İHA

Çorum'un Alaca ilçesine bağlı Gerdekkaya Köyü'nde bulunan taş, Türkiye’nin üçüncü büyük demirli göktaşı gök taşı olarak literatüre geçti.

 

İHA'nın haberine göre, Alaca'ya bağlı Gerdekkaya Köyü'nde yaşayan Mutlu Yılmaz, geçen nisan ayında kendisine ait nohut tarlasını temizlerken bir taş buldu. Hasat mevsimi olmasıyla nedeniyle taşın biçerdövere zarar vermemesi için kaldırıp kenara koymak isteyen Yılmaz, başarılı olamayınca arkadaşı Revdet Erdoğan'dan yardım istedi. İki arkadaş taşı güçlüklü kaldırabildi. Taşın kütlesine rağmen sahip olduğu ağırlıktan şüphelenen Yılmaz ve Erdoğan daha sonra taşı köye götürerek incelemeye başladı.

Revdet Erdoğan bir süre sonra Amerika Birleşik Devletleri'ndeki (ABD) ağabeyi Cevdet Erdoğan ile irtibata geçerek taş hakkında bilgi verdi. Bunun üzerine Cevdet Yılmaz, taştan numune alınarak kendisine gönderilmesini istedi. Yılmaz ve Erdoğan taştan güçlükle aldıkları numuneyi analiz için ABD'ye gönderdiler. ABD'de NASA ve Ucla Üniversitesi'nde analizi yapılan 68 kilogram ağırlığındaki taşın Türkiye'ye düşen en büyük kütleli 3'üncü demirli meteorit olduğu belirlenerek, veri tabanına kaydedildi.

'NASA'DAN PARÇA İSTEDİLER, GÖNDERDİK'

Tarlasında gök taşı bulan Mutlu Yılmaz, nohut tarlasındaki taşların biçerdövere zarar vermemesi için tarladaki taşları topladığını belirterek, "Tarlanın yüzeyinde bir kaç tane büyük taş vardı. Onları toplayarak getirip bir kenara koydum. Ancak bu taşı kaldıramadım ilk etapta. Sonra arkadaşıma haber verdim. Geldi beraber inceledik. Kırmaya çalıştık kıramadık. Bizde taşı alıp köye götürdük. Taş yerinden kalkmayınca kütlesinden ve ağırlığından şüphelendik. Akşam meteor olabileceği kanısına vardık. Amerika’da yaşayan tanıdığımız Cevdet Erdoğan ile irtibata geçtik. NASA'dan parça istediler; gönderdik. Yapılan incelemeler sonunda meteor olduğu kesinleşti. Sonuç elimize ulaştı. Nohut ektik meteor biçtik gibi oldu bu iş" dedi.

'YURT İÇİNDE SONUÇ ALAMAYINCA YURT DIŞINA GÖNDERDİK'

Türkiye’de taşın incelenmesi için ilk önce Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) göndermek istediklerini dile getiren Yılmaz, MTA analiz için ücret talebinde bulununca taşı göndermekten vazgeçtiklerini ifade etti. Daha sonra İzmir'de bir akademisyenle irtibata geçtiklerini anlatan Yılmaz, İzmir'deki hocanın buldukları taşın önce sıradan bir taş olduğunu söylediğini ancak NASA'nın sonuçları açıklayınca taştan parça istediğini belirtti.

Göktaşıyla ilgili yurt içinde sonuç alamayınca yurt dışına yöneldiklerini dile getiren Yılmaz, "Yurt dışından gelen raporda meteor olduğu kesinleşti. İçerisinde kobalt, nikel, düşük miktarda altın birkaç tane daha element var. Taşın ağırlığını ilk etapta el kantarıyla ölçtük 68 kilo geldi" diye konuştu.

'MÜZE AÇILIRSA VERİRİZ, ÜLKEMİZDEN DIŞARI ÇIKMASIN'

Türkiye'de 17-18 tane gök taşı olduğunu hatırlatan Yılmaz, "Devlet bunları alıp müze şeklinde sergileyebilir. Öyle bir şey olursa da çok iyi olur. Herkesin kendi elinde göktaşı var. 152 kilo ağırlığındaki gök taşı da sahibinin elinde. Ne yapacak onu. Böyle bir müze gibi bir şey olursa oralara veririz ülkemizden dışarıya çıkmasın" şeklinde konuştu.

'MTA BİZDEN YÜKSEK BİR ÜCRET İSEYİNCE NASA'YA GÖNDERDİK'

Ayçiçeği ekimi yaptığı sırada arkadaşının yanına gelmesiyle göktaşından haberdar olduğunu belirten Revdet Erdoğan ise, yaşadıklarını şöyle anlattı: "Bölgede çok taş vardı. Normal bir taş olabileceğini düşündük ancak kaldırmaya çalıştığımızda taşı kaldıramadık. Çekiçle vurarak kırmaya çalıştık ancak başarılı olamadık. Taş olsaydı eğer kırılırdı. Köyde aracın hoparlörünü söktük, mıknatıs etkisi var mı diye denedik. Baktık taş mıknatıs gibi tutucu özelliği var. Göktaşını eve götürdükten sonra Amerika'da yaşayan kardeşimle görüştük. O bu konulara meraklı. Gök taşıdır kesin o, dikkat edin, çıplak elle temas etmeyin şeklinde bizi uyardı.

Aradan birkaç gün geçtikten sonra telefon ederek taştan numune ve Türkiye'de inceletmemizi istedi. Taştan bir parça kestik. Baya bir uğraştık. Spiral ve elektrikli demir testeresi ile kesmeye çalıştık. İki aletle zor kestik. Bizden 100 gram istenmesine rağmen götürüp tarttırdığımızda 560 gram geldi. MTA bizden yüksek bir ücretle gök taşının testlerini yapacağını söyledi. Bizde kardeşimin ısrarı üzerine taşın bir numunesini Amerika'ya gönderdik. NASA'ya bağlı Ucla Üniversitesi'nde iki profesör bunun incelemesini yaptı" diye konuştu.

'AMERİKA'DA SONUÇLAR BAYAĞI UZUN SÜRDÜ'

Gök taşını Türkiye'deki üniversitelerde inceletmek için uğraştıklarını anlatan Erdoğan, "Türkiye'deki üniversiteler bunu tarladan çıkan normal taş gibi kabul ettiler. Hiç kimse ilgilenmedi. Amerika'daki sonuçlar bayağı uzun sürdü. Bunun bir gök taşı olduğu hatta nükleer bir reaktörde denendiğini söylediler. Amerika'dan bu taşın gök taşı olduğu ve Türkiye'ye düşen üçüncü büyük gök taşı olduğunu belirttiler" ifadelerini kullandı.

'ARTIK BU TESCİLLENDİ, LİTERATÜRE DE GİRDİ'

Gerdekkaya köy muhtarı Gıyasettin Yılmaz'da, taşı bulan kardeşini tebrik ederek, "Köyümüz yapı itibariyle taşlık bir köy. Çevrede çok taş var. Bu kadar taşın içerisinde kardeşimin bu taşı bulması büyük bir marifet. Dikkatli olup bu taşı bulmasaydı gök taşı tarlada sıradan bir taş gibi duracaktı. Bu tarlayı yıllarca bizde ekip biçtik ancak hiç dikkat etmedik. Bu taşın göktaşı olduğunun belirlenmesinde en büyük emek Amerika'da yaşayan Cevdet Erdoğan'ın. Çok üzerine düştü.

Türkiye'de incelenmesi için çok uğraştı. Ancak Türkiye'de bir netice alamadı. Son çare olarak incelenmesi için gök taşını Amerika'ya gönderilmek zorunda kalındı. Keşke Türkiye'de bu konular üzerinde daha yoğun çalışma yapılsa, belki bundaki madenler bir işe yarar yada teknolojide kullanılabilir. Böyle bir şey yapsalar bu daha sevindirici olur. Kütle olarak taş küçük ancak çok ağır. Köyümüz içinde güzel bir şey köyümüzün adını dünyaya duyurdular" dedi.

Taşın tescilli bir gök taşı olduğunun altını çizen Muhtar Yılmaz, "Artık bu tescillendi. Literatüre de girdi. Bunu ilk etapta devlet kurumlarımız veya araştırma yapan üniversitelerimiz bunlar bizi tercih ederse oralarda değerlendirebiliriz. Koleksiyoncular veya özel sektörden talep gelirse değerlendirebiliriz" şeklinde konuştu.

TÜRKİYE'DEKİ GÖK TAŞLARININ LİSTESİ

AD YILYER DURUMTİPİKÜTLE
Efes (Ephesus)Antik DönemİzmirŞüpheliŞüpheli Meteroit 
Birgi1332İzmirŞüpheliŞüpheli demir meteroiti50.8 kg
Aydın (Aidin)1340AydınŞüpheliŞüpheli meteroit 
İstanbul1805İstanbulŞüpheliŞüpheli ökrit 
Antalya (Adalia)1883AntalyaResmîÖkrit-mmcit1 g
Magnesia Antik Kenti1889AydınResmîDemir, IAB-sHL5 kg
Karataş (Caratash)1902İzmirResmîLL68 g
Domaniç (Domanitch)1907BursaResmîL5438 g
Sediköy1917İzmirResmîL6240 g
Bursa1946BursaResmîL625 kg
İbrişim1949NiğdeResmîOC 
Kayakent1961EskişehirResmîDemir, IIIAB85 kg
Çanakkale1964ÇanakkaleResmîL64 kg
Akyumak1981AğrıResmîDemir, IVA50 kg
Sivas1989YozgatResmîH640 kg
Didim2007AydınResmîH3-53.4 kg
Kemer2008MuğlaResmîL-45.76 kg