Cerrahi eğitimde yeni dönem! Kadavranın yerini alacak model
Kadavraların yetersiz kaldığı noktadan yola çıkan ekip, hastalıklı anatomiyi birebir taklit eden kemik modelleri geliştirdi. Hedef, cerrahi eğitimde gerçeğe en yakın simülasyonu oluşturmak
Cerrahi eğitimde gerçekçiliği artırmaya yönelik çalışmalar hız kazanırken, Türkiye’den dikkat çeken bir girişim bu alanda yeni bir alternatif sunuyor. Kadavra ve sanal gerçeklik yöntemlerinin sınırlı kaldığı noktada geliştirilen hastalıklı kemik modelleri, cerrahların eğitiminde gerçeğe en yakın deneyimi hedefliyor.
KADAVRALAR, HASTALIKLI ANATOMİYİ TAM OLARAK YANSITAMIYOR
2018 yılında İstanbul’da başlatılan “İstanbul Artroplasti” kursları, ortopedi cerrahlarına kadavralar üzerinde cerrahi teknikler öğretmeyi hedefliyordu. Dünyanın farklı ülkelerinden gelen uzmanların katıldığı bu eğitimlerde zamanla önemli bir eksiklik fark edildi: Kadavralar, gerçek hastalıklı anatomiyi tam olarak yansıtmıyordu. Bu durum, cerrahi eğitimde daha gerçekçi çözümler arayışını beraberinde getirdi. Sanal gerçeklik uygulamaları ise gerçek dokunuş hissinden uzak kaldığı için yeterli bulunmadı. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, hastalıkları birebir taklit edebilen kemik modelleri geliştirme fikri ortaya çıktı.
HASTALIKLI KEMİK YAPISINI SİMÜLE EDEN MODELLER GELİŞTİRİLİYOR
Bu ihtiyaçtan yola çıkan ekip, "BonyModels" adıyla hastalıklı kemik yapısını simüle eden modeller geliştirmeye başladı. 2021 yılında İstanbul Teknopark’ta TÜBİTAK ve KOSGEB destekleriyle başlatılan projede, öncelikle cerrahi hastalıkları içeren fiziksel modeller üretildi. Bu modeller, kısa sürede kurslarda aktif olarak kullanılmaya başlandı.
Elde edilen sonuçlar, projenin potansiyelini ortaya koydu. Geliştirilen modellerin yalnızca ortopedi alanıyla sınırlı kalmayıp, farklı cerrahi branşlarda da eğitim materyali olarak kullanılabileceği görüldü. Böylece çalışma, daha geniş bir sağlık eğitim alanına hitap etmeye başladı.
Projenin gelecek hedefleri daha da ileriye uzanıyor. Ekip, geliştirdikleri modellere sensörler ekleyerek yalnızca fiziksel benzerliği değil, uygulanan cerrahi tekniklerin başarısını da ölçebilen sistemler üzerinde çalışmayı planlıyor.
HEDEF: KADAVRAYI EKSİKSİZ OLARAK TAKLİT ETMEK
Startup kurucusu Prof. Dr. Fatih Küçükdurmaz, "Geliştirdiğimiz BonyModels modelleri kendi kurslarımızda ve dünyanın pek çok yerinde şu anda başarılı bir şekilde cerrahi eğitimlerde kullanılıyor. Daha yolun başındayız çünkü bütün dokuları taklit edemiyoruz. Bir hedefimiz var; o da bir kadavrayı eksiksiz olarak taklit edebilmek" ifadelerini kullandı.