Kill Bill mi, İhtiyar Delikanlı mı?
Kerem Akça, bu hafta DVD'si çıkan filmleri değerlendirdi
DVD’leri yeni çıkan “İntikam Yolu” ve “Cinnet”, son dönemde Amerikan ve Uzakdoğu sinemasında hakimiyet kuran ‘intikam filmleri’nin yeni temsilcileri. Elbette Quentin Tarantino’nun “Kill Bill”inin ve Park Chan-Wook’un “İhtiyar Delikanlısı”nın etkisiyle yürüyen eserler bunlar. Peki yeni milenyumun sinemasında sizce hangisi daha büyük iz bıraktı?
Sinemada ‘intikam hikayeleri’, eline ‘rape and revenge film’ (‘tecavüz ve intikam filmi’) ve ‘vigilante film’ gibi alt tür markasını da alarak yoluna devamına etmiştir. Bunlardan birincisi ‘B filmi’ ya da ‘istismar filmi’ alanında izlenmesi gereken örnekler sunarken, ikincisi 70’lerde “Köpekler” (“Straw Dogs”, 1971), “Taksi Şoförü” (“The Taxi Driver”, 1976), “Öldürme Arzusu” (“Death Wish”, 1974) gibi ciddiye alınan A tipi işlerde etkisini göstermiştir.
Biri için postmodern, diğeri için modern diyebilir miyiz?
Aslında Quentin Tarantino ve Park Chan-Wook’un da bu durumlardan haberdar bir şekilde, 2000’lerin başında “Kill Bill” (2003-2004) ve “İhtiyar Delikanlı”yı (“Oldeuboi”, 2003) şekillendirdiği söylenebilir. Her ikisi de ‘stilize’ formül örnekleri. Ancak aralarında büyük farklar var. Tarantino’nun filmi araya sinemasal öğeleri ve motifleri sokarak eklektik ve Godardiyen bir yapı kurarken, daha çok wuxia, spagetti western, chambara ve istismar filmi gibi unutulmaya yüz tutmuş alanlardan etkilenmiştir.
Park Chan-Wook ise intikamı bir namus meselesi olarak görüp daha çok “Köpekler”e yakın seyremiştir. Bunu stilize ve hafif kanlı bir noktaya taşırken, çizgi roman estetiğine yakın durmuştur. Bu bağlamda da Tarantino daha postmodern kokarken, Chan-Wook bildik formüllerle ya da şablonlarla ilerler. Stil duygusuyla dikkat çeken sahneler dokuyarak iz bırakır ve mesaj algısıyla seyirciyi kalbinden etkilemeyi hedefler.
Unutulmuş şeyleri sinemaya sokma arayışı etkili oldu
Tarantino, bu alanda dünya sinemasını etkileyen bir hale gelirken Chan-Wook Uzakdoğu sinemasıyla sınırlı kalmıştır. Aslında aralarındaki esaslı fark da budur. Biri evrenseldir, diğeri ulusaldır.
Eli Roth, Richard Kelly, James Wan gibi yönetmenlerde etkisi olan “Kill Bill”in; “Ölüm Geçirmez” (“Death Proof”, 2007) sonrası bir şekilde Rodriguez-Tarantino birlikteliğinden ‘unutulmuş şeyler’i sinemaya sokmak için düğmeye bastığı söylenebilir. Bu durum da “İntikam Yolu” (“Drive Angry”, 2010), “Hell Ride” (2008), “Ustura” (“Machete”, 2010) gibi bu konuda bilinçli B filmlerinin ‘intikam filmi’ konseptinde kullanılmasına yol açtı şüphesiz. Üstelik bunlardan ilkinin ‘üç boyutlu’ vizyona girmesine dahi şaşırmıyoruz.
Hollywood kabuk değiştirdi bile çoktan!
“İhtiyar Delikanlı” ise başta “Cinnet” (“Kim Bok-nam salinsageonui jeonmal”, 2010) ve “Hayalimdeki Ev” (“Wai dor lei ah yut ho”, 2010) olmak üzere “İçindeki Yabancı” (“The Brave One”, 2007) ve “Ölüm Emri” (“Death Sentence”, 2007) gibi ‘fetiş’ filmleri de etkiledi belki. Lafın özü eskinin dalga geçilen ve kült alanı ‘intikam filmi’ B tipi öğelerle stüdyolara, festivallere ve genel algımıza girdi. ‘Bundan sonrası ne olacak?’ diye soracak olursak, şimdiden daha iddialı bir dokunun yolda olduğunu söyleyebiliriz.
Zira Truffaut “Siyah Gelinlikli Kadın”ı (“La Mariée était en noir”, 1969) çektiğinde aynı yapıyla bu kadar iz bırakamamıştı. Ama Tarantino bunu becermiş görünüyor. Üstelik burada ‘kadın katil’ algısı daha işlevsel gibi. Bunu elbette zaman daha iyi gösterecek.
Kerem Akça’nın Önerdiği 15 DVD:
1-İki Sevgili (John & Mary)
2-Fellini’den Casanova (Fellini’s Casanova)
3-Kaybedenler Kulübü
4-Benim Adım Aşk (I Am Love)
5-Kusursuz Kurban (I Am You)
6-Kağıt
7-Yeşil Yaban Arısı (The Green Hornet)
8-Öteki Dünya (Hereafter)
9-Kuzeyin Derinliklerinde (Far North)
10-En İyisi (The Greatest)
11-Ölülerin Kurtuluşu (Survival of the Dead)
12-Arabulucu (Middle Men)
13-Burlesque
14-Hayatım Yalan (Just Go with It)
15-Lodos
Not: Liste, son 2 ayda çıkan DVD’lerden oluşturulmuştur. Her hafta güncellenecektir.
keremakca@haberturk.com