Meltem ERSOY / HABERTÜRK
Son dönemde dizilerin çok sık yayından kaldırılmasıyla gündeme gelen “Dizi sektörü krizde mi?” sorusuna Yapımcılar Derneği Başkanı Birol Güven, çok net bir şekilde “Hayır” diyor. Güven, reyting yarışında bazı dizilerin yayından kalkmasının doğal seleksiyon olduğunu, önceki yıllarda da bu sistemin böyle işlediğini, bu yıla özel bir durum olmadığını vurguluyor.
2-3 yıl önce dizi başına maliyetin 200-300 bin TL olarak hesaplandığını hatırlattığımızda Güven, “Artık izleyici daha yüksek kaliteli prodüksiyon talep ediyor, bu da maliyetleri artırıyor. Diziden diziye çok değişmekle birlikte ortalama maliyetin 400-500 bin TL olduğunu söyleyebiliriz” diyor. Güven, bu tutarın dönem dizilerinde 1 milyon TL’ye kadar yükseldiğini vurguluyor. Bu verilerle, şu an yayında olan 64 dizinin 44 hafta yayınlandığı hesabıyla dizilere yıllık harcanan miktar yaklaşık 1.4 milyar TL olarak karşımıza çıkıyor.
ABD’DEN SONRA İKİNCİYİZ
Güven, dizi ihracatının arttığına işaret ederken, bu anlamda Türkiye’nin ABD’den sonra dünyada ikinci sırada yer aldığını dile getiriyor. Güven, “Şimdi drama ağırlıklı satış yapılıyor yurtdışına, çünkü insanlar aynı şeylere ağlar ama aynı şeylere gülmez. Ama bu süreç ilerleyecek, biz de önce Dallas seyrettik, sonra Friends’lere de güldük” diye konuşuyor.
Her dizinin bir KOBİ gibi çalıştığını belirten Güven, “Her set 100 kişiye istihdam sağlıyor” diyor. Güven, sıkıntılarının kendilerine özgü yasa olmaması olduğunu söyleyerek, şöyle anlatıyor: “Devlet bizi kültür sanat işi olarak adlandırıyor ama bize özel bir iş yasası çıkarmıyor, vergilendirmede ayrı bir uygulama yapmıyor. Biz sanat eseri yapıyoruz, ama Gebze Organize Sanayi’deki bir şirket gibi işlem görüyoruz. Bu da bizim için sürekli bir yasalara uygunluk araştırması yapma zorunluluğu yaratıyor.”
‘60 bin TL'lik OYUNCU DİZİNİN SNEIJDER'İ GİBİ’
Güven, bir dizinin bütçesinin yaklaşık 3’te 1’inin oyunculara gittiğini belirterek, bütçede ilk parametrenin ‘celebrity’ (ünlü) olduğunu söylüyor. “Bazen tek oyuncu diğer oyuncuların toplamı kadar alır” diyen Güven, kalan bütçenin prodüksiyon ve ekibe gittiğini ifade ediyor.
Güven, şöyle konuşuyor: “Bir oyuncu 60 bin TL alıyorsa inanın onu hak ediyordur, o verilen para ve maliyet hesabı zarar ettiriyorsa zaten devam etmez. Bunu sorgularsanız Sneijder’ı da sorgulayın.” Güven, dizilerde sigortasız çalışanların olduğu tartışmalarıyla ilgili ise “Oyuncular Sendikası diyor ki: ‘4A yasasına tabi olan (işçiler) sigortalıdır.’ 4B’liyi, yani Bağ-Kur’luyu kabul etmiyor. 4B’liye sigortasız derseniz her şirkette bulursunuz” diyor
‘ÜRÜN YERLEŞTİRME’DE MUĞLAKLIK ENGE
Güven, dizilerde ürün yerleştirmenin yasal olmasına rağmen, pratik ve verimli olmadığını belirterek, “Satışa yönelik tanıtım yapma, ürüne aşırı vurgu yapma gibi çok muğlak ifadeler önümüzü tıkıyor” diyor.
‘MUHAFAZAKÂR, TERSİ ÜRÜN İSTER'
Güven, yeni reyting sisteminde sosyoekonomik statü kriterlerinin muhafazakârlaştığı tartışmalarıyla ilgili “Türkiye muhafazakârlaşırken reyting sisteminin de muhafazakârlaşması normal. Ama ‘Muhafazârlar muhafazakâr ürünler izlemek ister’ demek doğru değil. Tam tersine muhafazakârlar muhafazakâr olmayan ürünleri daha çok seyrederler” diyor.
64 DİZİ
YAYINDA
TRT 19
ATV 10
Star TV 10
Kanal D 8
Samanyolu 8
Fox TV 6
Kanal 7 2
Show TV 1
TOPLAM 64