Taraflar imzaladı, gözler İsviçre'de: ABD ve İran müzakereleri başlıyor

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasındaki mutabakat zaptını "arabulucu" sıfatıyla imzaladı.

Pakistan Başbakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformu hesabından yapılan açıklamada, "Pakistan Başbakanı Şerif, İslamabad Mutabakat Zaptı'nı arabulucu olarak imzalamıştır." ifadesine yer verildi.

Paylaşımda, Şerif'in metni imzaladığı anın görüntüsüne de yer verildi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump da mutabakat zaptlarını hem fiziki olarak hem de dijital ortamda imzalamıştı.

İşte belgenin tam görüntüsü:

İsvçre: İmzalar Bürgenstock'ta atılacak

İsviçre, İran ile ABD arasında imzalanan mutabakata ilişkin ilk görüşmelerin yarın ülkenin Nidwalden kantonuna bağlı Bürgenstock kasabasında yapılmasının planlandığını bildirdi.

İsviçre Dışişleri Bakanlığından yerel basına yapılan yazılı açıklamada, mutabakat metni imzalanmasına rağmen görüşmenin halen planlandığı belirtildi.

Açıklamada, "Mevcut duruma göre, ABD ve İran'ın yanı sıra arabulucu ülkeler Pakistan ve Katar ile diğer ilgili ülkelerin anlaşmanın uygulanmasına ilişkin ilk görüşmeler için yarın Bürgenstock'ta bir araya gelmesi planlanıyor." ifadeleri kullanıldı.

Toplantının gündemi ve ayrıntıları konusunda bilgi verilmedi.

İran: Hürmüz eski koşullara dönmeyecek

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Hürmüz Boğazı'nın bundan böyle savaş öncesi statüsüne dönmeyeceğini, uluslararası kurallar çerçevesinde sunulacak hizmetler karşılığında gemilerden ücret alınacağını söyledi.

İran devlet televizyonuna konuşan Kalibaf, ABD ile varılan mutabakata ilişkin soruları yanıtladı.

Kalibaf, "Savaşın ortasında bir paylaşım yapmış ve 'Hürmüz Boğazı artık asla eski koşullarına dönmeyecek.' demiştim. Bugün de aynı görüşteyim." ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı'nda uluslararası hukuk ve denizcilik kurallarına aykırı bir tutum sergilemeyeceklerini dile getiren Kalibaf, "Biz uluslararası hukuk çerçevesinde hareket edeceğiz. Uluslararası hukuka göre boğazlara kıyısı bulunan ülkelerin hem hakları hem de yükümlülükleri vardır. Bu haklardan biri de sundukları hizmetler karşılığında diğer ülkelerin ücret ödemesidir." dedi.

Mutabakatın imzalanmasına rağmen ABD yönetimine yönelik güvensizliğin sürdüğünü ifade eden Kalibaf, "Nihai bir anlaşmaya varılsa ve hatta bu anlaşma Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla onaylansa bile yine de güvenilir değildir." değerlendirmesinde bulundu.

Söz konusu metinde İran'a ödenecek 300 milyar dolar savaş tazminatının "yeniden imar ve ekonomik kalkınma" ifadeleriyle yer aldığını belirten Kalibaf, şunları kaydetti:

"Mutabakat metninde üstlendiğimiz her yükümlülük, 'adım karşılığında adım' ilkesi temelinde kabul edilmiştir. 13. madde de tam olarak bu esasa göre düzenlenmiştir. Buna göre, ABD yükümlülüklerini yerine getirmezse, biz de herhangi bir adım atmayacağız."

Müzakereler kısa süre içinde başlayacak

İran ile ABD arasında savaşı durduran ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören mutabakat, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda uzaktan imzalanırken müzakere sürecinin kısa süre içinde başlaması bekleniyor.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran-ABD arasındaki mutabakat zaptının iki ülke tarafından imzalanmasının ardından yürürlüğe girdiğini belirtti.

Mutabakat zaptının imzalanma yönteminin İsviçre'deki yüz yüze görüşmeden dijital imzaya çevrilmesine ilişkin Bekayi, "Son 24 saat içinde yapılan istişarelerin ardından mutabakat zaptının iki ülkenin cumhurbaşkanları tarafından fiziksel olarak bulunmalarına gerek kalmadan imzalanmasının daha iyi olduğu sonucuna vardık." dedi.

Bekayi, bu kararın nedenlerinden birinin, anlaşmanın iki ülkenin liderleri tarafından doğrudan imzalanması durumunda ihlal edilmesinin siyasi maliyetinin daha yüksek olacağının düşünülmesi olduğunu ifade etti.

Bu süreçten sonra müzakere sürecine girileceğini aktaran Bekayi, müzakerelerin ne zaman ve nerede başlayacağının arabulucularla istişarelerden sonra açıklanacağını kaydetti.

İran ile ABD arasında varılan mutabakat

İran ile ABD, Pakistan aracılığında yapılan müzakere süreci kapsamında 14 Haziran'da savaşın durdurulması ve taraflar arasındaki sorunların görüşmelerle çözülmesini öngören 14 maddelik mutabakata vardıklarını duyurmuştu.

"İslamabad Mutabakatı" adı verilen mutabakat zaptı, 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump tarafından dijital ortamda imzalanarak yürürlüğe girmişti.

Mutabakat, Lübnan dahil olmak üzere savaşın sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı'nın açılması, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi maddeleri içeriyor.

Mutabakat zaptının imzalanmasının ardından tarafların, nihai anlaşmaya varılması için İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılması gibi konularda kısa süre içinde 60 günlük müzakere sürecine başlaması bekleniyor.