Anayasa Mahkemesi'nden emsal karar: Okul değiştirme cezası verilen öğrencilerin eğitim hakkı ihlal edildi

Anayasa Mahkemesi (AYM), okul değiştirme cezası verilen iki lise öğrencisinin eğitim haklarının ihlal edildiğine hükmederek 50'şer bin lira manevi tazminat ödenmesini kararlaştırdı.

Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, farklı özel eğitim kurumlarında öğrenim gören lise öğrencilerinden R.N.D'ye 2024'te "yönetici ve öğretmenlere sözlü saldırılarda bulunduğu ve tehdit ettiği", M.R'ye ise 2023'te "sosyal medya paylaşımlarında başka bir öğrenciyi tehdit edici ifadeler kullandığı ve hakaret ettiği" gerekçesiyle okul değiştirme disiplin cezası verildi.

Öğrencilerin, olay tarihinde yürürlükte olan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'ne dayanılarak verilen cezaların iptali için açtığı davalar, idare mahkemelerince reddedildi.

Bunun üzerine öğrenciler, AYM'ye bireysel başvuruda bulundu.

Başvurularda, Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine hükmeden Yüksek Mahkeme, ihlal sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın idare mahkemelerine gönderilmesini kararlaştırdı.

AYM, ayrıca öğrencilere 50'şer bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti.

"EĞİTİM HAKKINA MÜDAHALENİN KANUNİ DAYANAĞI YOK"

Kararın gerekçesinde, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde gösterilen kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde, ortaöğretim öğrencilerine uygulanabilecek disiplin suç ve cezalarına ilişkin bir hükmün bulunmadığına işaret edildi.

Başvuruya konu disiplin cezasının sadece bir yönetmelik hükmü uyarınca tesis edildiği belirtilen kararda, yönetmeliğin, "ortaöğretim öğrencilerinin disiplin suçlarıyla ilgili genel ilkeleri ortaya koyan, bu suçların çerçevesini çizen ve disiplin cezalarını gerektiren eylemleri genel hatlarıyla da olsa belirleyen, belirli amacı gerçekleştirmeye elverişli, amaç ve kapsamı belirlenebilir veya öngörülebilir herhangi bir kanuni düzenleme olmadığı" vurgulandı.

Başvurucuların eğitim hakkına yapılan müdahalenin kanuni dayanağının bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı bildirilen kararda, "Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın 42. maddesinde güvence altına alınan eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir." ifadesi kullanıldı.