Gökkuşağı nasıl meydana gelir? Gökkuşağı neden rengarenk?

Gökkuşağı Nasıl Oluşur?

Gökkuşağı, ışığın su damlacıklarına çarpmasıyla oluşan çok renkli bir yaydır. En bilinen gökkuşağı türü, güneş ışığının izleyicinin önündeki yağmur damlalarına belirli bir açıyla (42 derece) çarpmasıyla oluşur. Gökkuşağı ayrıca sis, deniz spreyi veya şelalelerin etrafında da görülebilir.

Optik Yanılsama

Gökkuşağı optik bir yanılsamadır; gökyüzünde belirli bir noktada gerçekten mevcut değildir. Gökkuşağının görünümü, nerede durduğunuza ve güneşin (veya diğer ışık kaynağının) nerede parladığına bağlıdır.

Güneş veya diğer ışık kaynağı genellikle gökkuşağını gören kişinin arkasındadır. Aslında, birincil gökkuşağının merkezi antisolar noktadır, yani güneşin tam karşısındaki hayali noktadır.

Işığın Kırılması ve Yansıması

Gökkuşağı, ışığın kırılması ve yansımasının sonucudur. Hem kırılma hem de yansıma, bir dalganın yönündeki değişikliği içeren olgulardır. Kırılan bir dalga "eğik" görünebilirken, yansıyan bir dalga bir yüzeyden veya başka bir dalga cephesinden "geri sıçramış" gibi görünebilir.

Bir su damlasına giren ışık kırılır, daha sonra damlanın arkası tarafından yansıtılır. Bu yansıyan ışık damlayı terk ederken, birden fazla açıda tekrar kırılır.

Gökkuşağının Şekli ve İzleyici Perspektifi

Gökkuşağının tam olarak bir daire şeklinde olduğunu belirtmek gerekir. Güneş karşıtı nokta dairenin merkezidir. Uçaktaki izleyiciler bazen bu dairesel gökkuşaklarını görebilirler. Yerdeki izleyiciler sadece ufkun üstündeki yağmur damlalarının yansıttığı ışığı görebilirler. Her kişinin ufku biraz farklı olduğu için, hiç kimse yerden tam bir gökkuşağı göremez.

Aslında, hiç kimse aynı gökkuşağını görmez; her kişinin farklı bir antisolar noktası ve her kişinin farklı bir ufku vardır. Bir izleyiciye gökkuşağının "sonunun" altında veya yakınında görünen biri, kendi ufkundan uzanan başka bir gökkuşağı görecektir.

Gökkuşağının Renkleri ve Oluşumu

Gökkuşağının Renkleri

Gökkuşağı, beyaz ışığın spektruma ayrıldığı ve renklerin sıralandığı doğal bir olay olarak ortaya çıkar. Bilindik gökkuşağı renkleri: kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi ve mor olmak üzere bir bant halinde görünür. Bu renklerin sıralaması: Kırmızı, Turuncu, Sarı, Yeşil, Mavi, Çivit Mavisi ve Menekşe. Ancak bazı bilim insanları, çivit mavisinin gerçekte maviye çok yakın olduğunu düşünmektedir.

Beyaz Işık ve Gökkuşağı

Beyaz ışık, gözlerimizin gökkuşağının tüm renklerinin bir arada karışımını algılamasıdır. Güneş ışığı beyaz görünür çünkü birçok farklı dalga boyundaki ışığın karışımından oluşur.

Renklerin Üst Üste Gelmesi

Gökkuşağının kenarlarında renkler birbirinin üzerine gelir ve bu, beyaz bir ışık parıltısı üretir. Sonuç olarak, gökkuşağının iç kısmı dışından çok daha parlak görünür.

Gökkuşağı Çeşitleri Nelerdir?

Parıltı

Gökkuşağının karşısındaki atmosfer, güneşe bakarken genellikle parlar. Bu parıltı, izleyici ile güneş arasına yağmur veya çiseleme düştüğünde ortaya çıkar. Parıltı, yağmur damlalarından yansıyan değil, içinden geçen ışıkla oluşur. Bazı bilim insanları bu parıltıya sıfırıncı mertebe parıltısı adını verir.

Çift Gökkuşağı

Bazen bakan kişi "çift gökkuşağı" görebilir. Çift gökkuşağı, ışığın yağmur damlasının içinde iki kez yansıtılmasıyla oluşur. Bu ikinci yansımanın sonucu olarak, ikincil gökkuşağının spektrumu tersine döner: kırmızı kemerin iç kısmında, mor ise dış kısmındadır.

İkiz Gökkuşağı

İkiz gökkuşağı, tek bir uç noktadan üretilen iki ayrı gökkuşağıdır. İkiz gökkuşağı, ışığın farklı boyut ve şekillerdeki su damlacıklarına çarpmasının sonucudur; genellikle farklı boyut ve şekillerde yağmur damlalarına sahip bir yağmur bulutunda meydana gelir.

Kırmızı Gökkuşağı

Kırmızı gökkuşağı, monokrom gökkuşağı olarak da adlandırılır ve genellikle gün doğumunda veya gün batımında belirir. Bu süre zarfında güneş ışığı atmosferde daha uzağa gider ve daha kısa dalga boyları (mavi ve mor) dağılır. Bu gökkuşağında yalnızca uzun dalga boylu kırmızı renkler görünür.

Ay Kuşağı

Ay gökkuşağı olarak da adlandırılan ay kuşağı, ayın yansıttığı ışıkla oluşan bir gökkuşağıdır. Ayın kendisi elbette ışık yaymaz. Ay ışığı, yansıyan güneş ışığıdır; ayrıca bazı yıldız ışıkları ve "Dünya ışığı"dır. Ay ışığı, güneş ışığından çok daha sönük olduğundan, ay kuşakları gökkuşağından daha sönüktür.

Kaynak: Nationalgeographic