. "Beyt" olarak bilinen liderlik ofisi, devlet bürokrasisi boyunca paralel bir etki ağı işletiyor.

Ülkede gerçekte kimin söz sahibi olduğu konusundaki şüpheler ise cumartesi günü yaşanan bir gelişmeyle büyük ölçüde ortadan kalktı. Liderler arasındaki geçiş döneminde ülkeyi yönetmekle görevlendirilen üçlü yapı içinde yer alan Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Körfez ülkelerinden İran saldırıları nedeniyle özür diledikten sonra geri adım atmak zorunda kaldı. Reuters'a konuşan kaynaklara göre Devrim Muhafızları bu özürden büyük öfke duydu.

Üç üst düzey kaynaktan biri, Muhafızların artık İran'ı fiilen yönettiğini söyledi. Aynı kaynak, hayatını kaybeden Ayetullah Ali Hamaney'in bugüne kadar Devrim Muhafızları'nı dizginleyebildiğini ve onların görüşlerini sistemdeki siyasi ve dini elitlerin görüşleriyle dengeleyebildiğini belirtti.

Ancak yeni liderin sağlık durumunun görevi üstlenmeye uygun olması halinde bile, gelecekte büyük kararların son sözünün Devrim Muhafızları'na ait olabileceği ifade edildi.

Savaş nasıl sona erecek? Haberi Görüntüle

HAMANEY'E DESTEK İÇİN SERT MESAJ

Anayasaya göre dini lideri seçme yetkisi Uzmanlar Meclisi'ne ait. Ancak 1979 İslam Devrimi'nden bu yana yapılan iki lider seçiminde de başka güç merkezlerinin etkisi belirleyici oldu.

1989'da Ayetullah Ruhullah Humeyni öldüğünde süreci yönlendiren kişi, etkili siyasetçi Ali Ekber Haşimi Rafsancani olmuştu. Rafsancani, Humeyni'nin ölüm döşeğinde kendisine Hamaney'in adını fısıldadığını söyleyerek meclisi ikna etmişti.

Bu kez ise sürecin "yapıcıları" Devrim Muhafızları oldu ve verdikleri mesajlar çok daha açıktı. Beş kaynağın da belirttiğine göre Muhafızlar, savaş koşullarında hızlı karar alınması gerektiğini ve ABD'ye meydan okuyacak bir aday seçilmesi gerektiğini savundu.

Kum kentindeki meclis binası bombalandığı için Uzmanlar Meclisi üyeleri başka bir yerde toplandı. Ayetullah Muhsin Haydari'nin devlet televizyonunda yaptığı açıklamaya göre bazı üyeler toplantıya katılamadı hatta oylamadan haberdar bile edilmedi.

Haydari, meclisin gerekli olan üçte iki çoğunluğa ulaştığını söyledi ancak oylamaya kaç kişinin katıldığını açıklamadı. Katılanların yüzde 85-90'ının Mücteba Hamaney'i desteklediğini belirtti.

Toplantıya katılmayan üyelerin kaçının onu desteklediği ya da karşı çıktığı bilinmiyor. Ancak bu rakamlar, Devrim Muhafızları'nın ummuş olabileceği tam oy birliğinin sağlanmadığını gösteriyor