10 milyon hurda lastik para basıyor
Halı sahalardan oyun parkalarına kadar her yerde kullanılabilir hale getirilen hurda lastikte hem toplayan hem işleyen çok kazanıyor. Metin Can'ın haberi..
Türkiye’de yaklaşık 16 milyon motorlu araç bulunuyor. Bu araçlardan her yıl ortalama 10 milyon adet lastik hurdaya çıkıyor. Her lastiğin ortalama 10 kg. geldiği varsayılırsa bu yılda 100.000 ton atık oluşması anlamına geliyor. İşte her yıl artan ürkütücü boyutlardaki bu rakamlar, Türkiye’yi büyük bir hurda lastik parkına çevirdi... Ancak çevre için de büyük bir tehdit haline dönüşen lastikler şimdi girişimci için yeni iş kapısına dönüşüyır. Hükümetin de desteklediği yatırımlar ile hem lastiği toplayan hem de işleyen çok kazanıyor. Çünkü hurda lastiğin tonu kalitesine göre, tonu 150 dolara kadar alıcı bulurken, işleyici firmalar ise hurda lastiği halı sahalardan oyun parkaların kadar her yerde kullanılabilir hale getiriyor.
TESİS KURMANIN MALİYETİ 150 İLE 750 BİN DOLAR ARASINDA
Bu alanda birçok irili ufaklı yatırım gerçekleşirken en büyük girişimi ise İzmirli lojistik şirketi Elmas Grup yaptı. 4 bin 500 metrekare kapalı alana sahip tesis yılda onbinlerce ton hurda lastiği alarak yeniden ekonomiye kazandırmaya hazırlanıyor.
Öte yandan İstanbul’da da girişimciler bu alanı keşfetmeye başladı. İkitelli Organize Sanayi Bölgesi’nde 200 bin dolar yatırımla hurda lastik geri dönüşüm tesisi kuran İsmail Kulaç, fabrikasının birkaç yıl içinde kendisini amorti edeceğini söylüyor. Daha önce tekstil alanında yatırımlarının olduğunu ancak bu alandaki kâr payının azalması nedeni ile sektör değiştirdiğini anlatan Kulaç, sektörün şuanki en büyük sorunun ise toplama faaliyetlerinin belirli bir düzen içinde olmamasını gösteriyor. Lastiğini yenileyenlerin büyük kısmının hurdaya çıkan lastikleri çöpe attığını ya da verecek yer bulamadığını anlatan Kulaç, bunun için kendi toplama organizasyonunu kurduğunu da söylüyor.
LASTİK PAZARI BÜYÜMEYE DEVAM EDİYOR
Türkiye’deki hurda lastik pazarının lideri ise traktörler. Çünkü Türkiye`de 20 yaşını doldurmuş yaklaşık 700 bin traktör olduğu tahmin ediliyor. Bu traktörlerin hurdaya ayrılmaya başlaması ile hurda lastiğin pazarı da büyüyecek. Öte yandan lastik piyasası da kendini toparlamaya başladı. Özellikle 2001 krizinde ağır bir darbe alan sektör ilerleyen yıllarda yaralarını sarmayı başardı. Ertelenen talep ise 2005 yılından sonra kendini hissettirmeye başladı. Lastik pazarındaki büyüme son 3 yıldır yüzde 30 civarında büyümeye devam ediyor
İŞTE ÇÖPE GİDECEK LASTİKTEN YAPILABİLECEKLER
*Lastiklerin hiçbir işleme tabii tutulmadan oldukları gibi inşaatlarda, oyun parklarında, iskelelerde kullanılıyor
*Doğrudan değerlendirmeye güzel bir örnek olarak atık lastikler yığma yapıların depreme karşı güçlendirilmesinde kullanılıyor
*Lastiği oluşturan kauçuk, çelik ve lifler ayrıştırılıyor ve hepsi malzeme olarak ayrı ayrı yeniden kullanılıyor
*Atık lastikler yeniden kaplanıp lastik olarak kullanılabiliyor.
*Granül kauçuk yeni lastik üretiminde, ayakkabı taban imalatında, poliüretan köpük üretiminde, gürültü kirliliğini önlemek için yapılan panel imalatında, yol yapımında, set ve hendek yapımında, spor ve oyun sahaları ile liman inşaatlarında kullanılabiliyor
*Kauçuğun kaliteli bir kömüre eşdeğer enerji değeri de bulunuyor. Bu yüzden yakıt olarak da kullanılıyor. Ayrıca ABD ve Avrupa’da elektrik üreten termik santrallerde de yakıt olarak kullanıldığı biliniyor. Ancak bu kullanım çevreye zarar verdiği için bir çok yerde yasaklandı
