Migreni olanlar için Ramazan ayı daha hassas bir dönem olabilir. Açlık ve yaşam düzenindeki değişiklikler atakları artırırken, uzmanlar ilaç saatlerinin sahur ve iftara göre planlanması gerektiğini vurguluyor.
RAMAZAN’DA BAŞ AĞRISI NEDEN OLUR VE NASIL ÖNLENİR?
Ramazan ayında uzun süren açlık, susuzluk ve değişen uyku düzeni baş ağrılarını artırabilir. Özellikle migren veya gerilim tipi baş ağrısı olan kişilerde mevcut ataklar tetiklenebilirken, daha önce baş ağrısı sorunu yaşamamış kişilerde de yalnızca açlığa bağlı ağrılar ortaya çıkabilir. Oruç süresince vücudun metabolik dengesinde meydana gelen değişiklikler bu durumu kolaylaştırır. Ancak baş ağrıları yalnızca primer (migren, gerilim tipi) değil, altta yatan farklı nedenlere bağlı sekonder sebeplerle de gelişebilir.
UYARI: Ani başlayan, giderek şiddetlenen ve bulantı, kusma, yüksek ateş veya görme kaybı gibi belirtilerin eşlik ettiği baş ağrılarında vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır.
UZUN SÜRELİ AÇLIK
Oruç sırasında uzun saatler boyunca besin ve sıvı alınmaması kan şekeri seviyesinin düşmesine yol açabilir. Bu durum hücrelerin ihtiyaç duyduğu enerjinin azalmasına ve baş ağrısına neden olabilir. Migreni olan kişiler açlığa karşı daha hassastır ve ataklar daha kolay tetiklenir. Daha önce baş ağrısı yaşamamış kişilerde ise genellikle iki taraflı, alın bölgesinde hissedilen, hafif ya da orta şiddette ve zonklayıcı özellikte açlık baş ağrısı görülebilir. Bu tür ağrılar çoğunlukla beslenme sonrası birkaç gün içinde kendiliğinden düzelir.
SIVI KAYBI VE YETERSİZ SU TÜKETİMİ
Gün içinde su içilememesi, iftarda ise daha çok katı gıda tüketilmesi sıvı açığının artmasına neden olur. Ayrıca çay ve kahve gibi idrar söktürücü içeceklerin fazla tüketilmesi vücudun su kaybını artırabilir. Yetersiz sıvı alımı tek başına bile baş ağrısına yol açabilecek önemli bir etkendir. Bu nedenle iftar ile sahur arasında yeterli miktarda su tüketmek büyük önem taşır.
NİKOTİN VE KAFEİN YOKSUNLUĞU
Sigara ya da yoğun kahve tüketim alışkanlığı olan kişilerde oruçla birlikte nikotin ve kafein yoksunluğu ortaya çıkabilir. Bu durum sinirlilik, huzursuzluk, titreme, halsizlik ve baş ağrısı gibi belirtilere neden olabilir. Ramazan öncesinde kafein tüketimini kademeli olarak azaltmak, bu süreçte yaşanabilecek yoksunluk baş ağrılarını hafifletebilir.
DÜZENSİZ VE BÖLÜNMÜŞ UYKU
Sahur nedeniyle bölünen uyku düzeni ve yeterli süre dinlenememek baş ağrısını tetikleyen önemli faktörlerdendir. Gece geç saatlere kadar uyanık kalmak ve gündüz oluşan uyku hali de ağrıyı artırabilir. Uyku süresini dengelemek için daha erken saatlerde yatmak ve uyku öncesinde kafeinli içeceklerden kaçınmak faydalı olabilir. Ilık bir duş da gevşemeye yardımcı olabilir.
STRES VE ÇEVRESEL ETKENLER
Açlık, susuzluk ve uykusuzlukla birlikte ortaya çıkan gerginlik ve tahammülsüzlük hali baş ağrısını kolaylaştırabilir. Yoğun iş temposu, uzun süre ekran karşısında kalmak, gürültülü ve kapalı ortamlar da tetikleyici olabilir. Bu nedenle mümkün olduğunca dinlenmek, açık havada zaman geçirmek ve günün zorlayıcı saatlerinde kısa molalar vermek yararlı olacaktır.
RAMAZAN’DA BAŞ AĞRISINI ÖNLEMEK İÇİN ÖNERİLER
Sahur ve iftarda dengeli ve hafif beslenmeye özen gösterin. Aşırı yağlı ve tuzlu yiyeceklerden kaçının.
İftar ile sahur arasında günlük ortalama 2–2,5 litre su tüketin.
Çay ve kahve tüketimini sınırlayın.
Düzenli ve yeterli uyumaya dikkat edin.
Yorucu fiziksel aktivitelerden uzak durun.
Nefes ve gevşeme egzersizleri yapın.
Karanlık ve sessiz bir ortamda kısa süreli dinlenmeler planlayın.
Ekran süresini azaltarak göz yorgunluğunu önleyin.
Soğuk uygulamalar (soğuk jel bantlar gibi) ile ağrıyı hafifletin.
İLAÇ KULLANIMI VE DOKTORA BAŞVURU
Şiddetli migren atakları tedavisiz kontrol altına alınamayabilir. Migren hastalarının, oruç tutmayı planlıyorlarsa ilaç düzenlemelerini sahur ve iftar saatlerine göre ayarlamak için bir nöroloji uzmanına danışmaları gerekir. Koruyucu tedavi kullanan hastalar da ilaç saatlerini yeniden düzenlemelidir.
Öte yandan her baş ağrısını açlığa bağlamak doğru değildir. Özellikle açlıkla tetiklenen ağır migren atakları yaşayan kişilerin oruç konusunda ısrarcı olmamaları sağlık açısından önemlidir.
Görsel Kaynak: istockphoto
