EYT Resmi Gazete'de yayımlandı! EYT şartları ve kapsamı nedir?

EYT RESMİ GAZETE'DE YAYINLANDI!

Emeklilikte yaşa takılanlara (EYT) ilişkin Kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi

EYT YASASINDA ÖNE ÇIKANLAR

- 8 Eylül 1999 ve öncesinde işe girenler düzenlemeden yararlanacak.

- EYT'de herhangi bir yaş sınırı uygulanmayacak.

- Yaş dışında prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını taşıyanlar aylık alabilecek.

- Emekli olduktan sonra aynı iş yerinde 30 gün içerisinde tekrar işe başlayan çalışanlar için yüzde 5 destek primi verilecek.

- Kadroya alınan işçiler ile işçi statüsüne geçirilenlerin aylık almaya hak kazanmaları halinde iş sözleşmelerinin feshini zorunlu tutan düzenleme yürürlükten kalkacak.

- EYT'lilerin kıdem tazminatına ilişkin Kredi Garanti Fonu'ndan destek verilecek.

- Toplamda 5 milyon çalışanı etkileyen düzenlemeye göre 2023 yılında 2 milyon 250 bin kişi emekli olabilecek.

- Emeklilik başvuruları e-Devlet üzerinden veya SGK'ye yapılabilecek.

- 5 bin 500 liranın altında maaş olmayacak.

HANGİ EYT’LİLER HEMEN EMEKLİ OLABİLECEK?

TBMM’de kabul edilen kanun ile 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı çalışmaya başlayanların emekliliğinde yaş koşulu kaldırıldı. Söz konusu tarihten önce çalışmaya başlayanlardan, yaş dışındaki koşulları sağlayanlar hemen emekli olabilecekler. EYT’li SSK’lılarda 5000 – 5975 prim günü ve kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi aranacak. BAĞ-KUR’lu ve Emekli Sandığı’na tabi erkekler 9000, kadınlar 7200 prim gününü tamamlayarak emekliliğe hak kazanacaklar.

4A (SSK) statüsünde çalışanlar önce işyerinden ayrılıp sonra emeklilik dilekçesi verecekler. 4C (Emekli Sandığı) kapsamındaki kişiler ise çalıştıkları kurumdan emekliye sevk onayı aldıktan sonra emekli olabilecekler.

Koşulları yerine getirmemiş EYT’lilere ise koşulları tamamladıkları tarihten itibaren emeklilik dilekçesi verdiklerinde, dilekçe tarihini izleyen ay başından itibaren aylıkları bağlanacak.

AYLIKLARIN İLK ÖDEMESİ NE ZAMAN YAPILACAK?

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), normal yıllarda emekli aylığı başvurularını iki hafta içinde sonuçlandırıyor. Aynı anda yüz binlerce EYT’linin emeklilik başvurusunda bulunacak olması nedeniyle bu yıl incelemelerin zaman alması, bu nedenle ilk aylık ödemesinde gecikmeler yaşanması muhtemel görünüyor. Bununla birlikte, ilk aylık ödemesi ne zaman yapılırsa yapılsın 1 Nisan’dan geçerli olmak üzere toplu ödeme yapılacak. Hak kaybı olmayacak.

Mart ayında dilekçe veren EYT’liler, nisan ayındaki Ramazan Bayramı dolayısıyla 1.100 lira tutarındaki ikramiyeyi de alacaklar.

BAŞVURULAR E-DEVLET’E

Sosyal Güvenlik Kurumu uzun süredir EYT kanunu için hazırlıklarını sürdürüyor. Yıl başından önce borçlanmalarda olduğu gibi sosyal güvenlik merkezleri önünde yığılmalar yaşanmaması için EYT’lilerin emeklilik dilekçelerini e-Devlet üzerinden yapabilmeleri amacıyla gerekli altyapı hazırlandı. EYT’liler, sosyal güvenlik merkezlerine gitmeden emeklilik başvurularını yapabilecekleri gibi, emeklilik ile ilgili tüm işlemleri de buradan takip edebilecekler.

ON GÜNLÜK SÜRE 30 GÜNE ÇIKARTILDI

Kanuna göre, emekli olduktan sonra aynı işyerinde çalışmaya devam eden EYT’liler için sosyal güvenlik destek primi işveren payında 5 puan indirim yapılacak. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen önerge uyarınca, 5 puanlık prim indirimi uygulanabilmesi için emekli olduktan sonra ayni işyerinde işe başlamak için tanınan on günlük süre 30 güne çıkartıldı. Buna göre, emekli olduktan sonra aynı işyerinde çalışmak isteyen EYT’lilerin, işten ayrıldıkları tarihten itibaren 30 gün içinde yeniden çalışmaya başlaması halinde sosyal güvenlik destek primi işveren payında 5 puan indirim uygulanacak. Beş puanlık prim indirimi, işçi işten ayrılıncaya kadar devam edecek. Başka işyerinde çalışan emekli EYT’liler için prim indirimi yapılmayacak.

EYT ŞARTLARI

EYT'de herhangi bir yaş sınırı uygulanmayacak. Toplam 5 milyon çalışanı etkileyen düzenlemeyle, 2023 yılında 2 milyon 250 bin kişi emekli olabilecek.

Yasadan, 9 Eylül 1999 öncesinde işe girenler yararlanacak. 4/a (SSK) sigortalıları için kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5000-5975 arasında kademeli prim gün şartlarını taşıyanlar, 4/b (Bağkur) ve 4/c ( Emekli Sandığı) sigortalıları için de kadınlarda 20 tam yıl, erkekler de 25 tam yıl hizmeti olanlar aylık alabilecek.

SSK EYT emeklilik şartlar şu şekilde;

5.000 gün primi tamamlamak,

Erkeklerde 25, kadınlarda 20 yıl sigortalılık süresini doldurmak

Bağ-Kur EYT şartları ise şu şekilde;

Erkeklerde 9.000 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresi

Kadınlarda 7.200 prim günü ve 20 yıl sigortalılık süresi şartlarını sağlayan vatandaşlar emeklilik başvurularını yapacak.

Aynı şartlar Emekli Sandığı için de geçerli sayılacak.

BAŞLANGIÇ TARİHİNE GÖRE KADEMELENDİRİLECEK

Dört maddeden oluşan teklifin gerekçesinde, 9 Eylül 1999 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4447 Sayılı Kanun ile yaş ve prim ödeme gün sayısı koşullarının işe başlangıç tarihlerine göre kademelendirildiği vurgulandı.

Yapılan düzenleme ile 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı çalışmaya başlayanların ve 9 Eylül 1999 tarihinden sonra çalışmaya başlamakla birlikte borçlanma ile sigorta başlangıcını 8 Eylül 1999 ve öncesine taşıyanların “mevcut mevzuattaki emekliliğe hak kazanma koşullarından yaş şartının kaldırılmasının” amaçlandığı belirtildi.

4447 Sayılı Kanun ile normal emeklilik için kademeli yaş ve prim günü artırıldı, kısmi emeklilik için ise kademeli yaş artışına gidildi.Daha önce yapılan açıklamalarda EYT’lilere 8 Eylül 1999 tarihindeki koşullar ile emeklilik hakkı verileceği belirtildiği için kamuoyunda SSK’lıların 5000 prim günü ile emekli olacağı beklentisi oluştu. TBMM’ye sunulan teklifte ise sadece normal emeklilik ile ilgili mevcut yaş şartının kaldırılması, 4447 Sayılı Kanun ile getirilen kademeli prim gününün aynen bırakılması öngörüldü. Kısmi emeklilik ile ilgili hükümlerde değişiklik yapılmadı. Şimdi teklifin ayrıntılarına geçebiliriz.

5000 İLE 5975 ARASINDA DEĞİŞEN PRİM GÜNÜ

SSK’lı EYT’liler, sigorta başlangıç tarihine göre 5000 ile 5975 gün arasında değişen prim gününü ve kadınlarda 20, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresini doldurmuşlarsa hemen emekli olabilecekler.

Emekli sandığı ve BAĞ-KUR’lu EYT’liler ise kadınlarda 7200, erkeklerde 9000 prim gününü doldurmuşlar ise yasa çıktığı andan itibaren emeklilik dilekçesi verebilecekler.

Örneğin sigortalı çalışmaya 24 Mayıs 1987 – 23 Mayıs 1988 tarihleri arasında çalışmaya başlayan kadın ile 24 Mayıs 1982 – 23 Kasım 1983 tarihleri arasında başlayan erkeklerden 5150 prim gününü tamamlamış olanlar hemen emeklilik başvurusunda bulunabilecekler. Bu süreyi tamamlamamış olanlar ise prim gününü tamamladıktan sonra başvuru yapabilecek.

Sigortalı çalışmaya 24 Mayıs 1999 – 8 Eylül 1999 tarihleri arasında başlayan kadınlardan ve 24 Kasım 1998 – 8 Eylül 1999 tarihleri arasında başlayan erkeklerden ise 5975 prim gününü tamamlamaları istenecek. Ayrıca kadınlarda 20 yıl, erkeklerde 25 yıl sigortalılık süresi aranıyor. SSK’lı EYT’li tüm kadınlar 20 yıl sigortalılık süresini doldurdu. Erkekler ise en geç 2024 yılında 25 yıllık sigortalılık süresini tamamlayacaklar.