Türkiye'de bayram tatili sebebiyle piyasalar kapalıyken, dünyada yaşanan gelişmeler küresel borsaların yanında dolar/TL'nin de yönünü belirliyor. Dün, özellikle gelişmekte olan ülke varlıkları açısından baş döndüren bir haber akışına sahne oldu. Asya'nın en önemli finans ve ticaret merkezlerinden Hong Kong'da demokrasi yanlılarının havalimanındaki protestoları yüzünden, şehirden uçuşlar iptal edildi. Bunun yanında Arjantin'de ön seçimlerden birinci çıkan solcu aday Alberto Fernández'in ülkenin yeni başkanı olacağına dair inanç pekişti. Alberto Fernández, görevdeki Mauricio Macri'nin aksine pek de piyasa dostu bir siyasetçi olarak tanınmıyor.

YATIRIMCILARI ÜRKÜTÜYOR

Ülkedeki sol partilerin ortak adayı olan Fernández'in kamulaştırma taraftarı olması yatırımcıları ürkütmeye yetiyor. Bunun yanında IMF'yle yapılan anlaşmalarda verilen taahhütleri ne kadar yerine getirip getirmeyeceği de ayrı ve önemli bir soru işareti olarak duruyor. Bugüne geldiğimizde piyasaların sevmediği Fernández, Arjantin'de seçimlerin favorisi olmaya devam etse de yatırımcıların geleceğe bir nebze daha olumlu bakmasına yol açabilecek gelişmeler yaşandı.

HONG KONG BÖLGESEL DEĞİL KÜRESEL BİR SORUN

Dün gece polis müdahalesiyle Hong Kong Havalimanı'ndaki protesto sona erdi ve şehre giriş çıkışlar normale döndü. Son haftalarda şiddetlenen protestolar sebebiyle Çin'in şehre askeri bir müdalede bulunabileceği, hatta Hong Kong'un özerk statüsüne son verebileceği bile konuşulmaya başlanmıştı. 1999 yılında İngiltere'den Çin yönetimine geçen Hong Konglular, devir sırasında Pekin'in verdiği Hong Kong'un iç işleyişine müdahale etmeyeceği sözünü tutmadığını düşünüyor. Bu sebeple Hong Kong'da giderek artan sayıda genç bağımsız bir şehir devlet olma fikrini benimsiyor. 

Hong Kong

Bu fikri benimseyen kişi sayısı arttıkça Çin de şehri kontrol etmek için daha sıkı önlemler alıyor. Bu kısır döngü bölgedeki riskleri ve askeri hareketliliği artırmanın yanında küresel bir gerilime de yol açıyor. Çin hükümeti geçtiğimiz hafta ABD'yi Hong Kong'daki protestoları alevlendirdiğini iddia etti. Washington bu iddiayı kesin bir dille reddetse de Çin açıklamasından geri adım atmadı. 

EK GÜMRÜK VERGİSİNE ERTELEME

Bu sebeplerle Hong Kong protestoları basit bir siyasi huzursuzluğun ötesinde algılanıyor. Dolayısıyla protestoların şiddetle de olsa şimdilik sona erdirilmesi yatırımcılar tarafından olumlu karşılandı. Hong Kong'da polis havalimanındaki protestoculara müdahale ederken benzer zamanlarda ABD Ticaret Temsilcisi de, Çin'den ithal edilen ürünlere getirilen 1 Eylül'de yürürlüğe girecek ek vergi uygulamasının bazı ürünler için 15 Aralık'a kadar erteleneceğini duyurdu.

ABD BORSALARINDA BÜYÜK COŞKU

Söz konusu açıklama geldiğinde Asya piyasaları kapalıydı ancak ABD'de borsalar açıktı. Dow Jones olumlu haberlerin etkisiyle yüzde 1.44, teknoloji hisselerinin yer aldığı Nasdaq yüzde 1.95, S&P 500 endeksi ise salı gününü yüzde 1.48 yükselişle kapattı. Özellikle hem Çin hem de ABD'de satış ve üretim yapan şirketlerin hisselerinde büyük yükselişler kaydedildi. Bunların başında gelen Apple'ın hisseleri yüzde 4.23 yükseldi.

ASYA PİYASALARI OLUMLU AMA TEMKİNLİ

Bugün Asya piyasalarında ise olumlu ama temkinli rüzgarlar esiyor. Hong Kong'daki protestoların zayıflaması ve ABD ile Çin arasındaki gerilimin azalmasıyla Şanghay Bileşik Endeksi TSİ 11.00 itibarıyla günlük yüzde 0.4 yükseldi. Hong Kong Borsası'nda Hang Seng yüzde 0.1 yükselirken, Japonya'da Nikkei 225 Endeksi'ndeki artış yüzde 1'i buldu. Benzer bir şekilde Hindistan'da Mumbai Borsası'nda da yüzde 0.98'lik yükseliş kaydedildi. 

AVRUPA RESESYON KORKUSUYLA ÇAKILDI

Gelişen ekonomiler için bazı sorunlar çözülmüş olsa da gelişmiş ekonomiler için olumlu birşey söylemek bugün için pek mümkün değil. ABD ve İngiltere'de 2 yıllık tahvil getirilerinin 10 yıllık tahvil getirilerini geçmesi bir 'resesyon sinyali' olarak algılandı. Londra Borsası bu sebeple yüzde 1.3 düşerken, Paris'teki gerileme yüzde 1.4'ü buldu. Alman ekonomisinin yılın ikinci çeyreğinde küçüldüğünün açıklanması Avrupa'daki satışları hızlandırdı.  

DOLAR 5.60 LİRANIN ALTINA GERİLEDİ SONRA YÜKSELİŞE GEÇTİ

Dünyada piyasaları etkileyecek yoğun bir haber akışı yaşanırken bayram tatilinde olmasına rağmen Türkiye de gelişmelerden uzak kalamadı. Bayram tatili öncesi cuma günü 5.49 seviyesinde bulunan dolar/TL yatırımcıların riskli bulduğu gelişmekte olan ülke varlıklarından kaçmasıyla dün 5.63'e kadar yükselmişti. Bugün dünyada tansiyonun bir nebze düşmesiyle ise uluslararası piyasalarda dolar yeniden 5.60 liranın altına geriledi ve TSİ 11.00 itibarıyla 5.5930 lirayı gördü. Öğleden sonra ise dünyada artan resesyon korkusu gelişmekte olan ülke para birimlerinin zayıflamasına yol açtı. Dolar yeniden 5.61 liranın üzerine tırmandı.