75 dakikada bitmeyen enerji

KEREM AKÇA / HABERTURK.COM

keremakca@haberturk.com

‘Ormanlardan Hemen Önceki Gece’, hesaplı rejisiyle modern tiyatro konusunda bizde de alternatif ürünler çıkabileceğini ispatlıyor. Rıza Kocaoğlu 75 dakikada şekilden şekile girerek oyunun yıldızı oluyor. Bitmeyen enerjisiyle enfes bir performans sergiliyor. ‘Biriken’ mamulü ‘Ormanlardan Hemen Önceki Gece’nin Zorlu PSM Studio’da Cuma yapılan gösterisindeydim.

Bernard-Marie Koltès, çağdaş tiyatronun önemli yazarlarından. Özellikle Patrice Chéreau’nun yönettiği oyunları var. 70’lerde çıkış yapmıştır. 1989’da ise yakalandığı AIDS’ten hayata gözlerini yummuştur. ‘Ormanlardan Hemen Önceki Gece’ (‘La Nuit Juste Avant Les Forêts’, 1976), ‘Sallinger’ (1977), ‘In The Solitude of Cotton Fields’ (‘Dans La Solitude Des Champs de Coton’, 1986), ‘Roberto Zucco’ (1989) gibi oyunlarıyla bilinir.

DİRENİŞ RUHU KOCAOĞLU’NUN BEDENİNDE

Burada aslında direniş ruhu, asi bir bedende canlanan yalnızlıkla anlam kazanıyor. Politikadan cinselliğe uzanan birçok konuyu odağına alan diyalogların ucu katmanlı bir monoloğa uzanıyor. ‘Ormanlardan Hemen Önceki Gece’, yağmurlu bir gecede kendini hırpalayan bir karakterin izini sürüyor. Onun bu mücadelesi kuşkusuz sisteme karşı, genelgeçer kavramlarla münakaşaya girmek nereye uzanıyor? Cinsel tercihini pek anlayamadığımız modern insanın tanımına…

Rıza Kocaoğlu, tek kişilik oyunu 75 dakikada kendi lehine çeviriyor. Bitmeyen bir enerjiyle, bazen mikrofon başında, bazen dans ederken, bazen anlatıcı sesiyle hesaplı rejiden destek alıyor. Zaman zaman kendi kendine zarar vermesinden korktuğumuz isim, seyirciden önce sahneye girip ilk 5-10 dakikadaki ısınma turlarıyla aslında bir ‘metot’a dikkat çekiyor.

REJİYE UĞRAŞILDIĞI HİSSEDİLİYOR

Sahnede bir platform, sanki ‘yokuş’ niyetine yerleştirilmiş... Onun altında mavi ışıklı bir oda ya da kulübe görüyoruz. Arka tarafta perdelerin arasında Kocaoğlu’nun resim ve videolarının geçtiği üç ekran var. Gerçek bir modern sanat ürünü canlanıyor bu sayede. Sahne kimi zaman bir diskoya, kimi zaman bir ormana tekabül edebiliyor. Melis Tezkan ve Okan Urun’un reji üzerine uğraştığı çok açık…

İnteraktif bir sahne deneyimi bu sayede canlanıyor. ‘Ormanlardan Hemen Önceki Gece’, ya Gezi ruhundan destek alarak bütün faşist düzenlere isyanı canlandırıyor, ya da kapitalizmin yarattığı önlenemez iletişimsizliği… Ama 75 dakikada tek kişiye odaklanmak bir risk. 50 dakika daha makul olabilirmiş. Oyun belli anlarda düşebiliyor. Bu bağlamda Rıza Kocaoğlu’nun değil, ‘Biriken’in zafiyeti açığa çıkıyor. Zira burada oyuncunun fiziksel görünümüne cuk oturan bir karakter var.