Aşırı kiloluları zayıflatan yarışma uzmanları böldü

Tülay ŞUBATLI/ HT GAZETE

DÜNYADA 25 ülkede yıllardır “The Biggest Loser” adıyla yayınlanan ve Türkiye’de Star TV’de “Yeni Bir Hayat” adıyla yayına girecek olan programda aşırı kilolu kişilerin yarışacak olması tartışma yarattı. Programda, 14 yarışmacı 3 ay boyunca uzman diyetisyen ve psikolog eşliğinde sadece diyet ve spor yaparak kilo vermeye çalışacak. Ama yarışma daha başlamadan izleyenlerin tepkisine neden oldu. Bazı uzmanlar yarışmanın kilolu kişileri dışlayacağını ileri sürerken, kimileriyse toplumda obeziteyle ilgili farkındalık yaratacağını savundu.

Psikiyatr Prof. Dr. Mansur BEYAZYÜREK

‘Depresyona girebilir, hatta intihara bile sürüklenebilir’

“Bu yarışmayı duyduğumda tüylerim diken diken oldu. Ben hiçbir biçimde yarışmayı etik bulmuyorum. 35 yıllık deneyimimle depresyona hatta intihara gidebilecek sonuçlar doğurabileceğini iddia ediyorum. Kilo problemi çok ciddi şekilde kendi içinde psikolojik genetik, sosyal kültürel bir sürü etkeni barındıran bir olay. Bu insanlardan bazıları belki de ameliyatsız zayıflayamayacak. Bu yarışmaya girip de kaybettiğinde bir travma yaşayacak. Buna kimsenin hakkı yok. Bu kişiler zaten kendilerini toplumdan dışlanmış hissediyorlar. Bu yarışmayı kaybettiklerinde hep beraber onu damgalayacağız ya da bazıları depresyonda olduğu için kilo almış olacak. Çünkü depresyon kilo alımına sebep olur. Eğer yarışmacı depresyondaysa bu kişinin depresyonu kamçılanacak.”

Psikolog Dr. Deniz ERGÜL

‘Yarışma insanları damgalayacak’

“Kilolu insanların yarıştırılacağı televizyon programının daha çok psikolojik olarak insanları damgalama anlamına geldiğini düşünüyorum. Şişmanlık bir sağlık problemi. İnsanların şişman ve zayıf olarak ayrılmasına çok karşıyım. Bu damgalamak anlamına geliyor. Toplumda şişmanlar ile zayıflar arasında bir ayrımcılık yaratılıyor. Bu da dışlanma duygusuna neden oluyor. Değerlilik hissi, benlik duygusunun kuvvetli olması kişinin başkaları tarafından nasıl değerlendirildiğini kapsıyor. Bu yarışmaya katılan kişiler yarışmanın sonucunda çabalarının karşılığını alamadığında utanç ve hüzün yaşayacak. Toplumun baskısı olacak ve bu, onu olumsuz etkileyecek. ‘Ben başarısızım. Bundan sonra hiçbir şeyi yapamam, verdiğimi sözleri tutamıyorum’ diyecek.

Yarışma Programının Uzmanı Doç. Dr. Özkan PEKTAŞ

‘Topluma obezite sorunu çözülebilir mesajı verilecek’

“Bu yarışma zaten yıllardır yırtdışında yapılan bir yarışma. Bu programın en önemli mesajı, topluma bu problemden kurtulunabilir olabileceğini göstermek. Amerika’daki yarışmada 155 kilo olan bir kadının 60-70 kiloya indiğini görünce onun gibi toplum da mutlu oluyor. Sağlıklarını tekrar kazanan, yaşama tekrar bağlanan o kadar güzel örnekler var ki, Türk halkına seyrettirmek istedik. Yarışma öncesinde yarışmacılarda psikiyatrik herhangi bir problemi olup olmadığına yönelik ciddi tarama yaptık. Olası genetik faktörleri, riskleri değerlendirdik ve bunların olmadığını gördüğümüzde de yarışmacıları aldık. Özellikle obezite toplum için riskler taşıyan bir durum. Yarışmadaki arkadaşları izliyorum. Kilo verdikçe kendilerini seviyor, şimdiden moral buluyorlar. Hayata duyduğu bağ artıyor. Yarışma programında elenen bütün arkadaşlar daha sonra bizim kontrolümüzde olacak. Yani onlarla olan ilişkimiz bitmiyor. Zayıf ve şişman diye ayrım dünyada zaten var. Bu insan obez, bu normal. Bizim vermeye çalıştığımız mesaj, bu problemin üstesinden gelinebileceği.”

Psikiyatr Prof. Dr. Tanju SÜRMELİ

‘Programdaki mesajlar çok önemli olacak’

“Bu tür yarışmaların olumsuz etkisi olacağı yönünde bir bilimsel çalışmaya rastlamadım. Eğer program doğru amaçlı yapılıyorsa insan sağlığına katkısı bile olabilir. Çünkü Türkiye’de kilo alma olayı yüzde 30 artış göstermekte. Bunun vurgulanması doğru olur. Aynı zamanda obeziteyle ilgili diyabet şeker gibi hastalıklara da dikkat çekilmesi gerek. Türk toplumunun aşırı kilolu kişileri alay konusu etmesi çok kolay. Bizim toplumsal farklılığımız var. Amerika’da aşırı kilolu biri görüldüğünde bakar ama bir daha bakmaz rahatsız olmaması için. Ama bizde kişisel özellikleri vurgulanır ne kadar kilo almışsın diye. Bununla ilgili mesajlar verilmesi de yararlı olabilir. Program olumlu yönde kullanırsa obezite konusunda farkındalığı artırabilir. Yarışmayla, kilosu olduğunda, doğru destek alınırsa bu problemin halledilebileceği mesajları verilmiş olur.”