Maratona ‘iki’ kala festival rehberi

KEREM AKÇA / keremakca@haberturk.com

34. İstanbul Film Festivali, Cumartesi start alacak ve 19 Nisan’a kadar sürecek. Bunun yanında benim için her yıl 16 günde sayısı 100’ü bulan film izleme alışkanlığına paralel olarak ‘uykusuz geceler için son 48 saat’ başlığının peşine takılma vakti diyebilirim. Festival maratonuna sayılı saatler kala sürpriz adayları, olmazsa olmaz klasikler, ilk hafta sonu tüyoları ve sevilen yönetmenlerin son işleri arasından, listeler eşliğinde her zevke göre bir rehber hazırladım.

Bir festival daha geldi çattı… Her sinefilin rüyası gerçekleşecek. Bir süreliğine kendimizi olayların akışına bırakacağız. Sinema sevgisiyle yanıp tutuşurken birçok durumla karşılaşabiliriz; kitapçık açık uyuyakalmak, kazara bilgisayarı kilitlemek veya yolda birine çarpmak mümkün… İşin doğasında bunların hepsi var… Esas olan sağlığınızı önemsemeyip olabilecek maksimum rakamla maratonu tamamlamak… En azından benim için öyle…

Programda elbette ‘bildiğimiz yönetmenlerin son işleri’, ‘klasik filmler’, ‘yerli filmler’, ‘sürpriz filmler’ ve ‘ümit vaat eden yönetmenlerin yeni denemeleri’ olarak beş ayrı alan var. Sene boyu uluslararası festivallerde ses getirmiş bu eserlerin, hem sosyal meseleyi, hem biçim numaralarını, hem siyasi damarı, hem ayrıksı denemeleri, hem minimalist üslup çeşitlerini, hem de radikal sinema dillerini seven kitleyi avucunun içine alacağı kesin.

KLASİKLER GERİ PLANDA KALMIŞ

Onat Kutlar’ın ve Türk Sinematek Derneği’nin anısına canlanan özel bölüm değerli. Ama geçen seneki yenilenen kopyalarla donatılan arşivlik ‘Aslı Gibidir’ bu yıl yok… Yine de “Seyyit Han” (1968), “Leopar” (“Il Gattopardo”, 1963), “Kim Korkar Hain Kurttan?” (“Who’s Affraid of Virginia Woolf?”, 1966), “Kentin Üzerindeki Eller” (“Le Mani Sulla Città”, 1963) gibi filmlerle yüzleşeceğiz. Groupama’nın katkısıyla “Yılanların Öcü”nün (1962) yenilenmiş kopyasını görebileceğiz. Lisandro Alonso’nun özel seçkisi ise ‘güncel bir auteur’ deneyimleme şansı sunacak.

Böylece ‘klasik’ seçeneğini çabucak tüketiyoruz. Ulusal yarışmada ise sonu belirsiz bir yarış bizi bekliyor. Dokuz film arasında dört ilk film var. Selim Evci, Mehmet Eryılmaz, Tolga Karaçelik ve Caner Erzincan en tecrübeli isimler. Berlin’den çıkıp gelen “Nefesim Kesilene Kadar” ve “Kar Korsanları” ile Sundance’de yarıştıktan sonra yolu Türkiye’ye düşen “Sarmaşık” ilk konsantre olunacak işler… Oyunculuktan çıkma yönetmenlerden üç eser şansını deneyecek.

HANGİ AŞAMALARDAN GEÇECEĞİZ?

Ama esas sorular sanki uluslararası filmler arasına girince ortaya çıkacak: Bildiğimiz yönetmenlerin son işleriyle yüzleşince nasıl bir yola gireceğiz? Bruno Dumont ve Lav Diaz, üç saati geçmenin hakkını verecek mi? Ann Hui ve Wang Xiaoshuai sosyal meseleleriyle tatmin edecek mi? Peter Greenaway’in deneyi geçerli olacak mı? Wim Wenders iki eseriyle de geçer not alacak mı? Ne yalan söyleyelim bu sorular da iştahımızı kabartıyor…

Bir tarafta “Victoria”, “Şeytan” (“Lucifer”), “Kayıp Nehir” (“Lost River”) gibi ‘mayın’ riski taşıyan denemeleri büyük keyifle tüketeceğiz. Diğer tarafta ise Balkan sinemasının güçlü seçkisini tartmak mümkün olabilecek. “Sahipsiz Çocuk” (“Nicije Dete”) ve “Ders” (“Urok”) merak ettiklerim. Ama gördüklerimden “Bomba Gibi” (“I Ekrixi”), “Azrail” (“Kosac”) ve “Sonsuza Dek”in (“Gia Panta”, 2014) sinemasal açıdan fazlasıyla ümit vaat eden bir seçkiyi doğuruyor. Sıkıcı Fransız sanat sinemasının genel geçer kurallarından zor kopan Cédric Kahn, Anne Fontaine ve Bertrand Bonello sabırlı seyircileri bekleyecek. Altın Ayı galibi “Taksi”nin (“Taxi”) sıcağı sıcağına festivalde gösterilmesi ise ayrı bir heyecan…

ULUSLARARASI YARIŞMADA ÇETİN YARIŞ

Korku konusunda ilginç açılımlar da var. Kurt çocuk, zombi, kovalayan katil, hayalet ve daha fazlası sanatsal yorumlarla iz bırakma peşinde olacak. “Peşimdeki Şeytan”ı (“It Follows”, 2014) her zaman bir adım öne koyacağız. Olivier Hirschbiegel, Stephen Daldry, Thomas Vinterberg, Paul Thomas Anderson gibi popüler sinema anlatıcıları bir köşede dururken, Mohsen Makmalbaf’tan Hal Hartley’ye, Rolf de Heer’den Denys Arcand’a, Ulrich Seidl’dan Bille August’a, Bruno Dumont’dan Andrei Konchalovsky’ye uzanan bir seçkiyle yüzleşeceğiz.

Ama sanki bu yılın programında canlı, dinamik işler öne çıkıyor. Umut vaat eden yönetmenler ile sürpriz adayı filmlerin keyfine varacağız gibi gözüküyor Bunlar arasında aşağıdaki liste benim hissiyatımı ortaya koyuyor. Ama uluslararası yarışmada da çetin bir yarış olacak gibi sanki… Anna Melikyan, Ole Christian Madsen, Cédric Kahn, Ann Hui, Quentin Dupieux, Christian Petzold gibi dünyasına aşina olduğumuz rejisörler çok farklı eserleriyle şans arayacak.

İLK HAFTA SONUNDA NELER VAR?

İlk hafta sonu programında Lisandro Alonso’ya “Hayal Ülkesi” (“Jauja”), “Özgürlük” (“La Libertad”, 2001) veya “Ölüler” (“Los Muertos”, 2001) ile başlamak mümkün. “Peşimdeki Şeytan” bir geceyarısı heyecanı sunarken, sinema değil bol diyalog peşindekiler için Hong Sang-Soo’nun “Özürlük Tepesi” (“Ja-Yu-Eui Eon-Deok”) bir seçenek oluşturacak. Oscar adayı belgesel “Virunga” da var.

“A Most Violent Year”, “İyi Bir Yalan” (“The Good Lie”), “While We’re Young” eli yüzü düzgün, rahat izlenir filmler… İtalya’dan gelen “Harika Çocuk” (“Leopardi”) ve Kate Winslet’li İngiliz filmi “Küçük Karmaşa” (“A Little Chaos”) ise tarihsel doku üzerindeki olağandışı ruh halleriyle beğenen bulacaktır. 200 dakikalık “Küçük Serseri” (“P’tit Quinquin”), 338 dakikalık “Evvelden” (“Mula Sa Kung Ano Ang Noon”), “H.”, “Sonsuz Hüzün” (“La Trisia”) ve “Şiddet” (“Violencia”) ise mayına basmak isteyenleri içine çekecek. Klasik sanat filmi tutkunları “Kızıl Amnezi” (“Churang Ru Zhe”) ile tatmin olacak. “Sihirli Kız” (“Magican Girl”) ise heyecan arayanlar için biçilmiş bir kaftan…

KEREM AKÇA’YA GÖRE…

Yurtdışı festivallerde izlediğim, ‘kalite’ garantisi veren 9 film:

1-Peşimdeki Şeytan

2-Azrail

3-Yeni Kız Arkadaşım

4-Bomba Gibi

5-Melbourne

6-A Most Violent Year

7-Theeb

8-Kanunun Kuvveti

9-Sonsuz Hüzün (La Trisia)

Önerilebilecek 5 yeni yerli film:

1-Sarmaşık

2-Saklı

3-Nefesim Kesilene Kadar

4-Fakat Müzeyyen Bu Derin Bir Tutku

5-Limonata

Meraktan çatlatan 10 film:

1-Eisenstein Meksika’da

2-Hayal Ülkesi

3-Victoria

4-Gizli Kusur

5-Yüzündeki Sır

6-Bana Bak Philip

7-Sihirli Kız

8-Aç Kalpler

9-Star

10-Citizenfour

Sürpriz beklentisiyle izlenecek 10 film:

1-Casanova Variations

2-Güeros

3-Baba Beni Yakalasana

4-Party Girl

5-Sahipsiz Çocuk

6-Prens

7-Ben Ölmeden Önce

8-Bela Parkı

9-71’

10-Aşk Zahmetli Bir İştir

En kolay hazmedilir 10 film:

1-While We’re Young

2-İyi Bir Yalan

3-Çöplük

4-Meleğin Yüzü

5-Fanusta Yaşayanlar

6-Onur

7-Japon Nişanlım

8-Çılgın Kalabalıktan Uzakta

9-Bataklık

10-Hitler’e Suikast

Mayına basarken keyif verecek 5 film:

1-Şeytan

2-Burgundy Dükü

3-Kayıp Nehir

4-Bodrumda

5-H.

Meselesiyle öne çıkacak 5 film:

1-Kızıl Amnezi

2-Başkan

3-Aurora

4-Kaplanlar

5-Ülkesiz Şarkılar

5 riskli seyir süreci:

1-Küçük Serseri

2-Evvelden

3-Kuş İnsanlar

4-Altın Çağ

5-Leopar

Görülmesi gereken 5 klasik:

1-Kim Korkar Hain Kurttan?

2-İyi, Kötü ve Çirkin

3-Derin Uyku

4-Seyyit Han

5-Kentin Üzerindeki Eller