Asteriks kadın düşmanı mıydı?
İlk on albümde kadın yoktu, olunca da "kötü" oldu…
KÜRŞAD OĞUZ
Fransız çizgi roman araştırmacısı Nicolas Rouviere’in “Asterik ya da Uygarlığın Işıkları” adlı kitabı İmge Yayınevi tarafından İsmail Yerguz’un çevirisiyle Türkçe’de yayımlandı.
Çizgi roman olarak 100’den fazla dil ve lehçeye çevrilen ve tüm dünyada 300 milyondan fazla satan Asterik’i evrensel yanlarıyla ele alan araştırmacı Rouviere, kitabın bir bölümünde Asteriks’teki cinsiyet ayrımcılığına dikkat çekiyor.
ON BİRİNCİ ALBÜME KADAR KADININ ADI YOK
Yazar Nicolas Rouviere, kitabında şöyle diyor:
“1960-70 yıllarının önemli kültürel değişimi kadının statüsü ve evlilik düzeni içindeki bağımlılığıyla ilişkilidir. Bu bağlamda çok sayıda gözlem söz konusudur: İlk Asteriks albümlerinde kadınlar hiç görülmez neredeyse. Zorba, kaprisli ve hadımlaştırıcı bir kişilik olan Cleopatra dışında kadınların varlıkları anekdotlar aracılığıyla yansıtılmıştır. Bonemine adının telaffuz edilmesi için on birinci albümü, Galya Kalkanı’nı beklemek gerekmiştir. Psikanalist Laurence Ehrlich bu ağır seyreden evrimle alay eder. Özellikle Asteriks Lejyoner’de erkeklerin düşlerinin ideal güzelliğini karikatür şeklinde temsil eden Falbala kişiliği üstünde durur.
1960’lı yılların sonunda gençliğin korunması yasasının baskısı sürmektedir ve çizgi roman öylesine titiz bir sansüre tabidir ki albümlerde kadınların yer alması yayın bağlamında işleri karmaşıklaştırmaktadır. Aynı dönemde Spirou, Tintin ve GAston’un ne eşleri, ne birlikte yaşadıkları kadınlar ne de karşı cinsten arkadaşları vardır.
HEP NEGATİF: DEDİKODUCU VE KISKANÇ
Bununla birlikte 1970’te yayımlanan Kavga adlı albümden başlayarak kadınlar çarpıcı bir giriş yaparlar ve dizinin sonuna kadar hiç değişmeyecek, pek fazla çekici olmayan bir görünüm sunarlar. Dişiliğin tüm negatif basmakalıpları sunulur. Kadınlar sürekli dedikodu yaparlar. Kendilerini överler, birbirlerini kıskanırlar ve bazı önemsiz üstünlükleriyle gururlanmaya çalışırlar. Bu olumsuz karikatür birçok eleştirmeni çizgi romanı cinsiyet ayrımcılığıyla suçlama noktasına götürmüştür.”