İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’den yeni yayın: Meşgul Şehir

Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü (İAE), yayınladığı araştırma kitaplarıyla İstanbul’a ilişkin akademik literatüre katkı sunmayı sürdürüyor. İAE’nin 11 Ocak 2023 – 27 Nisan 2024 arasında ziyaretçilerle buluşan aynı adlı sergisini takip eden yeni yayını Meşgul Şehir: İşgal İstanbul’unda Siyaset ve Gündelik Hayat, 1918–1923 okurlarla buluştu. Daniel-Joseph MacArthur-Seal ve Gizem Tongo editörlüğünde yayımlanan kitap, işgal altındaki İstanbul’u yalnızca siyasi ve askeri gelişmeler üzerinden değil; gündelik hayat, toplumsal mücadeleler, kültürel üretim ve kentin çok katmanlı yapısı üzerinden ele alıyor.

İşgal İstanbul’una farklı pencerelerden bir bakış

Meşgul Şehir, I. Dünya Savaşı sonrasında İstanbul’un işgal yıllarını farklı toplulukların, kurumların ve aktörlerin bir arada var olduğu çok katmanlı bir tarihsel dönem olarak inceliyor. Kitap, işgal dönemini diplomatik kararlar ve askeri gelişmelerle sınırlamadan; kentin gündelik ritmini, toplumsal gerilimlerini ve kültürel hareketliliğini de görünür kılan bir çerçeve sunuyor. Protestolar, grevler, baskınlar, yardım ağları, basın-yayın faaliyetleri, konserler, sergiler ve dayanışma pratikleri, İstanbul’un bu dönemde nasıl yoğun bir siyasal ve toplumsal dönüşüm yaşadığını ortaya koyuyor.

Siyaset, gündelik hayat ve kültürel üretim bir arada

Kitap, işgal yıllarına ilişkin yerleşik anlatıların ötesine geçerek İstanbul’u etnik, sınıfsal ve toplumsal çeşitliliği içinde yeniden düşünmeye çağırıyor. Siyasal hiyerarşiler ve güç ilişkileri, kentin mevcut sakinleri ile yeni gelen toplulukların karşılaştığı toplumsal mücadeleler ve işgal koşullarına verilen kültürel karşılıklar, yayında bir arada ele alınıyor. Bu yönüyle Meşgul Şehir, dönemin yalnızca siyasi tarihine değil, gündelik hayatına ve toplumsal dokusuna da odaklanan kapsamlı bir çalışma niteliği taşıyor.

Belgeler, fotoğraflar ve arşiv malzemeleriyle zenginleşen bir yayın

Resmî belgeler, anılar, haberler, fotoğraflar, görsel malzemeler ve farklı arşiv kaynaklarını bir araya getiren Meşgul Şehir, işgal İstanbul’unun hafızasını çoğul bir bakışla yeniden kuruyor. Yayın, serginin araştırma birikimini kalıcılaştırırken 1918–1923 arasındaki İstanbul’u anlamak isteyen okurlar için önemli bir başvuru kaynağı sunuyor.

Makaleler, kronoloji ve katalog bölümleriyle kapsamlı bir içerik

Claire Le Bras, Lerna Ekmekçioğlu, Erol Ülker, Artemis Papatheodorou, Ceren Abi ve Ekaterina Aygün imzalı makalelerin de yerini aldığı yayın, ayrıca Kronoloji ve Katalog bölümleriyle dönemin olaylarını, aktörlerini ve belge dünyasını birlikte değerlendirme imkânı sağlıyor. Bu yapı, okura hem tarihsel çerçeveyi izleme hem de sergi kapsamında bir araya getirilen materyalleri daha yakından inceleme olanağı veriyor.