Krizdekiler para yağdıracak!

Mahmut SANCAK / HABERTÜRK

Dünya borsaları 2008’de yaşanan küresel çöküşün ardından dördüncü yılında da yükseliş trendini sürdürdü. İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) başta olmak üzere dünyanın önde gelen borsalarının birçoğu yılı önemli yükselişlerle kapamayı başardı.

Ancak piyasalardaki mevcut parti havasının sonsuza kadar devam etmeyeceği tüm piyasa oyuncuları tarafından biliniyor.

AB SİNİR BOZACAK

Zira Euro Bölgesi’nin kronik borç sorunu ve dünya çapında düşüşe geçen büyüme rakamları gelecek yıla yönelik beklentileri daha şimdiden frenledi. Hepsinin üzerine eklenen ABD’nin ‘mali uçurum’ bilmecesi ise 2013’ün ilk küresel ekonomik bombası olmaya aday.

Avrupa cephesinde ise yetkililerin dünya piyasalarını bu yıl olduğu gibi gelecek yıl da esaslı bir sabır testine tabi tutacaklarına kesin gözüyle bakılıyor. Bu yıl önce 24-25 Şubat’ta İtalya’da ardından eylül, ekim gibi Almanya’da genel seçimler yapılacak.

Ortaya çıkacak yeni siyasi tablolar mevcut sorunları daha da karmaşık hale getirebilir. Almanya’nın bu yıl sadece yüzde 0.5 büyümesi bekleniyor. Fransa’da ise bu oran en iyi şartlarda yüzde 0.2 olacak. Berlin’in borçlulara destek çıkmaması halinde 2013’te Euro Bölgesi’nde Yunanistan, Portekiz, İspanya ve Belçika gibi resesyonda bulunan ülkeler kervanına yenilerin eklenmesi kaçınılmaz hale gelecek.

ASYA İZLENECEK

Küresel üretim konusunda beklenen yavaşlama, ABD’deki resesyon endişesi ve AB’nin borç trajedisinin 2013’ün ilk çeyreğinde piyasaları olumsuz etkileyeceği tahmin ediliyor. Yıllardır biriken ve tatmin edici çözüme ulaşmayan sorunların 2013’te borsaların bu yıl olduğu gibi yüksekten uçmasını engellemesi bekleniyor. Ancak ABD ve Avrupa’da yaşanan durgunluğun Asya ülkelerine de sıçraması halinde ise piyasaların tepkisinin çok daha sert olabileceği belirtiliyor.

ALTIN 2013’TE DE YÜKSEKTEN UÇACAK

Yüzyıllardır yatırımcıların en güvendiği liman olan altın geçen sene de kendisine güvenenlerin yüzünü kara çıkarmadı. Önceki yıllara kıyasla biraz daha yavaş yükselen altın 2012’de yaklaşık yüzde 6 değer kazandı. Ancak son 12 yıldır aralıksız devam eden yüksek trendine bakıldığında ise altının getirdiği kâr oranı yüzde 475 gibi baş döndürücü bir seviyeye ulaşıyor. AB’nin borç sorunu ve ABD ekonomisindeki istikrarsızlık devam ettiği sürece altına talep sürecek.

PETROLÜN FİYATINI İRAN BELİRLEYECEK

Petrol konusunda 2013 tahminleri oldukça çeşitli. İki trend özellikle dikkat çekiyor. Bunlardan ilki dünya ekonomisindeki yavaşlamanın 2013’te de süreceği ve bunun fiyatları aşağı çekeceği.

Bu tahmine göre talebin azalması ve ülkelerin rezervlerinin artması Brent tipi petrolün halen 110 dolar olan varil fiyatını belirgin şekilde 70-80 dolar seviyesine kadar çekebilir. İkinci senaryo ise ABD ve İran arasındaki gerginlik artacak. İsrail’in, İran’a yönelik olası bir askeri harekât gerçekleştirmesi halinde ise Brent tipi petrolün varil fiyatı 150-200 dolar arasına yerleşebilir.

Gelişenlerin kişi başına gelir artışı ortalama üstü

Euro Bölgesi’nin borç sorunu Avrupa Birliği’nin yanı sıra dünya ekonomisini de olumsuz etkiliyor. Peş peşe resesyona düşen Euro üyeleri Bölge’nin üretim rakamlarının da sürekli düşmesine neden oluyor. Asya’da ise büyüme rüzgârı yavaş esmekle birlikte ülkelerin gelişim trendlerini sürdürmelerine yetiyor. The Economist’in araştırmasına göre gelişmekte olan ülkeler Satın Alma Gücü Paritesi’ne göre hazırlanan büyüme oranında dünya ortalaması üzerinde ilerlemeye devam ediyor.

Joseph Stiglitz Ekonomist

ABD VE AB’Lİ SİYASİLERİ İZLEYECEĞİZ

“2013’ün nasıl geçeceği ABD ve Avrupalı siyasilerin karşı karşıya oldukları sorunlarla nasıl başa çıkacaklarına bağlı olacak. Çin ise sert bir düşüşten kaçınmak için her türlü enstrümana sahip”

Paul Krugman Ekonomist

TASARRUF BOMBALARI OLUŞUYOR

“Ekonomilerinde kurtuluşu tasarrufta arayanlar 2013’te de aradıklarını bulamayacak. Borçlu ülkenin kemer sıkmaya başlaması tüm dünyada bir tasarruf bombasının oluşmasına neden olacak.”

Nouriel Roubini Ekonomist

EKONOMİK KRİZ ZİRVE YAPACAK

“2013 küresel ekonomik krizin zirve yaptığı yıl olacak. Sıkıntı yaşayan ülkelerin durumu seneye çok daha kötü bir seviyeye gelecek. AB’nin borç sorunu yeni yılla birlikte daha da ağırlaşacak”

Mark Mobius Yatırımcı

MERKEZLER BOL LİKİDİTE YAĞDIRACAK

“Gelecek yıl gelişmekte olan ülkeler büyümeye devam edecek. Bu büyüme sadece gelecek yılla da sınırlı kalmayacak. ABD Merkez Bankası olmak üzere merkez bankaları piyasaları paraya boğmaya devam edecek”