Ahmet Kıvanç

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, ağustos ayı itibarıyla son bir yıllık dönemde işsiz sayısı 1 milyon kişi artarak 4 milyon 650 bin kişi oldu. Toplam istihdam 789 bin kişi azaldı. Devlet, hem işverenin istihdam yükünü azaltmak, hem de yeni istihdam yaratmak için hazineden ve işsizlik sigortası fonundan değişik adlar altında teşvikler sağlıyor.

Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın verilerine göre, sadece ağustos ayında hazine ve işsizlik fonundan toplam 3 milyar 85 milyon lira tutarında teşvik verildi. Ayrıca, ocak – ağustos döneminde 6.8 milyar lira asgari ücret desteği sağlandı. Asgari ücret desteğinin aylık tutarı 850 milyon lira oldu. Bu şekilde sağlanan aylık teşvik tutarı 3.9 milyar liraya ulaşırken, günlük teşvik tutarı 131 milyon lirayı buldu. Prim indirimleri, asgari ücret desteği, ilave istihdam teşviki, genç-kadın istihdamı gibi adlar altında sağlanan teşviklerin yıllık tutarı 47 milyar liraya ulaşıyor.

Asgari ücret desteğinden ayda ortalama 1.5 milyon işyeri yararlanıyor. Bu işyerlerinin de dahil olduğu toplam 1.6 milyon işyeri düzenli olarak teşvik alıyor. Ağustos ayında, asgari ücret dışındaki teşvikler dolayısıyla 3.3 milyonu kadın olmak üzere toplam 11 milyon işçi çalıştıran işverenlere destek sağlandı.

Bu yıla özgü olarak ayrıca sadece 1 Şubat-30 Nisan tarihleri arasında ilave olarak işe alınan sigortalılara 3 aylık süre için prim, vergi ve ücret desteği kapsamında 1 milyar 155 milyon lira destek verildi.

İşte devletin sağladığı o teşvikler:

5 PUAN İNDİRİMİ: Sigortalılara ait aylık prim ve hizmet belgelerini Sosyal Güvenlik Kurumu’na, muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini ise Hazine Maliye Bakanlığı’na yasal süresi içinde veren işverenlerin ödedikleri sosyal güvenlik primlerinin 5 puanı hazineden karşılanıyor. Bu indirimden ağustos ayında 7.3 milyon işçi çalıştıran 1 milyon 14 bin işveren yararlandı. Aylık prim indirimi tutarı 1.7 milyar lira oldu.

BÖLGESEL İSTİHDAM VE YATIRIM: Teşvik belgeli yatırımlar kapsamında bölgesel yatırım ve bölgesel istihdam teşvikleri uygulanıyor. Bu kapsamda ağustos ayında 3 bin 548 işverene 219 bin işçi için 104.6 milyon liralık bölgesel yatırım; 237 bin 900 işverene de 1 milyon 272 bin işçi için 173.8 milyon liralık bölgesel istihdam teşviki sağlandı.

KADIN-GENÇ İSTİHDAMI: 18-29 yaş arasındaki erkekleri ve 18 yaşından büyük kadınları istihdam eden işverenlere sağlanan teşvikten ağustos ayında 125 bin 854 işveren yararlandı. Toplam 291 bin genç ve kadının istihdamı için 137.2 milyon lira tutarında destek verildi.

İLAVE İSTİHDAM TEŞVİKİ: 2018-2020 yılları arasında mevcut işçilerine ilave olarak istihdam sağlayan işverenlere 12 aydan başlayarak prim desteği yapılıyor. Bu kapsamda ağustos ayında 812 bin kişi istihdam eden 211 bin 528 işverene 678 milyon liralık prim desteği sağlandı.

GENÇ GİRİŞİMCİ DESTEĞİ: 1 Haziran 2018 tarihinden sonra ilk defa kendi işini kuran 18-29 yaş arasındaki gençlerin primleri bir yıl süreyle hazineden karşılanıyor. Bu kapsamda 13 bin 399’u kadın olmak üzere toplam 45 bin 92 girişimciye ağustos ayında 37.7 milyon lira teşvik verildi.

BAĞ-KUR’LULARA PRİM İNDİRİMİ: Primlerini düzenli olarak ödeyen BAĞ-KUR’lulara 2016 yılından beri 5 puanlık prim indirimi uygulanıyor. Bu haktan ağustos ayında 829 bin 106 BAĞ-KUR’lu yararlanabildi. Bunlar için 111.8 milyon liralık prim indirimi yapıldı.

YURT DIŞINA GÖTÜRÜLEN İŞÇİLER: Özel sektör işverenlerinin yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırmak üzere götürdükleri işçiler için primlerini düzenli olarak ödemeleri koşuluyla sosyal güvenlik primi işveren payında 5 puan indirim yapılıyor. Ağustos ayında 355 işverene 22 bin işçi için 7.5 milyon liralık prim indirimi uygulandı.

 

İstihdam için Ağustos ayında verilen teşvikler     
      
 İşyeri  ToplamTeşvik
 SayısıKadınErkeksigortalıtutarı (TL)
İşveren priminde 5 puan indirimi1.014.3152.178.7615.141.063      7.319.8241.742.153.908
Yurt dışına götürülen işçilere 5 puan indirimi35533921.698           22.037         7.511.793
Bölgesel istihdamda 6 puan indirimi237.900271.3711.000.772       1.272.143      173.776.201
Teşvikli bölgesel yatırımlara prim teşviki3.54871.876147.543         219.419      104.620.309
İşsizlik ödeneği alanların istihdamı495297               149            121.960
Kadın ve genç istihdam teşviki125.854155.886134.933         290.819      137.199.474
İşbaşı eğitim teşviki2.5693.8645.098             8.962          3.390.639
İlave istihdam teşviki211.528358.891433.184         792.075      677.975.075
Engelli istihdamı34.95118.05868.529           86.587        33.258.080
Kültür ve turizm yatırımları10128180               308              85.255
AR-GE yatırımı4.26423.51666.847          90.363        55.370.526
Sosyal hizmetlerden yararlananların istihdamı611448                62              41.505
BAĞ-KUR'lulara 5 puan indirimi 180.313648.793        829.106      111.833.376
Genç girişimcilere prim teşviki 13.39931.693          45.092        37.753.698
TOPLAM 1.635.4043.276.4687.700.478    10.976.946   3.085.091.799