Maratona 'iki' kala festival rehberi

2-17 Nisan 2011 tarihleri arasında 30. kez düzenlenecek İstanbul Film Festivali’ne iki gün kala programa baktığımızda, ulusal yarışmada “Bizim Büyük Çaresizliğimiz”in dikkat çektiğini görebiliyoruz. Bunun yanında daha çok ‘yönetmen sineması’ geleneklerinin devam edeceği ve Yunan sinemasının çıkışını perçinleyeceği bir yıl gibi gözüküyor. Festival maratonuna sayılı saatler kala sürpriz adayları, olmazsa olmaz klasikler, ilk hafta sonu tüyoları ve yönetmenlerin son işleri arasından bir rehber hazırladık.

İstanbul Film Festivali, 30. yılında da 200’ü aşkın filmlik programıyla bir sinema şöleni sunacak. Bu toplamda ise neler var neler. Her türlü farklı denemeyi de, sosyolojik meseleyi de, usta işi filmleri de izleyebileceğiz yine. Bunların arasında elbette ‘bildiğimiz yönetmenlerin son işleri’, ‘klasikler’, ‘Türk filmleri’, ‘sürpriz filmler’ ve ‘ümit vaat eden yönetmenlerin yeni denemeleri’ olarak beş ayrı alan var.

“Bizim Büyük Çaresizliğimiz”in yılı olabilir

Öncelikle Türk filmleri toplamına baktığımızda 24 filmle yüzleşiyoruz. Bunlardan 14’ü ana yarışmada ödül arayacak. Son yıllarda programda artan yerli film oranının yanında her zamanki gibi ‘Türkiye prömiyeri’ni yapan film ya da filmlerden biri bir-iki adım önde oluyor. Bu sene de şubatta Berlin Film Festivali’nin Altın Ayı yarışmasında dünya prömiyerini yapan “Bizim Büyük Çaresizliğimiz”, hem ulusal hem de uluslararası yarışmada iddialı.

Seyfi Teoman’ın filmi, Barış Bıçakçı’nın romanından uyarlanan samimi bir aşk hikayesi sunuyor. Onun yanında genç yetenekler Tolga Karaçelik’in “Gişe Memuru”, Belma Baş’ın “Zefir”, İlksen Başarır’ın “Atlıkarınca” gibi filmleri de toplama ekleniyor. Tayfun Pirselimoğlu, Handan İpekçi, Ali Özgentürk gibi yönetmenlerin son eserlerinin ise ‘genç Türk sineması’nın bilinçli yükselişi sebebiyle fazla bir şansı yok gibi. Bu sebeple de ilk filmlerin dünya galalarından bir sürpriz çıkmazsa “Press” gibi sosyopolitik anlamı büyük bir eserle birlikte bu beşli arasında ödül paylaşımı yaşanacaktır.

SİYAD ve Film Gibi 30 Yıl seçkisine dikkat!

Sinema Yazarları Derneği SİYAD’ın benim de arasında bulunduğum üyelerinin seçtiği 30 yılın keşifleri listesinde ise genelde ilk filmler görücüye çıkacak. Bunların arasında ‘işlevsiz aile absürd komedisi’ “Sitcom”a (1998), Tsai Ming-Liang’ın çıkış filmi “Yaşasın Aşk”a (“Ai Ging wan sui”, 1991), Wong Kar-Wai’nin uluslararası alanda iz bırakma dönemini başlatan “Chungking Express” (1994) ve Trier imzalı “Avrupa”ya (“Europa”, 1991) dikkat derim.

Bu yıla özel sinemamızın önemli yönetmenlerinin seçtiği 19 filmden oluşan ‘film gibi 30 yıl’ seçkisi de kaçıranlar için sinemanın olmazsa olmaz filmlerini yeniden perdede izleme olanağı sunuyor. Bunlar arasında Fellini’nin bilinen ilk ‘yaratıcılık dönemi krizi filmi’ni verdiği “8 ½”u (1963), Jim Jarmusch’un etkilemediği şey bırakmayan minimalist bağımsız yol filmi “Cennetten de Garip” (“Stranger than Paradise”, 1984), Bergman’ın “Yaban Çilekleri” (“Smultronstallet”, 1957), Leos Carax’ın bozucu aşk filmi “Kötü Kan” (“Mauvais Sang”, 1986) özellikle öne çıkaracaklarım. Sinefil beslenme için şart olanlar!

Bu yönetmenleri bir yerden yakalayın!

Hiç kuşkusuz festivalin bir başka önemli çerçevesini, ‘kendini kanıtlanmış ve önemsenen yönetmenlerin son işleri’ oluşturuyor. Bu konuda da Bent Hamer’in “Yeni Yıl”ı (“Hjem til jul”), Bela Tarr’ın “Torino Atı” (“A Tornio Lo”), Bertrand Blier’nin “Buz Sesi” (“Le Bruit de Glaçons”), Tran Anh Hung’un “İmkansızın Şarkısı” (“Noruwei no mori”) gibileri açıkçası ilk bakışta gözüme kestirdiklerim. Jerzy Skolimowski, John Carpenter ve Michael Winterbottom filmleri ise ‘ilk görülmesi gerekenler’ arasında başı çekiyor.

Bunların yanında Nikita Mikhalkov, Zhang Yimou, Otar Iosselliani, Peter Weir, François Ozon ve Susanne Bier gibi kendilerini ispatlamış yönetmenlerin son işleri de mevcutlar dahilinde seçenekler sunuyor.

Tanımak şart

Bunun dışında 2-3 filmiyle çıkış yapmış isimlerin ‘usta’ olacak mı görüşlerini karşılayıp karşılamayacağını merakla bekliyoruz. Kelly Reichardt’ın “Kestirme Yol”u (“Meek’s Cutoff”), “Tony Manero” (2009) ile dikkat çeken Pablo Larrain’in “Morg Görevlisi” (“Post Mortem”), 2000’lerde çıkış yapan Peter Mullan’ın “Serseriler”i (“Neds”), “Troçki” (“The Trotsky”, 2009) ile dikkatleri çeken Jacob Tierney’nin kara filmi “Canım Komşularım” (“Good Neighbours”) ve “Polytechnique” (2009) ile sinema zihninde iz bırakan Dennis Villenueve’ün “İçimdeki Yangın”ı (“Incendies”) bu konuda en merakla yaklaştıklarım.

Iciar Bollain, Eran Riklis, Fridrik Thor Fridriksson, Nigel Cole, Julie Gavras, Guillaume Canet gibilerinin hikaye anlatma becerisiyle sosyopolitik öykü yakalama dışında sinemaya bir katkı vermemeleri, filmlerini bir o kadar ‘standart’ bir bakışla beklememe yol açıyor işin doğrusu. Ancak yönetmen kariyerlerini inceleme açısından düşüşteki John Sayles, François Ozon, Milcho Manchevski ve Mike Leigh gibi isimlerin son işlerini merak ettiğimi söyleyebilirim.

Sürpriz adayları ve ilk hafta sonu tüyoları

Aslında uluslararası festivallerde izlediğim filmlerden “Cinayet Şarkıları”, “Mutluluğum” (“Schastye moe”), “Anayurt” (“Hora Proelefsis”) üçlüsünün gerçek anlamda ‘yeni doğan genç yetenek’ konusunda Kanada, Ukrayna ve Yunanistan’a birer kontenjanı şimdiden kazandırdığını ifade edebiliriz. Ancak bu seneki programda daha çok sanki Yunan sinemasının “Köpek Dişi” (“Kynodontas”, 2009) ile başlayan yükselişini devam ettirecek iki film öne çıkacak gibi. “Attenberg” ve “Ormanda” da bu konuda başvurulabilecek kaynakçalar.

Bunun yanında Danimarka’nın müzikal denemesi “Juan”, garip bir gerçeküstücü komedi gibi duran “Pupupidu”, “Yaşamın Ritmi” (“Sound of Noise”), “Little Rock”, “Boktan Bir Yıl” (“Shit Year”) da bu konuda ‘risk’e girmeyi karşılıksız bırakmayacak eserler gibi duruyor.

Hemen hatırlatalım ilk hafta sonunda sürpriz iddiasındaki “Polonya Yapımı” (“Made in Poland”, yurt dışı festivallerde ilgi görmüş Güney Kore erotik-gerilimi “Hizmetçi” (“Hanyo”), Şili’den gelen ilk film “Lucia” ve “Littlerock” riskleri alınabilir. Garantici tercih için ise “Ölümüne Kaçış” (“Essential Killing”), Bela Tarr’ın da katılacağı gösteriminde “Torino Atı”, Bent Hamer’in son filmi “Yeni Yıl”, Bergman’ın “Güz Sonatı” (“Höstsonaten”, 1978) ve Kelly Reichardt’ın festivalin en dikkat çekici bağımsızı olmaya aday western denemesi “Kestirme Yol” görülebilir.

Kerem Akça’nın İstanbul Film Festivali’nde önerdiği 5 Türk filmi:

1-Saç

2-Gişe Memuru

3-Kar Beyaz

4-Bizim Büyük Çaresizliğimiz

5-Atlıkarınca

Kerem Akça’nın İstanbul Film Festivali’nde önerdiği 15 yeni film:

1-İçimdeki Katil (The Killer Inside Me)

2-Mutluluğum (Schastye moe / My Joy)

3-Koğuş (The Ward)

4-Ölümüne Kaçış (Essential Killing)

5-Cinayet Şarkıları (Small Town Murder Songs)

6-Anayurt (Hora proelefsis / Homeland)

7-Conspirator

8-Yeni Yıl (Hjem til jul / Home for Christmas)

9-Issız Ev

10-Torino Atı (A Tornio Lo / Turin Horse)

11-Canım Komşularım (Good Neighbors)

12-Buz Sesi (Le Bruit de Glaçons)

13-Hayalimdeki Ev (Wai dor lei ah yut ho / Dream Home)

14-İmkansızın Şarkısı (Noruwei no mori / Norwegian Wood)

15-Kestirme Yol (Meek’s Cutoff)

Kerem Akça’nın İstanbul Film Festivali’nde önerdiği 10 klasik film:

1-Bonnie ve Clyde (Bonnie & Clyde)

2-8 1/2

3-Yaban Çilekleri (Smultronstallet)

4-Kötü Kan (Mauvais Sang)

5-Sitcom

6-Mavi Kadife (Blue Velvet)

7-Cennetten de Garip (Stranger than Paradise)

8-Avrupa (Europa)

9-Ressamın Kontratı (The Draughtman’s Contract)

10-Bazıları Sıcak Sever (Some Like it Hot)

Kerem Akça’nın İstanbul Film Festivali’nde sürpriz beklediği 10 film:

1-Attenberg

2-Ormanda (Meta Sto Dasos / In the Woods)

3-Littlerock

4-Boktan Bir yıl (Shit Year)

5-Buradasınız (I Am Here)

6-Juan

7-Pupupidu (Poupoupidu / Nobody Else But You)

8-Düzelti (Erratum)

9-Ekim (Octubre)

10-Yaşamın Ritmi (Sound of Noise)

Kerem Akça’ya göre İstanbul Film Festivali’nin en rahat hazmedilir 10 filmi:

1-İçimdeki Yangın (Incendies)

2-Daha İyi Bir Dünyada (Haevnen / In A Better World)

3-Çığlık 4 (Scream 4)

4-Muhbir (The Whistleblower)

5-Kadının Fendi (Made in Dagenham)

6-Küçük Beyaz Yalanlar (Les Petits Mouchoirs)

7-Aşkın İkinci Perdesi (Late Bloomers)

8-Batı Batıdır (West is West)

9-Mamma Gogo

10-İnsan Kaynakları Müdürü (The Human Resources Manager)

keremakca@haberturk.com