Hafif ama şekerli: Güllaç faydaları, zararları ve lezzetini artıran püf noktaları
Ramazan ayının en sevilen tatlılarından güllaç, hafif yapısıyla şerbetli tatlılara alternatif olarak öne çıkıyor. Ancak bir diliminin 250 kalori olduğu düşünüldüğünde, gerçekten göründüğü kadar masum mu? İşte faydaları, dikkat edilmesi gereken yönleri ve evde yapmanın püf noktaları…
“En hafif Ramazan tatlısı” olarak bilinen güllaç, gerçekten sağlıklı bir seçenek mi? Protein ve kalsiyum açısından avantajlı olsa da şeker içeriğiyle dikkat çekiyor. İşte uzmanların önerileri ve evde yaparken dikkat edilmesi gereken püf noktalar…
RAMAZAN SOFRALARININ HAFİF TATLISI: GÜLLAÇ
Ramazan ayıyla birlikte sofralarımıza geleneksel lezzetler de eşlik eder. Mis kokulu ramazan pidesi, hurma ve hafif tadıyla güllaç bu ayın vazgeçilmezlerindendir. Özellikle Osmanlı saray mutfağından günümüze uzanan güllaç, adını yapımında kullanılan gül suyundan alır. “Güllü aş” olarak bilinen tatlı zamanla güllaç adını almıştır. Hafifliğiyle öne çıksa da sonuçta şeker içeren bir tatlı olduğu unutulmamalıdır.
İnce bir dilim güllaç ortalama 250 kalori içerir. Bu miktar; 1 dilim ekmek, 1 porsiyon meyve ve 1 su bardağı sütün toplam kalorisine eşdeğerdir. Bu nedenle masum görünse de porsiyon kontrolü büyük önem taşır.
YAĞI AZ, ŞERBETİ YOK
Güllaç; sütle ıslatılan ince yufkalarla hazırlanır. Şerbetli ve ağır hamur tatlılarına kıyasla daha hafif, daha az yağlı ve sindirimi daha kolay bir alternatiftir. Ancak uzun süren açlığın ardından iftarda mideyi bir anda doldurmak sindirimi zorlaştırabilir. Bu nedenle güllaç ve diğer tatlılar iftardan en az 1 saat, ideal olarak 2 saat sonra tüketilmelidir.
KALORİSİ DİĞER TATLILARA GÖRE DAHA DÜŞÜK
Bir porsiyon (yaklaşık 200 gram) güllaç ortalama 235–250 kalori içerir. Baklava ve şekerpare gibi şerbetli tatlılara göre neredeyse yarı yarıya daha az kalorilidir. Ancak bu durum sınırsız tüketilebileceği anlamına gelmez.
Diyabet hastalarının tüketmemesi, tüketilecekse mutlaka doktor kontrolünde ve çok küçük porsiyonlarla tercih etmesi gerekir. Diyabeti olmayan kişiler ise Ramazan boyunca haftada 2–3 kez 1 ince dilimi geçmeyecek şekilde tüketebilir.
PROTEİN VE KALSİYUM KAYNAĞI
Güllacın en önemli avantajlarından biri süt içermesidir. Süt; protein, kalsiyum ve fosfor açısından zengin bir besindir. Bir porsiyon güllaç, yetişkin bir bireyin günlük kalsiyum ihtiyacının yaklaşık yüzde 15’ini karşılar.
Diğer birçok tatlı yalnızca karbonhidrat ağırlıklıyken güllaç, içerdiği protein sayesinde kan şekerinin daha dengeli seyretmesine katkı sağlayabilir.
TAZE MEYVELERLE VİTAMİN DESTEĞİ
Güllaç genellikle nar, çilek, kivi, vişne veya kiraz gibi taze meyvelerle süslenir. Bu yönüyle klasik tatlılardan ayrılır. Özellikle çilek güçlü bir C vitamini kaynağıdır ve günlük ihtiyacın büyük bölümünü karşılayabilir.
Taze meyveler; antioksidan içerikleri sayesinde hücre yenilenmesini destekler, bağışıklığı güçlendirir ve gün içinde oluşan vitamin kayıplarının yerine konmasına yardımcı olur.
KURUYEMİŞLERLE OMEGA 3 DESTEĞİ
Güllaçta sıklıkla kullanılan ceviz, badem ve fındık; kalsiyum, demir, fosfor ve potasyum gibi mineraller açısından zengindir. Özellikle ceviz, omega 3 yağ asitleri içerir. Omega 3; kalp ve damar sağlığının korunmasına, bağışıklık sisteminin güçlenmesine katkıda bulunur.
RAMAZAN’DA TÜKETİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
- Tatlıyı iftardan hemen sonra değil, en az 1 saat sonra tüketin.
- Haftada 2–3 kez 1 ince dilimi geçmeyin.
- Büyük boy hurmayı 1 adet, küçük boy hurmayı 2–3 adetten fazla tüketmeyin.
- 1 dilim pide, 1 dilim ekmeğe eşdeğerdir; porsiyon kontrolüne dikkat edin.
- Güllacı çok soğuk tüketmeyin; buzdolabından çıkardıktan sonra bir süre bekletin.
- Gaz sorunu yaşayanlar laktozsuz süt tercih edebilir.
- Kaloriyi azaltmak için light süt kullanabilir ve şeker miktarını düşürebilirsiniz.
- Üzerine serpilecek toz tarçın, kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olabilir.
EVDE GÜLLAÇ TARİFİ
Güllaç, özellikle Ramazan ayında sofraların vazgeçilmez hafif sütlü tatlısıdır. İşte tam kıvamında, evde kolayca yapabileceğin klasik tarif:
Malzemeler (6–8 kişilik)
10–12 yaprak güllaç
1,5 litre süt
1,5 su bardağı toz şeker
1 su bardağı iri çekilmiş ceviz (isteğe bağlı fındık da olur)
1 yemek kaşığı gül suyu (isteğe bağlı)
Süslemek için: nar taneleri, Antep fıstığı, hindistan cevizi
Yapılışı
Sütü hazırlayın:
Sütü tencereye alın, şekeri ekleyin ve karıştırarak ısıtın.
Kaynatmayın, sadece şeker eriyene kadar ılıtın. (Parmağınızı yakmayacak sıcaklıkta olmalı.)
Yaprakları dizin:
Geniş bir borcama bir kepçe süt dökün.
Üzerine bir güllaç yaprağını parlak kısmı üste gelecek şekilde yerleştirin.
Islatma işlemi:
Her yaprağın üzerine bir kepçe süt gezdirin.
5–6 yaprak dizdikten sonra araya cevizin yarısını serpin.
Katları tamamlayın:
Kalan yaprakları da aynı şekilde sütle ıslatarak dizin.
En üste kalan sütü tamamen dökün.
Dinlendirme:
Oda sıcaklığına geldikten sonra buzdolabında en az 2–3 saat dinlendirin.
Servis:
Üzerini nar taneleri, Antep fıstığı veya hindistan cevizi ile süsleyin.
İsterseniz servis öncesi biraz gül suyu gezdirebilirsiniz.
Püf Noktaları
Süt çok sıcak olursa güllaç hamur olur.
Az süt olursa kuru kalır; tüm yapraklar eşit ıslanmalı.
Daha yoğun tat için sütün bir kısmını krema ile değiştirebilirsin.
Daha hafif istersen şeker miktarını 1 su bardağına düşürebilirsin.
Güllaç, şerbetli ve ağır tatlılara göre daha hafif bir seçenektir. Protein, kalsiyum ve sağlıklı yağlar içermesi nedeniyle dengeli tüketildiğinde Ramazan sofralarında yer alabilir. Ancak unutulmamalıdır ki her ne kadar hafif olsa da güllaç bir tatlıdır. Ölçülü ve bilinçli tüketildiğinde hem keyif verir hem de sağlıklı beslenme düzenini bozmaz.
Görsel Kaynak: istockphoto
