Türk yargısının 'insan ticaretine' bakış açısı...
Yargıtay Savcısı Rıfat Sagut:"İnsan ticareti konulu davalarda genellikle beraat kararları çıkıyor"
Bu yılki teması ‘göç’ olan 4. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali’nin akademik oturumunda ‘insan ticareti’, ‘suçun mağduru ve şüphelisi’ olan göçmenlerin durumunun ceza hukuku açısından tartışıldığı farkıl ülkelerin ceza hukukçularının katıldığı kongrede çarpıcı bir konuk vardı; Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Rıfat Sagut. Yargıtay Savcısı Sagut’un ilgiyle dinlenen sunumunda Türk yargısının ‘insan ticaretine’ bakış açısını deneyimleri ve rakamlarla açıkladı.
TÜLAY ACAR: “BİR GÖÇMEN ÇOCUĞU OLARAK BURADA OLMAK ÇOK ANLAMLI”
Konuşmasına duygusal bir açıklama yaparak başlayan Sagut, “‘bir göçmen çocuğu olarak burada ‘göç’ kavramını hukuki perspektifle anlatmak ve ayrıca 30 yıl önce mezun olduğum İstanbul Üniversitesi’nde olmaktan dolayı çok duygulandım” hatırlatması yaptı. Ve şöyle devam etti:
“12 YIL ‘İNSAN TİCARETİ’ KONULU DAVALARA BAKTıM”
“İnsan ticareti" konulu davaların görüldüğü Yargıtay 8. Ceza Dairesi’nde tam 12 yıl görev yaptım. Dolayısıyla bugüne bu daireye gelen davaların çarpıcı bir kısmından şunu gördüm. Yerel mahkemelerden dikkat çekici oranda beraat kararı veriliyor. Kararların gerekçesinde ‘delil yetersizliği’, ‘soruşturma aşamasında eksik inceleme’ … Bu kararların önemli bir kısmını bozarak mağdur olanlar lehine onandık”
“YEREL MAHKEMELERDEN BERAAT KARARLARı ÇIKIYOR"
Yargıtay Savcısı Sagut, ‘beraat kararlarını n fazla olma nedenin’ ise şöyle yanıtladı:” Yasalarımız bu konuda yeterli. Bu suçu işleyenler aleyhinde 8 yıldan 12 yıla kadar hapis istemiyle dava açılıyor. Zaman aşımı sınırı 15 yıl. Davalar ağır cezalarda görülüyor. Ceza hukuku açısından bir sorunumuz yok.
“GEREKÇE; ‘BAKIŞ AÇISI’"
Ancak dava aşamasında kararlar şaşırtıcı. Delil yok deniliyor. Soruşturma aşamasında eksik inceleme yapılmış gibi… sayısız birçok gerekçe sunuluyor. Bunların tek tek içeriğine girmek istemiyorum. Ama net bir açıklama isterseniz şunu söyleyebilirim. ‘Bakış açısı’…
“ÇOCUK GELİNLER DE İNSAN TİCARETİ KAPSAMINDA”
2014 yılında ‘insan ticareti’ konulu dosyalarda düşüşe de dikkat çeken Sagut şöyle devam etti: “Yargıtay Ceza Daireleri’ne gelen 74 dosyanın yalnızca 16’sında mahkumiyet kararı çıktı. “
Bu tür dosyalardan örnekler verirken gözlemlerini de aktararak şöyle devam etti: “İnsan ticareti denilince akla mağduru yabancı uyruklu kişiler gelmesin. Çocuk gelin dediğimiz yaşı küçük çocuklar da, fuhuş amaçlı pazarlanmak isteyen kadınlarla ilgili eylemler de ‘insan ticareti’ mevzuatıyla değerlendiriliyor. .
O DOSYALARDAN ÖRNEKLER VERDİ
Bir dosya vardı. Onu anlatmak istiyorum. İstanbul’da yaşanan bir olay. Mağdur olan kişi bakire. Bin dolara bir erkeğe pazarlanıyor. Detaylarına girmek istemiyorum. Kadın bir şekilde kaçıyor, şikayetçi oluyor. Ancak mahkeme beraat kararı vermiş. Veya Gürcü bir kadın çalışma bahanesiyle Türkiye’ye getiriliyor. Zorla bir
evde alıkonuluyor. 5. Kattan atlıyor. Dosya ile ilgili beraat kararı çıkıyor. Sapanca’da küçük bir kız çocuğu babası tarafından yazılı bir sözleşmeyle 70 yaşındaki bir adama satılmak isteniyor. Kamuoyunda bahsedildiği gibi ‘çocuk gelin’ hikayesi. Biz dosyayı bozduk. Baba ve diğer 70 yaşındaki kişiye ceza verdik. Kısacası Yargıtay’ın bu konudaki yaklaşımı çok net.
“157 HATTINI GENELLİKLE MÜŞTERİLER ARIYOR, SANIKLARıN İÇİNDE MUTLAKA BİR KADIN VAR”
"157 hattını arayanların çoğunluğu müşteri. Her olayda sanıkların içinde mutlaka bir kadın var. Türkiye’e yargıya yansıyan vaka sayısı 4-5 bin civarında. Temennim bu gerek kolluk kuvvetleri gerek yerel ve yargıtayda bu tür dosyalara bakacak kişilerin konuyla ilgili ihtisaslaşması”
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından düzenlenen sunumun ardından Sagut ve diğer konuşmacılara teşekkür plaketi verildi.