'Ebola ve MERS'ten korunmak için suya, sabuna dokunun'

Prof. Dr. İlyas Dökmetaş, Ebola ve MERS virüslerinden korunmak için öncelikle risk değerlendirmesi yapılması gerektiğini belirterek “Hastalığın görüldüğü ülkelere gidenler veya orada yaşayanlar suya ve sabuna dokunmalı, sık sık ellerini sabunlu suyla yıkamalıdır. Hasta insan veya hayvanlardan, kalabalık ortamlardan uzak durulmalı, koruyucu sağlık önlemlerine riayet edilmeli, enfekte hayvan veya insana eldivensiz dokunulmamalıdır. Meyveler temiz suyla yıkandıktan sonra yenmeli, temiz su (şişe suyu veya kaynatılmış su) içilmeli, sebzeler ve etler iyi pişirildikten sonra tüketilmelidir” dedi.

A'dan Z'ye Ebola virüsü

1-Adı: "Ebola" adının, hastalığın ilk görüldüğü yer olan Ebola Nehri'nden geldiğini biliyor muydunuz?

2-Ebola tam olarak nerede: Günümüzde hastalık Orta ve Batı Afrika ülkelerinde yaygın durumda. Bu bölgeler virüslerin hayvan yoluyla taşınmasının en kolay olduğu bölgeler.

Hastalık şimdilik bu bölgelerde sınırlı durumda ama yayılmayacağına dair herhangi bir garanti verilemiyor.

Liberya'da hastalarla ilgilenen iki Amerikalı, hastalığa yakalandı fakat ülkelerine geri dönüp tedavi altına alındılar. İki hastanın da durumu iyi.

3-Ebola aşısı: Şu anda Ebola aşısı için klinik deneyler devam ediyor.

Hastalık kolay yayıldığı için aşının aciliyeti yüksek olarak tanımlanıyor ve aşının 2015 yılında hazır olacağı düşünülüyor. İngiliz bir ilaç firması önümüzdeki ay aşı üzerinde deneyler gerçekleştirmeye başlayacak. -

4-Hayvanlardan geliyor: Bu bilgi %100 kesin olmamakla beraber, Afrika'da günümüzde yayılan Ebola hastalığının hayvanlardan, özellikle meyve yarasalarından ortaya çıktığına dair kanıtlar bulunuyor.

İyi pişirilmemiş etlerin tüketilmesi virüsün bulaşmasına sebep oluyor.

Ebola, tam pişirilmemiş hayvan etlerinin tüketilmesiyle bulaşan tek hastalık değil ama bunlar içinde en kötüsü olduğu bir gerçek. -

5-İlk ortaya çıkışı: Hastalığın ilk ortya çıkışı 1975'te Zaire'de gerçekleşti.

280'inin ölümünün gerçekleştiği 318 hasta olduğu öğrenildi ve bu da hastalığın %88 ölüm oranı olduğunu ortaya koydu.

Aynı yıl içinde Sudan'a yayıldı ve orda %53 ölüm oranıyla 284 hasta arasından 151'inin ölümüne neden olduğu belirlendi. -

6-Çok yüksek ölüm oranı: Ebola hakkında bilmeniz gereken en önemli şeylerden biri, ölüm riskinin çok yüksek olması.

Oranlar %50-90 arasında değişiyor; bu da hastalığın kolay atlatılabilir olmadığını gösteriyor.

Birçok hastalıkta olduğu gibi Ebola'da da erken teşhis, hastalıktan kurtulma şansını çok yükseltiyor.

7-Hastalığın bulaşıcı evresi: Hastalık insanlar arasında bulaşıcı olduğu için kan ve diğer virüs içeren vücut salgıları yoluyla bulaşabiliyor.

Genellikle hastalığın semptomları ortadan yok olduğunda virüs de kişinin sisteminden çıkmış oluyor.

Fakat erkek hastalarda hastalık bulaştıktan sonra virüs yaklaşık 60 gün boyunca sperm yoluyla taşınıyor. -

8-İstatistikler: Günümüzdeki Ebola salgını, hastalığın tarihteki en büyük salgını olarak biliniyor.

Hastaların ve ölümlerin sayısı gün geçtikçe artıyor ve yakın zamanda da yavaşlayacakmış gibi görünmüyor.

9-Belirtiler ve semptomlar: Ebola virüsünün en çok görülen belirtileri kas ağrısı, baş ağrısı, boğaz ağrısı ve ateş olarak görülüyor.

Hastalığın başlangıcı soğuk algınlığı veya gribe çok benziyor.

Hastalık ilerledikçe kusma, ishal, böbrek ve karaciğer sorunları ve bazı vakalarda iç ve dış kanamaya sebep oluyor. -

10-Tedavisi veya aşısı yok: Bazı ülkeler böyle bir aşıyı üretmek için çabalıyor fakat bu aylar hatta yıllar sürebilir.

Dökmetaş, “Riskli bölgelere seyahat edenlerde ateş, baş ağrısı, kanama gibi bulgular olursa 21 gün süreyle takipleri yapılmalı” dedi.

İki virüste de benzer belirti ve bulguların görüldüğünü belirten Prof. Dr. İlyas Dökmetaş, şöyle devam etti: “Virüs bulaştıktan sonraki 2-3 hafta içinde hastalığın belirti ve bulguları ortaya çıkar. Ebolada ateş, halsizlik, iştahsızlık, bulantı, kusma, ishal, baş ve kas ağrısı, eklem ağrısı, kanama ve ciltte döküntü görülürken, MERS’te ateş, öksürük, solunum yetersizliği, halsizlik, kas-eklem ağrıları gibi bulgular ön plana çıkar. Ateş ve diğer bulgular ortaya çıktıktan sonra insanlara bulaşma olabilir. İyileşen hastalar vücut salgılarıyla haftalarca virüsü etrafa saçmaktadır. Ölen kişilerin vücutlarıyla temas sonucunda bulaşma olduğu saptanmıştır. Hastaların yapılan kan incelemelerinde beyaz küre ve trombosit sayısında düşme, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında bozulma görülür. Zaman içinde bağışıklık sisteminin etkilenmesi, pıhtılaşma fonksiyonlarında bozulma ve şok tablosu gelişir, hastalar kaybedilir.”

Fotoğraflarla Ebola gerçeği

Bir sağlık çalışanı karantina bölgesine girmeden önce ellerini klorinli su ile yıkıyor.

Nijerya'da bulunan Murtala Muhammed Uluslararası Havaalanı'nda yolcuların ateşi ölçülüyor.

Bir sağlık görevlisi, Liberya'da yüksek risk bölgesine görmeden önce hazırlanıyor.

6 Ebola şüphelisini ambulansa taşıyan sağlık görevlileri dezenfekte oluyor.

Liberya'nın başkentinde Ebola virüsünden öldüğü düşünülen bir ceset kaldırılıyor.

Liberya'da Ebola virüsünden hayatını kaybeden bir kadının cenazesi, yetkili sağlık ekibi tarafından defnediliyor.

Belton Teksas'ta Ebola alarmı sebebiyle tatil edilen okul, yetkili sağlık ekiplerince dezenfekte ediliyor.

Kanada, Ebola virüsüne karşı tatbikat yapıyor.

Türkiye Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı rehber doğrultusunda 36 ilde Ebola virüsü tedbirleri alındı.

Ebola virüsü sebebiyle hayatını kaybeden bir hastanın cenaze töreni...

Liberya'da Ebola virüsü sebebiyle hayatını kaybeden 60 yaşındaki bir hastanın cenazesi, yetkili ekip tarafından dışarı çıkarılıyor.

Sierra Leone'de Ebola'dan hayatını kaybeden 28 yaşındaki hastanın cesedi, uzmanlar tarafından alınması için bekletiliyor.

Gencin cesedinin defin işlemleri ve evin dezenfekte edilmesi için bir grup gönüllü iş başında...

Hükümetin verdiği emir doğrultusunda Liberya Ordusu, halkı karantina altında tutmaya çalışıyor.

Yakınları ölen karantina altındaki Liberyalılar, cenaze işlemleri için zaman zaman isyan çıkartıyor.

Ebola virüsünden hayatını kaybeden bir hasta polis eşliğinde götürülürken, Liberya halkı böyle izliyor...

Karantina bölgesinden bir kare...

Hanah Siafa ve 10 yaşındak, kızı, Liberya'da kapasiteleri dolu olan hastaneler sebebiyle gönüllü doktorlar tarafından tedavi edilmeyi sokakta bekliyor.

Ebola virüsü sebebiyle hayatını kaybeden bir kadının evi, gönüllü ekip tarafından dezenfekte ediliyor.

Avrupa'nın ilk Ebola hastası İspanyalı Teresa Romero, Madrid'de bulunan Carlos III hastanesindeki karantina odasında...

Hemşirenin köpeği Excalibur, Ebola virüsü yayma potansiyeline sahip olduğu için uyutulmuştu.

Bunun üzerine hayvanseverler, kesin olmayan bir durum karşısında köpeğin uyutulmasına karşı çıkarak gösteriler düzenledi.

Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Liberya'da Ebola salgınını önlemek amacıyla başkent Monrovia'da bulunan SKD köyü'nde 395 aileye sabun, su arıtma cihazı ve bilgilendirme broşüründen oluşan Hijyen paketleri dağıttı. -

İngiltere'de Ebola virüsüne karşı hastanelerde eğitimler düzenleniyor.

Liberya'nın başkenti Monrovia'da Ebola salgını vakasıyla hayatını kaybeden 36 yaşındaki Hanfen John, Kızılhaç çalışanları tarafından evinde ölü bulundu. Hanfen John'un cesedi yakılmak üzere Kızılhaç görevlileri tarafından evinden çıkarıldı. -

Görevliler, John'un cesedini evinden çıkarma işlemi öncesi koruyucu elbiselerini böyle giydi. -

Amerika'nın Liberya'ya Ebola ile mücadele için gönderdiği ordu mensupları, görev için eğitim alıyor.

Ekip için özel hazırlanan kıyafetler

Ekip için özel hazırlanan kıyafetler

Salgına karşı havaalanlarında da önlemler en üst seviyeye getirildi. Fas'ta bir havaalanı çalışanı, gelen yolculardan birinin ateşini böyle ölçüyor.

Teksas'ta yaşayan ve Ebola için gönüllü olarak çalışırken virüse kağılarak hayatını kaybeden Thomas Eric Duncan'ın evinin kapısına asılan not...

Liberya'da sokaklar virüs sebebiyle ölen insanlarla dolu... Ekipler dezenfekte ve defin işlemleri için durmaksızın çalışıyor.

Norveç'te Ebola virüsü taşıdığı şüphesiyle hastaneye kaldırılan bir hasta...

Katolik papaz Manuel Garcia Viejo, Ebola teşhisi koyulduktan sonra ülkesine böyle nakledildi.

Manuel Garcia Viejo, hayatını kaybetti.

ABD'de Ebola sebebiyle hayatını kaybeden Thomas Eric Duncan'ın evini temizleyen ekip...

Liberya'da Ebola belirtileri gösteren bir hastaya, gönüllüler su veriyor.

Yine Lİberya'da hastalık belirtileri gösteren bir kişi hastaneye götürülüyor.

Karantine bölgesinde insanlar düzenli olarak ilaçlanıyor.

Ebola tedavi merkezindeki çocuklar...

Frankfurt Havaalanı'na Ebola şüphesi ile getirilen hasta böyle karşılandı.

Liberya'da hastalık bvelirtileri gösteren 9 yaşındaki Nowa Paye, gönüllü doktorlar tarafından tedavi merkezine götürülüyor.