Antep’in kutnu kumaşı yeniden keşfediliyor

Arapça “pamuk” anlamına gelen “kutun” kelimesinden gelen kutnu kumaşının kökeni Selçuklulara dayanıyor. Osmanlı İmparatorluğu döneminde de üretimi devam eden kumaş, 16 yüzyıldan itibaren de Gaziantep ve civarında ve sadece el tezgâhlarında dokunuyor. Osmanlı padişahlarının kıyafet tercihlerinde önemli yeri olduğu biliniyor.

Kutnunun üretim aşamaları epeyce zorlu. Bobin halindeki ip, “devre” adı verilen dört köşeli dolaplar aracılığıyla sökülerek çile yapılıyor, ardından boyama işlemine geçiliyor. Bunun için ipler 100 derece kaynatılmış boya kazanlarında boyayı emene kadar çok uzun süre bekletiliyor. Bu işlem bittiğinde de önce kurutuluyor, sonra düzeltilip sağlamlaştırılmaları için mezekçilere gönderiliyor. En nihayetinde de “taharlanan”, yani taraktan geçirilen ipler dokumaya hazır hale geliyor. Mecidiye, hindiye, zencirli, kemha, darcı, sedefli, mekkavi, kürdiye, cütari, rehvancıoğlu, kırkâlem, sultan, Osmaniye, mehtap mercan, sedyeli, çiçekli olmak üzere 60’tan fazla çeşidi olan kutnunun hâkim rengi genellikle sarı oluyor. Sarı boya, kumaşa renk vermekle kalmıyor, doğal bir parlaklık da sağlıyor. Kırmızı, mor, yeşil, bordo, pembe ve mavi renkler de tercih ediliyor.