Bilgisayar başında çalışanlar, göz sağlığını korumak için neler yapmalıdır?

Teknolojinin her geçen gün gelişimi, her alanda olduğu gibi iş alanlarında da değişikliklere yol açıyor. Onların en başında ise evden veya ofisten günün büyük bir bölümünü bilgisayar ekranına bakarak geçiriyor olmamız geliyor. Peki, bu durumdan gözlerimizi koruma yöntemleri nelerdir? İşte detaylar...

Giriş: 20.02.2025 - 09:30 Güncelleme: 20.02.2025 - 09:30

Bilgisayar ekranından gözleri koruma ipuçları

Günümüzde çalışanların büyük bir kısmı evlerinden veya iş yerlerinden bilgisayarlar üzerinden çalışmaktadır. Uzun saatler ekran karşısında olmak, göz sağlığı ile ilgili sorunlara yol açabiliyor. Bu tehlikeyi en aza indirmenin etkili yolları nelerdir?

Bilgisayar monitörleri, laptop ekranları mavi ışık yayar. Teknolojik cihazların ürettiği mavi ışığın doğada bir benzeri bulunmaz. Bu nedenle gözlerinizin bu mavi ışık ile ilişkisi pek sağlıklı olmayabilir. Uzun süre mavi ışığa maruz kalmak kornea yapısında bozulmalara, görme problemlerine zemin hazırlar. Oldukça basit bir yöntemle mavi ışık oranını azaltmanız mümkündür. Bilgisayarda yüklü programlar içerisinde varsa gece modunu da aktif ederek uygulamaları göz sağlığınızı dikkate alarak kullanabilirsiniz. “Gece Modu” adı verilen özellik hem bilgisayarlarda hem de cep telefonlarında bulunur. Bu modu açtığınızda üretilen mavi ışık miktarı azaltılır.

REKLAM

Bunlarla birlikte Google Chrome gibi tarayıcılar ile farklı programların kendilerine özel gece modu özelliği mevcuttur. Özellikle karanlık zamanlarda açık tonlar yerine koyu tonlar kullanılabilir. Böylece beyaz ışığın sebep olduğu yorucu etki azaltılabilir.

Küçük yazı ve görsellerin göz tarafından algılanması daha zordur. Monitörde görüntülenen görsellerin, yazıların küçük olması gözlerin bunları görebilmek için daha fazla çalışmasına yol açar. Daha fazla çalışan göz kısa sürede yorulabilir. Küçük yazı ve görseller sizin için sorun oluşturmasa da ve bunları sorunsuz bir şekilde görüyor olsanız da esasında gözleriniz bu durumlarda sıkı çalışır. Hem gözlerinizi yormamak hem de daha kolay okuyabilmek, görebilmek için yazı boyutlarını, görsel boyutlarını büyütebilirsiniz.

Ultraviyole gözlük ve ekran filtreleri ile bilgisayardan yansıyan ışığı azaltın. Hareketli ve çevrim içi bir yaşam tarzı için tasarlanmış olan gözlüklerden ya da neredeyse her bilgisayar ekranı ile uyumlu filtre seçenekleri arasından seçim yapabilirsiniz.

REKLAM

Göz sağlığı için yapılması gerekenler arasında ekran mesafesini ayarlamak da bulunur. Ekran ile aranızdaki uzaklığın 50-60 cm şeklinde olması gerekir ve ekranın üst kenarı göz hizasında olmalıdır.

Ayrıca ekran açısı ve konumlandığı nokta da önemlidir. Pencere gibi kaynaklardan gelen görüntülerin ekrana düşmesi yansıma nedeniyle göz yorgunluğuna neden olur. İri puntolu ve gözü yormayan karakterlerle çalışmak ve belirli aralıklarla mola vermek de son derece önemlidir.

Ofis ortamının aydınlatması doğru yapılmalıdır, bilgisayar ekranının ışık seviyesinden daha parlak bir aydınlatma kullanılmamalıdır, ekrana dış ortamdan gelen yansımalar engellenmelidir, etraftaki lambalar, ışığı doğrudan ekranınıza yansıtmayacak şekilde yerleştirilmelidir.

Monitörler mütemadiyen yeni görseller üreterek bunları gözlerin görebileceği şekilde sunar. Yenileme hızı monitör ve dizüstü bilgisayar ekranlarında bulunan bir parametredir. Yenileme hızı ne kadar yüksek olursa monitörün bir saniye içerisinde ürettiği görüntü miktarı o kadar artar. Yüksek yenileme hızları gözlerin monitöre daha kolay adapte olmasını sağlar. İnsan gözü 100 milisaniyeden daha hızlı görüntüleri algılayabilir. Ekranlarda yenileme hızı arttıkça görüntü üretme hızları artar ve gözler daha rahat algılama yapabilir.

REKLAM

Küçük ekranlarda çalışmak gözleriniz için yorucudur. Çalışma ortamınızda büyük bir monitör kullanmak gözlerinizin daha rahat bir şekilde görebilmesini mümkün kılar. Monitör ne kadar büyükse gözleriniz o kadar kolay çalışır. Fakat gereğinden büyük monitörler aynı zamanda fazla ışık üretir. Mavi ışığı engellediğiniz sürece bu sorun olmayabilir. Çalışmak için seçtiğiniz monitörlerin düz ve yansımasız bir yüzeyinin olduğuna dikkat etmelisiniz.

Göz sağlığı için en çok tercih edilen egzersizlerden biri olan 20/20/20 kuralı ile gözlerinizi koruyabilirsiniz. Bilgisayar başında geçirdiğiniz her 20 dakika sonrasında bir defa 20 metre uzaklıkta bir noktaya 20 saniye boyunca bakmanız gerekir. 20 saniyelik süreyi uzatabilirsiniz, bilgisayar ekranından ne kadar uzun süre uzakta kalırsanız bu o kadar iyidir.

Normalde gözümüzü dakikada ortalama 25 kere kırparız ve kırpma hareketi sırasında üst göz kapağı dinlenir. Göz yuvarları gözyaşı ile beslenir ve temizlenir. Kayganlaşan göz yüzeyi net ve berrak bir görüş sağlar. Ekran ile çalışırken bu süre dakikada 10’un altına düşer. Bu durumda gözyaşı buharlaşır ve göz yüzeyi kurur. Ardından gözde yanma, kızarıklık, batma gibi şikayetler oluşur. Bilgisayar kullanırken bilinçli olarak göz kırpmak pek çok şikayetin önlenmesine yardımcı olur. Ayrıca oluşan kuruluğu önlemek için suni göz damlaları ile nem desteği sağlamak da iyi bir fikir olabilir.

Göz yorgunluğu hem rahatsız edici hem de ağrılı olabilir. Uzun süre bilgisayar ve tablet gibi cihazların ekranlarına bakmak, gözlerde yorgunluk ve yanmaya neden olabilir. Bu da çalışma verimini düşürür. Bu yüzden gün içerisinde kendinize küçük molalar vererek göz sağlığınızı koruyabilirsiniz. Saatte bir kere 5-10 dakikalığına ekrandan uzaklaşmak, göz sağlığının korunmasında son derece etkilidir. Ayrıca bu kısa molalarınızda cep telefonu ekranından da uzak durmayı ihmal etmemeniz gerekir.