Her şey, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 18 Haziran'da Resmî Gazete'de yayımlanan 'Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik' ile başladı. Bu yeni düzenleme, yapımcılarla sinema salonu işletmecileri arasında yapılacak anlaşmalar kapsamında "Film özel bileti" adı altında yeni bir bilet türünü tanımlıyordu. Bu madde sayesinde, toplu alımlarda tam bilet fiyatı üzerinden % 70'e varan oranlarda indirim uygulanabilmesinin önü açılmıştı.
Depremzede çocukların gülüşü istatistikleri değiştirdi
Türk filmlerinin bilet fiyatlarındaki ani düşüş 'Damping' şüphesi uyandırsa da, işin aslı çok başka çıktı. Yeni yönetmelikten faydalanan bir şirketin, deprem bölgesindeki 11 ilde yaşayan çocuklar için aldığı 200 bin indirimli bilet, sinema istatistiklerine iyilik dolu bir matematiksel iz bıraktı
Sinema bileti fiyatlarındaki değişimleri incelerken, son haftalarda Türk filmleri adına epeyce bir düşüş olduğunu fark ettim. Yabancı filmlerde ise herhangi bir düşüşün söz konusu olmadığını görünce, Türk filmlerinin biletlerinde damping yapıldığını düşündüm.
26 Haziran'dan itibaren Türk filmlerinin bilet fiyatlarında gözle görülür bir düşüş yaşanırken, yabancı filmlerin fiyat istikrarını koruması aklıma şu soruyu getirdi; "Türk yapımlarına bir damping uygulaması mı yapılıyor?"
ALTINDAN BİR DAYANIŞMA HİKÂYESİ ÇIKTI
Rakamlar, ilk bakışta bu şüphemi destekler nitelikteydi. Son üç haftalık verilere baktığımda; Türk filmlerinin bilet fiyatı ortalamasının 225 TL'den, yaklaşık % 30'luk bir düşüşle 160 TL'ye gerilediğini, yabancı filmlerin fiyatlarında ise yaprak kımıldamadığını fark ettim. Türk filmlerine özel bir kampanya yürütüldüğü algısı oluşturan bu durumun perdesini aralamak için işin uzmanlarına danıştığımda, karşıma duygulandırıcı bir dayanışma hikâyesi çıktı.
Peki, bu yasal esneklik Türk filmlerinin fiyat ortalamasını nasıl bu kadar keskin bir şekilde aşağı çekebildi?
Cevap, bir şirketin imza attığı anlamlı bir sosyal sorumluluk projesinde gizli. Söz konusu şirket, yönetmelikteki 'Film özel bileti' maddesinden yararlanarak, 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremden etkilenen 11 ilde yaşayan çocukların sinemayla buluşması için tam 200 bin adet bilet satın aldı.
26 Haziran'da vizyona giren Türk yapımı animasyon filmi 'Dedektif Reptır' için alınan 200 bin indirimli bilet sisteme dâhil edildiğinde, doğal olarak Türk filmlerinin genel bilet fiyatı ortalamasını yukarıdan aşağıya doğru adeta domine etti.
İstatistiklere bir "damping" olarak yansıyan sinema biletlerinin ortalamasındaki %30'luk büyük düşüş, aslında depremzede çocukların yüzünü güldüren dev bir sosyal projenin matematiksel ayak izinden başka bir şey değil.
VERİLERİN ARKASINDAKİ MATEMATİKSEL AYAK İZİ
Sektörün önünü açmaya yönelik yasal yönetmeliğin, doğru zamanda ve doğru ellerde nasıl toplumsal bir faydaya dönüşebileceğini gösteren bu örnek, depremin zihinlerindeki izleri silinmeye çalışılan çocukların güzel anıları arasındaki yerini almış oldu.
Bu durum, mevzuattaki esnekliğin sadece ticari bir araç olmadığını, aynı zamanda toplumsal fayda odaklı projelerle nasıl entegre edilebileceğini gözler önüne serdi. 'Film özel bileti' reformunun kitlesel bir kültür - sanat erişimine dönüştüğünü kanıtlayan bu hamle, gelecekteki benzer sosyal projeler için de güçlü bir emsal teşkil ediyor.