Neden güneş karşısında ten rengimiz değişir ama avuç içlerimiz aynı kalır?
Aşırı şekilde güneşe maruz kalan cilt, kendini korumak için ten rengini değiştirir ancak avuç içi ve ayak altında bronzlaşma yok denecek kadar az yaşanır. Bu tamamen vücudun bölgesel olarak değişen savunma mekanizması ile ilgilidir.
Sıcak bir yaz gününde plajda geçirilen uzun bir gün sonrası eve dönerken vücudumuzun esmerleştiğini görürüz ancak yine de bir yer bunun dışında kalır; avuç içleri ve ayaklarımızın altı. Peki, neden?
İlk önce, bronzlaşmanın tam olarak nasıl işlediğini kısaca bir göz atalım. En basit ifadeyle bronzlaşma, ultraviyole (UV) ışığa maruz kalma sonucu cildin koyulaşmasıdır.
UV radyasyonu cildinize çarptığında vücudunuz yaralandığını algılar ve belirli cilt hücrelerinde kimyasal değişiklikler yaparak kendini korumaya çalışır. Zararlı ışınları engellemek ve daha fazla yaralanmayı önlemek amacıyla cilt kararmaya başlar.
Bu açıdan bakıldığında 'güvenli bronzlaşma' diye bir kavram yoktur çünkü cillte ten rengi değişikliğine neden olan ve melanin adı verilen cilt pigmentindeki artış, bir hasar belirtisidir.
Bu yüzden özellikle yaz mevsiminde güneş kremi kullanmak, ciltteki kısa ve uzun vadede yaşanabilecek zararların önüne geçmek için ideal bir çözümdür.
Avuç içlerinin ve ayak altının neden bronzlaşmadığı konusuna gelirsek, bunun da oldukça basit bir cevabı var. Bahsedilen iki bölge, insanın biyolojik yapısı gereği güneş görmeye pek yatkın değildir dolayısıyla buradaki melanin hücreleri, vücudun kalanına göre çok daha az üretilir.
Bu yüzden birçok insanın avuç içi, normal ten rengine göre daha soluktur. Ayrıca bu bölgelerdeki cilt daha hassastır ve özellikle ellerimiz deterjan veya soğuk su karşısında daha da solgun gözükebilir.
Kaynak: FDA, Popular Science