Rusya'dan Japonya'ya: Kuril Adaları Rus toprağıdır

Medvedev, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Japonya Başbakanı Takaiçi'nin Kuril Adaları'na ilişkin değerlendirmelerine tepki gösterdi.

Takaiçi'nin Kuril Adaları'nın "tarihsel olarak Japonya'ya ait olduğu" yönündeki açıklamalarını eleştiren Medvedev, "İstediği kadar konuşabilir ancak bu hiçbir şeyi değiştirmeyecek. Bu adalar Rus toprağıydı, Rus toprağıdır ve Rus toprağı olarak kalacaktır." ifadelerini kullandı.

Medvedev, durumu kabul etmeyenlerin "ağır sonuçlarla karşılaşacağı" değerlendirmesinde bulundu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, bugün Japonya ile ihtilafa konu olan Kuril Adaları'nı ziyaret etmişti.

JAPONYA'DAN PROTESTO

Japonya, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in iki ülke arasında ihtilafa konu olan Kuril Adaları'nı ziyaret etmesini "şiddetle protesto ettiğini" bildirdi.

Japonya Dışişleri Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, Putin'in, Kuril Adaları'nı ziyaret etmesine ilişkin açıklama yapıldı.

Kuril Adaları'nın "tarihsel olarak ve uluslararası hukuk uyarınca Japonya'nın toprağı olduğu" belirtilen açıklamada, Tokyo hükümetinin Putin'in söz konusu adalara ziyaretini "şiddetle protesto ettiği" ifade edildi.

Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae de yaptığı açıklamada, Japonya'nın Putin'in söz konusu bölgeyi ziyaret etmemesi yönündeki taleplerine rağmen gerçekleştirilen ziyaretin "kesinlikle kabul edilemez" olduğunu belirtti.

Putin'in İturup Adası'nı ziyaretinin Japonya'nın bu konudaki değişmez tutumuyla bağdaşmadığını ifade eden Takaiçi, ziyaretin Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında zorlu bir dönemden geçen Japonya-Rusya ilişkilerinin orta ve uzun vadede düzeltilmesini daha da zorlaştırdığını kaydetti.

Kremlin Sarayı'ndan sabah yapılan açıklamada, Putin'in, Kuril Adaları zincirinin parçası olan İturup Adası'nı ziyaret ettiği belirtilmişti.

Rusya'nın Sahalin Bölgesi'ne bağlı İturup Adası, Kuril Adaları'nın güneyinde yer alıyor. İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar Japonya'nın hakimiyetinde bulunan Kuril Adaları, 1945'te eski Sovyetler Birliği'nin hakimiyetine geçmişti.

İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana çözülemeyen anlaşmazlık

Rusya ile Japonya’nın ikili ilişkilerinde gündemlerini meşgul etmeyi sürdüren anlaşmazlık, İkinci Dünya Savaşı’nın sonunda eski Sovyetler Birliği’nin Kuril Adaları’nı kontrol altına almasıyla 81 yıl önce başladı.

Sovyetler Birliği, Japonya’nın Pasifik Okyanusu ile Ohotsk Denizi’ni birbirinden ayıran, yaklaşık 1300 kilometre boyunca uzanan Kuril Adaları zincirini 1945’te ele geçirdi.

Japonya ise adalar zincirinin en güneyinde bulunan İturup, Kunaşiri, Şikotan ve Habomai adaları üzerindeki hak iddiasından bugüne kadar vazgeçmedi.

Sovyetler Birliği, 8 Eylül 1951’de müttefik kuvvetler ile Japonya arasında düzenlenen San Francisco Barış Antlaşması Konferansı’na katılarak Japonya’nın 4 ada üzerindeki hak iddiasından vazgeçmesini istedi ancak bu talebin kabul edilmemesi üzerine Sovyetler Birliği, San Francisco Barış Antlaşması’nı imzalamadı.

Bu antlaşmada Japonya’nın ele geçirdiği pek çok bölgeye ilişkin düzenlemeler yer almasına rağmen söz konusu 4 adayla ilgili net ifadelerin bulunmaması, iki taraf arasındaki anlaşmazlığın temelini oluşturdu.

Moskova, İkinci Dünya Savaşı’nda elde ettiği galibiyetin sonucu olarak ihtilaflı adaların Sovyetler Birliği’ne katıldığı görüşünü savunurken Tokyo, tarihi ve hukuki açıdan bu adaları Japon toprağı görüyor.

Çözüm sürecini başlatan 1956 tarihli deklarasyon

Sovyetler Birliği ile Japonya, 1956’da Ortak Deklarasyon'u imzalayarak diplomatik ilişkilerini yeniden tesis etti.

Deklarasyon, barış anlaşmasının imzalanmasının ardından Şikotan ve Habomai adalarının Japonya’ya devredilmesini öngörüyordu ancak İturup ve Kunaşiri adalarının statüsü konusundaki anlaşmazlığın devam etmesi, iki ülkenin kapsamlı barış anlaşmasına ulaşmasını engelledi.

Bu deklarasyon temelinde barış anlaşması yapılması için başlatılan müzakereler ise 2014’te Ukrayna krizi nedeniyle donduruldu.

Rusya ile Japonya arasında zaman zaman gerçekleştirilen üst düzey görüşmeler, toprak anlaşmazlığının çözümüne yönelik sonuç vermedi.

Kuril Adaları’nın stratejik önemi

Rusya açısından stratejik öneme sahip Kuril Adaları, Rus donanmasının Pasifik Okyanusu’na erişimi bakımından kritik konumda bulunuyor.

Bu adalar, Rus denizaltılarının açık denizlere çıkışına imkan sağlarken Rus donanmasının harekat kabiliyeti ve bölgesel güvenlik bakımından da önem taşıyor.

Rusya’nın Sahalin bölgesine bağlı Kuril Adaları, zengin balıkçılık ve doğal kaynakları nedeniyle ekonomik açıdan da büyük öneme sahip.

Putin’den önce Kuril Adaları’nı Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, devlet başkanı olduğu dönemde 2010’da, başbakanlığı döneminde de 2012, 2015 ve 2019’da ziyaret etmişti.

Rusya Başbakanı Mihail Mişustin de adalar zincirinin parçası olan İturup Adası’na 2021’de ziyaret gerçekleştirmişti.

*Haberde, AA'nın ve Sputnik'in arşiv fotoğrafları kullanılmıştır