Polen alerjisi, bahar aylarında en sık görülen mevsimsel rahatsızlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre doğru önlemlerle polenle temas azaltılabilir ve alerji belirtileri önemli ölçüde kontrol altına alınabilir.
Polen alerjisi, bitkilerden yayılan ve rüzgâr, kuşlar, böcekler ya da diğer hayvanlar aracılığıyla taşınan ince sarımsı polenlerin solunması sonucu ortaya çıkan, genellikle mevsimsel bir alerji türüdür. Bu polenler vücuda girdiğinde bağışıklık sistemi tarafından zararlı bir madde olarak algılanabilir. Alerjisi olan kişilerde bağışıklık sistemi bu maddelere karşı tepki vererek bazı kimyasallar salgılar ve çeşitli belirtiler ortaya çıkar.
Polen alerjisi yalnızca burun ve solunum yollarını etkilemekle kalmaz; bazı kişilerde göz nezlesi (konjonktivit), nezle, ürtiker veya astım gibi rahatsızlıkların gelişmesine de neden olabilir. Özellikle bahar aylarında polenlerin yoğun olduğu ortamlarda bulunmak bu belirtilerin artmasına yol açabilir.
Bu belirtiler aslında vücudun polene karşı geliştirdiği savunma mekanizmasının bir parçasıdır. Bağışıklık sistemi polenle karşılaştığında histamin adı verilen bir madde salgılar. Histamin, mukozalarda şişmeye, damarların genişlemesine ve salgı artışına neden olur. Böylece vücut hapşırma, burun akıntısı ve öksürük gibi tepkilerle alerjeni dışarı atmaya çalışır.
Polen alerjisini kontrol altına almanın en önemli yolu polenle teması mümkün olduğunca azaltmaktır. Bunun için şu önlemler alınabilir:
- Polenlerin yoğun olduğu sabah saatlerinde mümkün olduğunca kapalı ortamlarda kalmak
- Çim biçme gibi polen yayılımını artıran faaliyetlerden kaçınmak
- Polen mevsiminde park ve yeşil alanlarda uzun süre oturmamak
- Ev ve araç pencerelerini kapalı tutmak
- Gözleri korumak için güneş gözlüğü kullanmak
- Dışarıdan geldikten sonra duş almak
- Dışarıda maske kullanmak
Bazı doğal yöntemler polen alerjisi belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir.
Tuzlu su ile yapılan burun temizliği, burun içinde biriken mukus ve alerjenlerin uzaklaştırılmasına yardımcı olur. Bu yöntem sinüslerin rahatlamasını sağlayarak burun tıkanıklığını azaltabilir.
Alerjik reaksiyon sırasında vücutta histamin üretimi artar ve bu durum vücudun susuz kalmasına neden olabilir. Gün içinde yeterli miktarda su tüketmek, mukusun incelmesine ve belirtilerin hafiflemesine yardımcı olabilir.
C vitamini bağışıklık sistemini destekleyen güçlü bir antioksidandır. Limon, portakal, mandalina, kivi gibi C vitamini içeriği yüksek besinler tüketmek alerji belirtilerinin hafiflemesine katkı sağlayabilir.
Kuersetin, bazı meyve ve sebzelerde bulunan ve histamin üretimini dengelemeye yardımcı olabilen bir antioksidandır. Elma, kırmızı üzüm, soğan, kiraz, narenciye, yeşil yapraklı sebzeler ve ahududu kuersetin açısından zengin besinler arasında yer alır.
Polen alerjisi tamamen ortadan kaldırılamasa da, uygun tedavi yöntemleriyle belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Bu amaçla kullanılan tedavi seçenekleri şunlardır:
- Antihistaminik ilaçlar
- Burun spreyleri
- Göz damlaları
- Alerji aşısı (immünoterapi)
Ayrıca polen yoğunluğunun yüksek olduğu günlerde dışarı çıkmaktan kaçınmak, eve gelince kıyafetleri değiştirmek ve duş almak gibi basit önlemler de belirtilerin azaltılmasına yardımcı olabilir.
Polen alerjisinin tedavisinde kullanılan başlıca ilaç grupları şunlardır:
Burun içindeki iltihabı azaltarak alerjik reaksiyonların kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Alerjik rinit tedavisinde en etkili ilaç gruplarından biridir.
Tablet, şurup veya burun spreyi şeklinde kullanılabilir. Hapşırma, kaşıntı ve burun akıntısı gibi belirtilerin azalmasını sağlar.
Burun tıkanıklığını gidermeye yardımcı olan bu ilaçlar sprey, damla veya tablet formunda bulunabilir.
Alerjik reaksiyon sırasında ortaya çıkan bazı kimyasal maddelerin etkisini azaltarak belirtilerin kontrol edilmesine yardımcı olur.
Görsel Kaynak: istockphoto