Berlin nerede, hangi ülkede? Berlin nerenin, hangi ülkenin şehri?
Tarihin derin izlerini bir utanç lekesi gibi saklamak yerine, onları kimliğinin bir parçası olarak gururla taşıyan bir şehir... Burası, bir zamanlar bir duvarla ikiye bölünmüş, Soğuk Savaş'ın en keskin sembolü olmuş ve ardından küllerinden yeniden doğarak bugün Avrupa'nın en yaratıcı, en özgür ve en dinamik kültür başkentlerinden birine dönüşmüş olan Berlin'dir.
Sokak sanatı, tekno müzik, sayısız müze ve her köşesinde hissedilen tarihle Berlin, sürekli kendini yeniden icat eden bir metropoldür. Peki, bu eşsiz şehir tam olarak Berlin nerede?
Bir imparatorluğun, bir diktatörlüğün ve bölünmüş bir dünyanın merkezi olduktan sonra, bugün birleşmiş bir ülkenin kalbi olan Berlin, bu çalkantılı geçmişiyle yüzleşerek geleceğe bakar. Berlin hangi ülkede sorusunun yanıtı bizi Almanya'ya götürürken, şehrin hikayesi, 20. yüzyıl Avrupa tarihinin en dramatik anlarının bir özetini sunar.
BERLİN NEREDE?
Coğrafi olarak Berlin, Avrupa'nın merkezinde, Almanya'nın kuzeydoğusunda konumlanır. Geniş Kuzey Avrupa Ovası üzerinde, Spree ve Havel nehirlerinin kıyısına kurulmuştur. Şehir, oldukça düz bir araziye sahiptir ve bu düzlük içinde çok sayıda göl, kanal ve geniş yeşil alan barındırır. Şehrin akciğerleri olarak kabul edilen devasa Tiergarten parkı, Berlin'in merkezinde yer alır ve şehrin ne kadar yeşil olduğunun en güzel kanıtıdır.
Berlin'in coğrafi konumunu asıl ilginç kılan ise yakın tarihteki statüsüdür. Soğuk Savaş döneminde, 1949'dan 1990'a kadar, Batı Berlin, komünist Doğu Almanya toprakları tarafından tamamen çevrelenmiş, adeta bir "ada" gibi kalmıştır. Bu durum, şehrin sadece haritadaki yerini değil, aynı zamanda siyasi ve sosyal coğrafyasını da on yıllar boyunca belirlemiştir. Bugün ise birleşmiş Berlin, konumu itibarıyla Doğu ve Batı Avrupa arasında bir köprü işlevi görür.
BERLİN HANGİ ÜLKEDE?
Berlin, günümüzde Avrupa Birliği'nin lokomotifi ve kıtanın en güçlü ekonomilerinden birine sahip olan Almanya Federal Cumhuriyeti'nin başkentidir. Almanya, 16 federal eyaletten (Länder) oluşan bir yapıya sahiptir ve Berlin, bu eyaletlerden birinin başkenti olmanın yanı sıra, özel bir statüye de sahiptir. Ülkenin en büyük ve en kalabalık şehri olan Berlin, 1990'da Almanya'nın yeniden birleşmesinin ardından, Bonn'un yerine başkent olarak seçilmiş ve o tarihten bu yana ülkenin siyasi kalbi olmuştur.
Federal Parlamento (Bundestag), Başbakanlık (Kanzleramt) ve bakanlıklar gibi tüm ana federal yönetim organları Berlin'de yer alır. Şehir, aynı zamanda ülkenin en önemli bilim, kültür ve medya merkezlerinden biridir. Almanya'nın federal ve demokratik yapısı içinde Berlin, hem ülkenin birliğini temsil eden başkent rolünü oynar hem de kendi özgün, çok kültürlü ve liberal kimliğini korur.
BERLİN HANGİ ÜLKENİN ŞEHRİ?
Berlin'in Almanya içindeki konumu, onu diğer pek çok şehirden ayıran özel bir idari yapıya sahiptir. Berlin, Hamburg ve Bremen ile birlikte, Almanya'nın üç "şehir-devletinden" (Stadtstaaten) biridir. Bu, Berlin şehrinin aynı zamanda kendi başına bir federal eyalet olduğu anlamına gelir. Kendi meclisi, hükümeti ve anayasası olan bir eyalet statüsündedir. Bu özel durumun kökenleri, şehrin çalkantılı tarihinde yatar.
Tarihsel olarak Prusya Krallığı'na, Alman İmparatorluğu'na ve Weimar Cumhuriyeti'ne başkentlik yapan Berlin, II. Dünya Savaşı'nın ardından galipler arasında (ABD, İngiltere, Fransa ve Sovyetler Birliği) dört işgal sektörüne bölünmüştür. Sovyet sektörünün Doğu Berlin olarak Doğu Almanya'nın başkenti olması ve diğer üç sektörün Batı Berlin olarak fiilen Batı Almanya'ya bağlı kalmasıyla şehir, Soğuk Savaş'ın merkezi haline gelmiştir. 1961'de inşa edilen ve şehri 28 yıl boyunca fiziksel olarak bölen Berlin Duvarı, bu bölünmüşlüğün en acı sembolüdür. 1989'da duvarın yıkılması ve 1990'da iki Almanya'nın birleşmesi, Berlin'in de yeniden tek bir şehir ve birleşmiş Almanya'nın başkenti olmasını sağlamıştır.
BERLİN NERENİN ŞEHRİ?
Tarihin yüklediği tüm ağırlığa rağmen, modern Berlin her şeyden önce bir "özgürlük, yaratıcılık ve yeniden doğuş" şehridir. Şehrin karakterini, onun tarihi anıtları kadar, bu anıtlarla kurduğu ilişki de belirler. Bir zamanlar bölünmüşlüğün simgesi olan Brandenburg Kapısı, bugün ülkenin birliğinin en güçlü sembolüdür. Üzerinde hala mermi izleri taşıyan Reichstag (Parlamento Binası), cam kubbesiyle şeffaf bir demokrasiyi temsil eder. Berlin Duvarı'nın ayakta kalan en uzun parçası olan East Side Gallery, dünyanın dört bir yanından sanatçıların çizdiği özgürlük temalı graffitilerle bir anıttan sanat galerisine dönüşmüştür.
