Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması
BBC TÜRKÇE
- Getty Images

Türkiye-ABD ilişkileri açısından kritik bir toplantı olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ikili görüşme Japonya'nın Osaka kentinde düzenlenen G-20 zirvesi kapsamında gerçekleştirildi.

İki lider, 35 dakika süren görüşme öncesi yaptıkları kısa açıklamalarda, Türk-Amerikan ikili ticaret hacminin 75 milyara dolara çıkarılması ve stratejik ortaklık ilişkisinin devam ettirilmesine dönük beklentilerini dile getirdiler.

ABD Başkanı Trump, Ankara-Washington arasındaki en önemli ve acil sorun olarak görülen S-400 konusunda belki de en kapsamlı açıklamalarını gazetecilerin soruları üzerine yaptı.

Erdoğan ile basına kapalı görüşme sırasında bu konuyu ele alacaklarını belirten Trump, S-400 sürecinin "karmaşık" bir konu olduğunu ve "sorun" teşkil ettiğini ancak aşılması için "farklı çözümlerin" gündeme gelebileceğini kaydetti.

Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemini almak zorunda kaldığını çünkü Obama yönetiminin Amerikan Patriot sistemlerinin satışını engellediğini belirten Trump, bu açıklamasıyla Ankara'nın bugüne kadar kullandığı söyleme bir nevi destek vermiş oldu.

Trump, "Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Patriot almasına izin verilmedi. Onlar da S-400 aldılar. (Türkiye) 'Diğerlerini alacağız' dedikten sonra 'Bizimkini alabilirsiniz' dediler. Böyle iş yapılmaz," ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, G-20 zirvesi için bulunduğu Osaka'da önce Rus lider Putin ardından da ABD lideri Trump ile bir araya geldi.

Trump'tan yaptırım sorusuna yanıt

ABD Başkanı, bir gazetecinin S-400 satın alması durumunda Türkiye'ye yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı sorusuna yanıt verdi. "Bu konuya bakıyoruz ama bu çift taraflı bir konu," diye konuşan Trump, Obama yönetimini kastederek "İnsanlara adil davranmalısınız. Türkiye'ye adil davranılmadı," diye konuştu.

"Türkiye bizim dostumuzdur" ifadesini kullanan Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilişkisinden de övgüyle bahsetti. İkili ticaret hacmini 4 kat artırmak gibi bir hedefleri olduğunu belirten ABD lideri, bir soru üzerine, Türkiye'ye bir ziyaret gerçekleştirmek istediğini ancak bir tarih belirlenmediğini de kaydetti.

Trump'ın, S-400 bunalımı ile ilgili yaptığı açıklamalarda, Pentagon ve diğer Amerikan yetkililerinin aksine "tehditkar" bir dil kullanmaması ve süreçten Obama yönetimini sorumlu tutması dikkat çekti. ABD Başkanı, "farklı çözümler" vurgusunu yaparak, S-400 konusunun hala çözülebileceği görüşünde olduğunu ortaya koydu.

Erdoğan'dan 'stratejik ortaklık' vurgusu

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmeden önceki kısa açıklamasında Türk-Amerikan ilişkilerinin stratejik ortaklık boyutuna dikkat çekti ancak S-400 konusuna değinmedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle dedi:

"Şu anda 75 milyar dolarlık bir ekonomi ticaret hacmi noktasındaki zirveye doğru ilerleme hamlemiz var. Savunma sanayisine yönelik attığımız adımlar, atacağımız adımlar var ama her şeyden öte bir stratejik ortaklığımız var. Bu stratejik ortaklığımız tabii birçok alanda dayanışmamızı adeta teşvik ediyor. Bundan sonraki süreçte de bu dayanışmamızın aynı şekilde devam edeceğine olan inancım tamdır."

S-400 sevkiyatı bekleniyor

Cumhurbaşkanı Erdoğan, S-400 konusundaki son durumu ise Trump'tan önce bir araya geldiği Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin görüşmesi sırasında açıkladı.

Erdoğan, Putin ile yaptığı 55 dakikalık görüşme öncesi yaptığı kısa açıklamada, S-400 hava savunma sistemlerinin sevkiyatına ilişkin sürecin devam ettiğini ve Türkiye'nin önceliğinin bu füzelerin ortak üretimi olduğunu vurguladı.

Erdoğan'ın özellikle "ortak üretim" vurgusu Washington'un tüm yaptırım uyarılarına karşın Ankara-Moskova arasında uzun vadeli bir savunma sanayi işbirliği ortamının geliştiği değerlendirmelerine neden oldu.

Türk-Rus işbirliğinde son dönemde önemli bir ivme yaratıldığını kaydeden Erdoğan, "Özellikle de işbirliğimizin S-400'ler sevkiyatıyla, bunu Duşanbe'de de görüşmüştük, mutabakata vardığımız gibi yol haritasının devamını şu anda izliyoruz. Füzenin ortak üretimi başta olmak üzere teknoloji transferini de içerecek şekilde ilerletilmesi bizim için de malum öncelik taşıyor. Şu anda öyle zannediyorum ki gözler bu işin sevkiyatıyla ilgili olan sürecin içerisinde de zaten bunda mutabakatımızda herhangi bir aksama söz konusu değil," ifadelerini kullandı.