Evlerde kanser yapan radon gazı ölçümü başladı

Mert Neşet MUSLU / HT GAZETE

Sağlık Bakanlığı ve Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), doğal kaynaklardan maruz kalınan radyasyonun büyük bölümünü oluşturan radon gazının ev içi ölçüm değerlerine ilişkin çalışma başlattı. İstatistiklere göre doğada toprak, hava ve suda bulunan, kısa sürede yüzeye çıkarak evlerin içinde biriken radon gazı, her yıl 15 bin kişinin akciğer kanserine yakalanmasına yol açıyor. Sağlık Bakanlığı proje çerçevesinde 81 ildeki, 62 bin 320 eve radon sensörleri yerleştirecek. Yaklaşık iki ay bu evlerde kalacak radon sensörlerinin yerleştirilmesine ilk etapta İzmir, Kocaeli, Sakarya, Düzce ve Bilecik’ten başlandı.

Binlerce kişiye 'kansersin' diyen doktordan 11 altın öğüt!

1-Kontrolü elden bırakmayın

Hizmetinizde tam bir tıbbi ekip dahi olsa, tedavi ve iyileşmenizin kontrolü hala sizdedir. Bilgi güçtür. Kanserle ilgili ne kadar çok şey öğrenirseniz, kendinizi o kadar çok savunabilirsiniz.

2-Tütünden uzak durun

Sigara içmek veya diğer tütün mamüllerinin kullanımı birçok kanser türüne yakanlama riskinizi artırır ve bağışıklık sisteminizi zayıflatır.

3- Mangal keyfine son verin

Hayvansal proteinler çok yüksek sıcaklıklarda pişirildiğinde (mangalde veya kızartarak), etin içerisinde kansorejen maddeler oluşur. Sebzeleri mangalda pişirmeyi, etleri ise kansorejen madde alımını azaltmak için fırında uzun süre pişirmeyi deneyin.

4-Sağlık taraması yaptırın

Tümörünüzü aldırsanız dahi, nüksetme riski olacaktır. "Tamamen temiz" raporunu alana kadar, 3 ayda bir sağlık taraması yaptırın.

5-Bulguları takıntı haline getirmeyin

Belki de "buradaki sancı, şuradaki ağrı" gibi semptomlar, teşhis konmadan önce canınızı sıkmıyordu, fakat şimdi kendinizi sürekli olarak bunların nüksetme belirtileri olup olmadığını düşünürken buluyorsunuz.

6- Kanseriniz için suçlu aramayın

Her ne kadar bilim; yaşam tarzı, beslenme ve diğer unsurların kansere yakalanma riskini artırdığını belirlemişse de, sağlıklı bireylerin de kansere yakalanabileceğini unutmayın.

7- Aşırı yorulmayın

Tedavi sırasında enerji düzeyleriniz değişebilir.Vücudunuz kendi içinde bir savaş vermektedir. Kemoterapi ve ışın gibi bazı tedaviler sırasında elzem sorumlulukları yerine getirin, gerisini ise unutun.

8-Saklanmayı bırakın

Saç dökülmesi, kolostomi, vb. sosyal hayatınıza gem vurabilir. İster online sohbetler ve destek forumları, isterse yerel gruplar olsun, destek istemekte utanılacak bir şey yoktur.

9-Tavsiyelere kulak tıkayın

İnsanlara hastalığınızı anlatmaya başladığınız zaman, kötü tedavi seçimleri ve deneyimlerine dair hikayelere ve ne tür bir tıbbi tedavi görmeniz gerektiğine dair yönlendirici tavsiyelere maruz kalabilirsiniz. Durumun kontrolünüz altında olduğunu anlatın.

10-Alkol hastalığı nüksettirir

Beslenme programınız, kilonuz ve alkol kullanımınız, kanserin nüksetme ihtimalini doğrudan etkileyebilir.

- 11-Doktorunuzun başarı yüzdesi önemli

Kansere yakalanmış olanlar, hastalıklarıyla ilgili gittiği hekimlerinde kanıt istesinler. O konuyla ilgili kaç hastayı tedavi ettiklerini ve sonuçlarına dair basılı kanıt alsınlar. -

İKİ AY EVLERDE KALACAK

Belirlenen tüm noktalara yerleştirilen ölçüm cihazları iki ay boyunca salon ve yatak odasında bulunan dolap üzeri gibi yüksek bir yerde, hiç oynatılmadan bekletilecek. Cihaz her gün ev içindeki gaz oranını ölçecek ve kaydedecek. Ölçümler sonunda metreküpte 400 bekuerelin (radyoaktivite birimi) üzerinde radon gazının tespit edildiği bölgelerde acil önlemler alınacak. Radon gazının yüksek olduğu tespit edilen evlerin zemini de polietilen denilen özel bir malzemeyle kaplanacak. Mevcut binalarda ise, toprakla temas eden çatlak veya su sızıntıları varsa, bina onarıma alınacak.

Kanser olmamak için bu saatte uyuyun!

Tevfik Dorak, İngiltere'nin Newcastle Üniversitesi'nde kanser araştırmaları yapan bir Türk doktor. Dorak'ın dünya tıp literatürüne geçmiş çarpıcı bulguları var. Bunlardan biri, karanlıkla-kanser arasındaki ilişki...

Dorak, vücudun hücre yenileyici ve bağışıklık sistemi düzenleyici melatonin hormonunu gece karanlıkta salgıladığını hatırlayıp uyarıyor: "Karanlıkta uzun ve düzenli uyku bu salgıyı ve kansere bağışıklığı artırıyor.

''Körlerde kanser riski bu yüzden az" Çocukken çoğumuz anneannelerimiz ya da annelerimizin söylediği "uyusun da büyüsün ninniiiii" ezgileriyle 'büyüdük'. Hep söylenir, "Vücut uykuda dinlenir, yenilenir" diye.

Gece 23.00 ila 03.00 arasında salgılanan ve vücudun savunma mekanizmasını güçlendirip, yaşlanmayı geciktiren bir hormon var: Melatonin. Ve sadece gece ve sadece teknolojinin bütün fişleri çekilince devreye giriyor.

Yani siz, ışığı söndürüp, TV'nizi kapamış olsanız da yetmiyor, fişlerini çıkarıp, mümkünse yattığınız odanın şalterini indirmeniz gerekiyor.

Tabii çocuklarınızın odasına da aynı şeyi yapmalısınız. Önemli araştırmalara imza atan Doktor Tevfik Dorak bu önemli hormonla ilgili çarpıcı açıklamalarda bulundu.

Melatonin hormonu kansere karşı koruyucu mu? - Melatonin beyinde yalnızca geceleri ve karanlıkta salgılanan bir hormon. Vücudun ayarı ile ilgili iş yapıyor.

Yapılan çalışmalar melatoninin gerçekten kanseri önleyici etkileri ve hücresel hasarın onarımında çok önemli rolü olduğunu, ayrıca bağışıklık sistemini destekleyici etkileri de olduğunu gösteriyor. Melatonin hormonu çocuklar üzerinde de etkili.

ABD ve Avrupa'da lösemili ve kanserli çocuk sayılarının artmasından sonra yapılan araştırmalar sonucunda ailelerden çocuklarını kesinlikle karanlık ortamlarda yatırmaları isteniyor. Çünkü melatoninin güçlü salgılanması kansere karşı koruyucu etki yapıyor.

Ancak bu hormon ışığa duyarlı.Yapılan deneylerde uyuyan kişinin hormon salgısı izlenirken ışığın açıldığında hormonun azaldığı, karanlıkta yoğun olarak salgılandığı tespit edilmiştir.

Yapılan hayvan deneyleri de melatoninin kanser ile direkt ilişkisi olduğunu gösteriyor. Ayrıca körlerin daha az kansere yakalanması da bunun bir göstergesi olarak ortaya çıkıyor.

Yanı sıra düzenli olarak gece çalışan hemşirelerde meme kanserinin arttığı tespit ediliyor. Melatonin meme tümörlerinin büyümesini de azaltıyor, kalp ve damar hastalıklarını yavaşlatıyor, üreme fonksiyonunu artırıyor. Depresyonlu kişilerde bu hormon düşük

Vücudun savunma mekanizmasını nasıl güçlendirebiliriz? - - Vücudumuzun yeteri kadar kendini koruma mekanizması var. Önemli olan bu mekanizmaların çalışmasına engel olmadan bu mekanizmaları destekleyici davranış biçimlerini geliştirmek.

Örneğin düzenli olarak geceleri vakitli yatıp uyumamız vücudun kendini onarması için yapabileceğimiz en güzel hareket.

Akşamları çok geç kalmadan tam karanlıkta yatıp uyursak vücudumuza en yararlı işlemi yapmış oluruz.

Eskilerin dediği gibi erken yatıp erken kalkmak dışarıdan melatonin almaya veya antioksidan almaya gerek bırakmayacak bir durum.

Dr. Tevfik Dorak melatonin salgısını azaltacak davranışlardan (ışık açık yatmak, televizyon karşısında uyumamak gibi) kaçınmanın, akla gelen bazı basit tedbirlerden olduğunu belirtiyor.

Dorak: "Geceleri uyurken hiçbir şekilde yattığınız odada ışık bulunmaması gerekir."

Melatonin ilaç olarak alınırsa kanserden korur mu? - - Melatonin özellikle Amerika'da ilaç olarak bulunan ve de en çok 'jetlag' için kullanılan bir madde. Bilinçsiz ve düzensiz kullanımı hiçbir şekilde tavsiye edilmiyor. -

Nedeni sadece geceleri yükselen bir hormon olması nedeniyle yüksek olmaması gereken gündüz saatlerinde kan düzeylerini yükseltecek şekilde ilaç alımının yarar yerine zarar vermesi.

Hangi gıdalarda melatonin var? - - Vişne, lahana, badem, fındık türü besinler melatoninden zengin. Ayrıca papatya çayı ve John's Wort gibi bitkisel ürünler de öyle. Gıdaların akşam saatlerinde alınması daha uygun.

Deneylerde uyuyan kişinin hormon salgısı izlenirken ışığın açıldığında hormonun azaldığı, karanlıkta yoğun olarak salgılandığı tesbit edilmiş. Bu bilimsel bir gerçek! Lütfen karanlıkta yatın ve çocuklarınız uyurken ışığı kapatın.

‘DİNLEME CİHAZI ZANNETMESİNLER’

İzmir Halk Sağlığı Müdürü Dr. Mehmet Nil Hıdır, geçen hafta başlayan çalışmalarda 50’nin üzerinde eve radon sensörü yerleştirildiğini belirterek, süreci şöyle aktardı:

“Evde en fazla zaman geçirilen salon ve yatak odasındaki, yüksek bir yere dedektörler bırakılıyor. Dedektörler radon gazının yaydığı ışınları topluyor. Dedektöre 2 ay boyunca kimse dokunmamalı. Çünkü dedektörün üzerindeki barkod sayesinde ölçümler sürekli olarak takip ediliyor. Ölçümlerin bitmesinin ardından dedektörler, Atom Enerji Kurumu’na gönderilecek. Radon gazının yüksek olduğu tüm bölgelerdeki apartmanlar incelenecek ve gerekli görülenler tadilata alınacak. Vatandaşlarımız dedektörleri dinleme cihazı veya kamera zannedip gereksiz kuşkulara düşmesin.”