Kuş seslerini dinlemek ruhumuza neden iyi gelir? İşte ardındaki bilimsel gerçek
Yemyeşil doğada yürüyüş yaparken ya da sabahın ilk saatlerinde pencereyi açtığınızda dışarıdan gelen kuş cıvıltılarının sizi daha mutlu biri yaptığını fark etmişsinizdir. Peki, kuş cıvıltılarının ruhumuza iyi gelmesinin nedeni nedir? İşte bilimin kuş sesinin insana iyi hissettirmesiyle ilgili açıklaması.
Açık havada, bahçelerde ve parklarda kulağımıza çalınan kuş cıvıltılarını dinlemek hoşumuza gidiyor. Hatta biraz kuş sesi duymak için hayatın zor günlerinde rotasını bile isteye doğanın içine doğru sürenler de var. Kuş seslerinin duygularımıza ve düşüncelerimize etkisi sadece romantik bir düşünce değil. Bu konu hakkında zaman zaman pek çok çalışma yapılmış olsa da Surrey Üniversitesi’nde Dr. Eleanor Ratcliffe'ın çalışması konuya başka bir yerden bakmamızı sağlıyor.
Dr. Eleanor Ratcliffe, akademide yaptığı çalışmaların birinde merkeze kuş seslerini aldı ve kuş seslerinin dikkati nasıl toparlayabileceğini ve stresi nasıl hafifletebileceğini araştırmaya başladı. Kuş seslerinin en karanlık günlerde bile insana neşe veren bir etkisinin olması ve bu konuda bazı yazılarında yazılmış olması Eleanor’un dikkatini çekmiş, ardından Britanya’da yaşayan 174 kişiye, Birleşik Krallık ve Avustralya’dan seçilen 50 farklı kuş sesini dinletip sonuçlarını incelemiş.
Ratcliffe'in araştırmasında ilk bakışta bazı kuş seslerinin zihinsel yorgunluğu ve stresi hafifletebildiği ortaya çıkmış. Ama burada enteresan olan nokta, zihinsel yorgunluğun ve stresin yatışmasında hem kuşun türüne göre hem de katılımcıların o sesle neyi ilişkilendirdiğine bağlı olarak farklı sonuçlar kaydedilmiş. Peki bu ne demek?
Araştırmada bazı katılımcıların tavukların yumuşak sesiyle rahatladığı ve ona bir anı hatırlattığı ortaya çıkarken bazı katılımcılar ağaç güvercinlerinin sesinden çok etkilendiklerini ve çocukluklarındaki yaz günlerini hatırladıklarını söylemiş. Araştırmada dikkat çeken bir başka konu da bazı kuş seslerin rahatlatmak yerine tam tersi bir etki de yaratabiliyor olması.
Çalışmanın sonuçlarına göre özellikle şehirlerdeki güvercinler şehirde yaşayanlar için rahatsız edici olarak kodlanmış. Bu sesi duyan katılımcıların bazıları rahatlamamış aksine rahatsız olmuş. Elbette araştırmada kültürel kodlarımızın, fiziksel imkanlarımızın ve doğayla yakınlığımızın kuş seslerinin hissettirdikleri üzerinde belirleyici olduğu sonucunun çıktığının altını çizmekte fayda var.
Çalışma boyunca ötücü kuşların melodik sesleri, müzikal ve hoş algılarla bağdaşırken saksağanın sesi yüksek ve sert seslerle bağdaştırıldı. Yani aslında bize iyi gelen kuş sesi herhangi bir kuşun sesi değil. Çalışmada çıkan sonucu etkileyen bir nokta da sesi dinleyen kişinin karakter özellikleri. Katılımcıların bireysel hayatlarında doğayla ilişki kuran ya da kuramayan kişiler olması testte verdikleri yanıtları etkiledi.
Bazı kuş sesleri neden şifalı bir etki bırakıyor?
Kuş seslerinin yatıştırıcı olduğu durumlarla ilgili bazı teoriler de var. Örneğin, bir teoriye göre evrimsel yatkınlığımız burada rol oynuyor. Yani insanlar doğaya karşı genetik bir yakınlık hissediyor çünkü kasabalar ve şehirler kurulmadan binlerce yıl önce doğada yaşıyorduk.
Bazı teorilere göre ise kuş sesi duymak o bölgede bir yaşamın var olduğun işaret ediyor. İnsanlar yaşamlar bağ kurabildiklerini bir kuş sesine dikkat kesildiklerinde ondan istemsizce bir haz duyduğu anda hissedebiliyor. Bu bazen kendilerini güvende hissetmelerine bile neden olabiliyor.
Özellikle melodik ötüşlü kuşlar hem zihnimizin bu ses odaklanıp sakinleşmesine hem de modern dünyanın koşuşturmalarından sıyrılıp bizi biraz yavaşlamaya davet ettiği için ruh halimizi iyi yönlü etkiliyor. Herkeste aynı etki oluşmuyor olsa da araştırma çoğunluk üzerinde böyle bir etki bıraktığını gösteriyor.