Dünyanın dibine sadece 4 kişi indi! Pasifik'in altındaki dev yarık: Mariana Çukuru'nun gizemi ne?
Yüzeyden bakıldığında masmavi bir Pasifik manzarası uzanıyor, ancak o sularin tam 11 kilometre altında dünyanın bilinen en derin noktası gizleniyor. Everest'i tepeden tırnağa içine alabilecek büyüklükteki bu dev yarık, bilim insanlarını yüzyıllardır şaşkına çeviriyor. İşte Mariana Çukuru hakkında merak edilenler...
Işığın hiç ulaşmadığı, basıncın insan vücudunu saniyeler içinde ezebileceği bir dünya... Mariana Çukuru, sadece bir coğrafi rekor değil, aynı zamanda bilimin sınırlarını zorlayan gizemli bir laboratuvar. Detaylar haberimizin devamında...
OKYANUSUN ALTINDAKİ DEV YARIK
Dünyanın en derin noktası, Büyük Okyanus'un batısında, Mariana Adaları'nın yaklaşık 200 kilometre doğusunda yer alıyor. Mariana Çukuru olarak bilinen bu hilal biçimli devasa çöküntü, yaklaşık 2.550 kilometre uzunluğa ve ortalama 69 kilometre genişliğe sahip.
Çukurun en derin bölümü ise "Challenger Derinliği" adıyla anılıyor ve bu noktanın derinliği yaklaşık 10.935 metre olarak ölçüldü.
EVEREST İÇİNE SIĞARDI
Rakamların büyüklüğünü anlamak güç olabilir, ancak basit bir karşılaştırma her şeyi açıklıyor: Dünyanın en yüksek dağı Everest, 8.849 metrelik zirvesiyle Challenger Derinliği'ne bırakılsa, tepesi okyanus yüzeyinin hala 2 kilometre altında kalırdı.
Bu derinlik, deniz seviyesinden başlayan bir uçağın seyir irtifasının neredeyse aynısına denk geliyor; tek farkı, yön aşağıya doğru.
KEŞFİN UZUN HİKAYESİ
Çukurun varlığı, 1875 yılında İngiliz araştırma gemisi HMS Challenger'ın gerçekleştirdiği sondajlarla ortaya çıktı. Geminin adı, sonradan bilim tarihine geçen "Challenger Derinliği"ne de verildi.
1960 yılında Jacques Piccard ve Don Walsh, Trieste adlı batiskafla bu noktaya inen ilk insanlar oldu. 2012'de yönetmen James Cameron, tek kişilik denizaltısıyla aynı yolculuğu yaptı. 2019'da ise Victor Vescovo, ölçülen en derin insanlı dalışı gerçekleştirerek 10.928 metreye ulaştı.
BASINÇ VE KARANLIĞIN HÜKMÜ
Challenger Derinliği'nde su basıncı, yüzeydeki atmosfer basıncının yaklaşık bin katına ulaşıyor. Bu seviyede güneş ışığı tamamen kayboluyor, sıcaklık ise sıfırın hemen üzerinde seyrediyor.
Buna rağmen çukurun zorlu koşullarına uyum sağlamış canlılar mevcut. Bilim insanları burada şeffaf gövdeli salyangoz balıkları, dev tek hücreli ksenofiyoforlar ve eşine az rastlanır amfipod türleri tespit etti.
İNSAN ELİ ORAYA DA UZANDI
Uzun süre dokunulmamış bir doğa harikası olarak görülen Mariana Çukuru, bugün artık ne yazık ki masum değil.
Yapılan araştırmalarda çukurun en dip noktalarında bile plastik poşet, ambalaj atığı ve mikroplastik kalıntıları bulundu. Bilim insanları, Dünya'nın en uzak köşesine bile ulaşan kirliliğin, çevresel tahribatın boyutlarını gözler önüne serdiğini vurguluyor.