Atom bombasını kim icat etti, kim buldu? Atom bombası ne zaman, nerede icat edildi?
Atom bombasını kim icat etti sorusu, 20. yüzyılın en yıkıcı teknolojisinin sorumluluğunu kimin omuzlarında aramamız gerektiğini sorgular. Atom bombasını kim buldu, atom bombasının mucidi kim ve atom bombası nerede icat edildi soruları ise bilim tarihinin, askeri stratejinin ve etik tartışmaların kesiştiği karmaşık bir tablo sunar.
ABONE OL
16 Temmuz 1945’te New Mexico çölünde patlatılan Trinity denemesi, fizik laboratuvarını jeopolitik denge aracına dönüştürerek tarihte eşi görülmemiş bir güç gösterisine sahne oldu. Projenin görünen yüzünde J. Robert Oppenheimer’ın teorik liderliği, Enrico Fermi’nin zincirleme reaksiyon deneyleri ve Richard Feynman’ın hesaplama grupları vardır; ancak sahnenin arkasında Leo Szilard’ın imza topladığı uyarı mektupları, Niels Bohr’un gizlilik eleştirileri ve Leslie Groves’un askeri komutası gibi onlarca etken aynı anda işlemekteydi.
Atom bombası ne zaman icat edildi sorusuna yüzeysel bakışla 1945 cevabı verilir; ancak süreç 1938’de Otto Hahn ile Lise Meitner’in nükleer fisyonu keşfetmesiyle başlar. 1939’da Szilard ve Einstein, Franklin D. Roosevelt’e yazdıkları mektupla Almanya’nın atomik araştırmalarından doğacak tehdidi işaret etti; bu uyarı, Manhattan Projesi’nin tohumlarını attı. 1942’de Chicago Üniversitesi’nde Fermi’nin ilk kontrollü zincirleme reaksiyonu CP-1 yığınıyla başlatması, enerjinin silah gücüne çevrilebileceğini deneysel olarak doğruladı. 1943’ten itibaren Los Alamos Ulusal Laboratuvarı, teorik fizikten malzeme bilimine, patlayıcı lens geometrisinden veri kaydına kadar yüzlerce alt disiplini tek kampüste birleştirerek tarihin en büyük Ar-Ge konsorsiyumunu oluşturdu.